PARS III. De Acerbitatepenarum. DIS. II

coꝝ qui te oderūt. aſcendit ſemꝑ. Erūt etiā inodiū dei et ſanctoꝝ oīm. Sicut ait anſel. Malumquēqꝫ deus om̄eſqꝫ ſācti ſic habebūt odiō̓vt nec eū adiuuet in oꝑe. vel cōpatiat̉ in cordeIbi etiaꝫ nec amicus amico. nec pater filio. necmater filie. nec filii parētibus cōpatiuntur.¶ De diſcordia vero ſcias ꝙ ī ſūma diſcordiaſemꝑ erūt. Sicut ait anſel. Mali in diſcordiatanta ꝑſiſtent. ut eoꝝ corpus & aīa ſemꝑ diſſideāt. Nam et corpus aīam odio habebit. eoꝙ vniqͣꝫ male cogitauerit. & aīa corpus eo ꝙmale cogitata oꝑe cōpleuerit. pro quibus om̄ibus torquent̉ ī penis. Inter ip̄os ſimil̓r eſt ſꝑiurgiū. Quia ſicut ait ſapiē. Ecc̄i. xli. De patreimpio cōquerunt̉ filii. qꝛ videlicꝫ nō eos ad ſalute neceſſaria docuerūt. nec eos delinquentescorripuerūt. nec cōpeſcuerūt a malis. nec eisvtilia monuerūt. Parētes vero de filiis. qꝛ propter eos laborauerūt. & ſolliciti fuerūt. ac forſitan multa male acquiſierūt. et male acqͥſitanō reſtituerūt. nec de multis poſſeſſis elemoſinas erogauerūt. Quidā vidiſſe refert̉. quēdaꝫvſurariū ſepultū ī inferno. Cū aūt aīma filiidefūcti deſcēde̓t illuc. pr̄ hoc vidēs eiulādo clamabat. maledicta ſit hora fili in qua te genuiet tu ſis maledictus. qꝛ ꝓpter te feci mala. ꝓpter que hic crucior. Ecōtra filius rn̄debat eūmaledictum eſſe. & horā maledictā in qͣ fuerat factus pr̄ ſuus. qꝛ ip̄e docuerat eū fenerari. & alienū ei reliquerat ꝓpter que imꝑpetuūtorqueret̉. Itē yſa. xv. Ili plateis eius oīs vlulatus. Et poſt. expediti moab ululabūt. aīa eiusvlulabit ſibi. Et. lxv. Vos clamabitis p̄ dolorecordis. & pre cōtritione ſpūs vlulabitis. Legit̉in quodā libro de initiis ordinis ciſtercienſiū.ꝙ cum de nouo incepiſſet ordo ciſtercien̄. quidam intrauit ibi. & cum diu temptatus fuiſſꝫde exitu ꝓponebat exire. cui apparuerunt ſemel & ſcd̓o pater ſuus et mater ſua diſuadentes exitum. Itē cū tertio vellet oīo exire. apparuit ei mater multū triſtis. & querēs qͣre vellꝫhoc. qui cū dicerꝫ ꝙ nō poſſet ſuſtinere aſꝑitatem ordinis. queſiuit mr̄ quō poſſet ſuſtinereinfernū. aut eius minimū tormentū. & cū illediceret. quis ordo tante duritie cuiꝰ vigilie. q.ꝑpetue. ſilentiū amarū. luctus ferreus. cibꝰ inſipidus &cͣ. Intulit mr̄. vis exꝑiri vnū modicum inferni tormentū. Et cū ille dicerꝫ volo.audiuit tam horribilē porcoꝝ grūnitū ꝙ nullum tonitruū poſſet ei comꝑari. & videbaturei ꝙ celū ſcinderet̉. & ꝙ caderꝫ ſuꝑ caput eius& cum p̄ timore clamaret et deficeret. cōfortauit eū mater. et ceſſauit ſonitus ille. Itē materad eū. vis audire vnū mīmū paradyſi gaudium. dixit ꝙ ſic. & tūc audiuit voces tāte dulcedinis & luauitatis ꝙ ſuꝑabāt om̄eꝫ dulcedinem muſicoꝝ. Et tunc mr̄ ad eū. ſi vis euadetormenta inferni. & adipiſci gaudia paradyſiꝑſeuera in incepto. Tūc ille firmiter hoc ei ꝓmiſit & cōpleuit. ¶ De deſolatione manifeſtum eſt. quia nec vnus eoꝝ cōpatiet̉ alij. necvnus poterit alium cōſolari. nec beati cōpatiē

tur eoꝝ miſeriis. q̄nimo letabit̉ iuſtꝰ cū videi̓tvindictā. Et Iere. xv. Quis miſerebit̉ tui. autquis cōtriſtabit̉ ꝓ te. aūt quis ibit ad rogandū ꝓ pace tua. qͣſi dice̓t nullus. Itē nulla ꝓ eisfacta ſuffragia. elemoſine erogate. miſſe celebrate. or̄ones quecūqꝫ vel pnīe ſi fierēt poſſēteis ꝓdeſſe. nec ip̄i ꝓ ſeip̄is exaudirent̉ ī aliquoVn̄ diues ille epulo. nec guttā aque potuit impetrare. Luc̓. xvj. Sed qͥd ē dn̄e deꝰ miſericordie cum nobis p̄ceꝑis pro inimicis nr̄is orare.Math̓. v. Orate pro ꝑſequētibus & calūniantibus vos. quō non orabimus ſaltē ꝓ caris nr̄isdānatis. Nimirū ꝓ inimicis orandū ē eo tempore quo poſſūt ad fructuoſā pnīam ꝑuenireDamnati aūt cū nō poſſint ad oꝑa iuſtitie reuocari. nihil eis ꝑ or̄onū ſuffragia poterit impetrari. Eadē em̄ cauſa eſt vt nō oret̉ pro dyabolo et angelis eius eterno ſupplicio cleputatis. que nūc etiā cauſa eſt vt nō orēt ſancti ꝓinfidelibus impiiſqꝫ dānatis. Nam ſi nullummeritū cooꝑatū fuerit in hac vita. fruſtra reqͥrunt̉ ſuffragia poſt hāc vitā. ¶ De terroribuset horroribus. de triſtitia et deſꝑatione. iaui ſatis cito dicemus. Ex p̄dictis patet ꝙ ī infernoerit penarum diuerſitas. ¶ DE ACERBITATE PENARVM. DIS. II.Oſtqͣꝫ de multitudīe penaꝝ infernaliū viſū eſt aliqual̓r & ex parte.cōſequēter videndū ē de acerbitateque licet ſimpl̓r ſit inexplicabilis.tn̄ ſicut ex verbis ſcripture ſacre et ſanctorū.et reuelationibus on̄ſis diuinitus edocemur.poſſumus ad huius acerbitatis declaratōeꝫ exquatuor manuduci. Primo quidē. qꝛ q̄libꝫ penaꝝ eſt in ſūmo gͣdū. Scd̓o quia inceſſāter inactu ſine interruptione. Tertio ſūme gn̓alisī om̄ibꝰ mēbris ſine exceptione. Quarto quiaꝓrſus inutilis ſiue acquiſitione meriti. & ſinedebiti diminutōe. Primo inqͣꝫ qꝛ q̄libꝫ pena īinferno eſt in ſūmo gradu ſine mitigatione.Nam ſicut dicit anſelmꝰ. & alij ſācti doctoresOm̄ia huius mūdi bona vel mala ꝑmixta ſūtcū ſuis cōtrarijs. nec hn̄t vltimatū gradū ſueꝑfectōnis. qͥn poſſint augeri vl̓ minui. vel qͥnpoſſint plus vel minus hr̄i. ſicut ī ſingulis virtutibus patꝫ & vitiis. ſinguliſqꝫ tam corporisqͣꝫ aīe bonis uel malis. Nec em̄ habet̉ hic gaudiū ſine triſtitia uel timore. nec dolor uel triſtitia ſine ꝯſolatōe. nec ꝑfecta ſanitas ſine eg̓tudine. uel aliqͣ leſione. nec fortitudo. nec oīahmōi ſine cōtrariis hic habent̉. nec huiꝰ mūdibona ſine labore acqͥrunt̉. ſine ſollicitudīe poſſident̉. ſine dolore ꝑduntur. ſine triſtitia relinquunt̉. nec mala ſimil̓r huius mūdi eueniūtſine pn̄tia uel poſſibilitate cōtrarii. In celo aūtſunt om̄ia bona ſimpl̓r imꝑmixta. & ultimata conſūmatione ꝑfecta. In inferno ſimilitermala ſūt oīa. qd̓libꝫ eoꝝ imꝑmixtū ſuo cōtrario. & in ſuo ſūmo. Verbi gr̄a. ſūmus dolor.ſūmus ardor. ſūma frigiditas. ſūma in cūctisin alis acerbitas. ſūma turpitudo. ſūma debilitas. ſūma deſolatio. ſumme ſūma calamitas.