¶ Pars prima.¶ De paſſionibꝰingenerali. Diſtinctio quīta.

virtutes in nobis. ¶ Quarto deus ē operū nr̄orum cauſa īꝑialiter obligando ꝑ legem uidelicꝫ & p̄cepta leui. xviii facietis iudicia mea & p̄cepta mea ſeruabitis. Seqͥtur. Cuſtodite legesmeas. Lex aūt ſc̓pta n̄ ē aliud qͣm explicacō legis natural̓ q̄ ī cordibꝰ nrīs naturalit̓ eſt īp̄ſſaSic ait apoſt. ro. ii. cū gētes q̄ legē nō habentnat̉alit̓ ea q̄ legis ſūt faciūt oſtendūt opꝰ legisſcriptū in cordibꝰ ſuis quādo primū hominēqͣm formauerat poſuit deꝰ in ꝑadiſo voluptatis ſtatīm legem dedit ei de oꝑādo ge. ii. poſuiteū in ꝑadiſo uolup. ut oꝑaret̉ ſil̓it̓ pꝰ peccatū.Vn̄ dicit̉ ibid̓. iii. Emiſit eū dn̄s deꝰ de ꝑadi. voluptatis ut oꝑaret̉ terrā de qͣ ſūptꝰ eſt Et. Io. vjOꝑamī cibū q̄ nō perit Et Math. xx. Cōuenciōefacta cū oꝑariis ex den̄. diº. miſit eos in vineāſuam. Itē phil̓. ii. ſalutē vr̄am oꝑamini. ſic igitur deus eſt cauſa oꝑum noſtroꝝ irrefragabiliter imꝑando & ꝑ legem & p̄cepta firmiterobligando. ¶ Quinto deus eſt cauſa oꝑm nōſtroꝝ exemplarit̓ informādo. vn̄ xp̄us deū patrem & ſemetipſū ꝓponit nobis in exēplar dicēs. Ioh̓. v. Pater meꝰ vſqꝫ modo oꝑat & egooperor. Inſpice ergo & fac ſcd̓m exēplar ꝙ tibi mōſtratū eſt in mōte exo. xxv. Cōſideraredebemꝰ qd̓ illud exēplar altiſſimū ſcꝫ deus pr̄qui lucē habitat inacceſſibilem .i. thi. vi. nobiserat ī ꝓporcionatū & inacceſſibile. Ideo dei filius factus eſt homo ſimilis nobis paſſibilis viſibilis & acceſſibilis. īmo valde familiaris vtnos & verb̓ inſtrueret & exēplis oꝑum informaret qͥ nos priꝰ inſtruxerat ꝑ legem vetereꝫq̄ nimis grauis homini videbat̉ Ideo dedit legē gr̄e ualde leuē. ſed qd̓ eſt incōꝑabiliter maiuis & dulcius ſeip̄m totū nobis p̄buit in exēplar nullū ꝓ facto aliud exēplar poterat darenobis qd̓ nos adoꝑaudū magis accenderet vl̓efficaciꝰ excitaret. qn̄ em̄ principes & alij maiores in popl̓o manus apponūt ad opꝰ multuꝫexcitant & aīant ſubditos ad ſimiliter oꝑādūVnde nee. iii. ꝓuocatuꝫ eſt cor populi ad operandū qn̄ .ſ. viderunt pͥncipes oꝑantes. ¶Ex ꝑte vero obiecti poteſt intelligi qd̓ aliqͥdpoteſt mouere voluntatē et eſſe cauſa oꝑm noſtroꝝ triplicit̓. Vno modo ip̄m obiectū ꝓpoſitū appetitui ſenſitiuo uel etiā intellectiuo mōuet aliqͣliter & inclinat. ſicut cibus excitat deſiderium homīs ad edendū. Alio modo ille quiꝓpoīt ul̓ offert huiꝰ mōi ob̓m. Tercio ille quiꝑſuadet obiectū ꝓpoſitū habere rationē boniquia in hoc ꝓponit obiectū ꝓpriū volūtati ꝙoſtendit illud eſſe bonū verum uel apꝑens.Primo igit̉ modo res ſenſibiles exterius apparentes mouēt volūtatē homīs aduolendū bonum vel malū. ſicut ꝯſideratio creaturaꝝ mōuet & inducit hoīem ad laudandū ſapīam honorandū oīpotentiā & amādū bonitatem creatoris & econtra. delectacō q̄ inuenit̉ in creaturis & varietas pulchritudinis inſipientibuseſt occaſio ꝯcupiſcētie & multiplicis deceptōisſicut dicit̉ ſap̄. xiiii. creature dei in odiū facteſunt & in tēptatōem anime hoīm & in muſci

pulam pedibus inſipientiū. Secūdo aūt & tercio modo poteſt homo hoīem excitare vel īclinare ad bonū vl̓ malum agendū. dyabolꝰ vero ex ītentōis ſue ꝑuerſitate nititur et intēditinducere ad peccatū vel offerendo aliqͥd appetibile ſenſui vel ꝑſuadendo rationi. Inter principia ītrinſeca q̄ ſunt potentie. habitus & paſſiones de ſolis paſſionibus fiet hic cōſideratio.qꝛ de potentiis aīe tractare nō intendimuſ inhoc libro De habitibus vero virtutū aliqͥ ſuntacquiſiti exactibus. & aliqͥ diuinitꝰ ſunt infuſi. habitꝰ acquiſiti ſunt intrinſeca principia actuum humanoꝝ. habitꝰ aūt infuſi inter extriſeca principia ꝯputant̉ ꝓ eo qd̓ ab extrinſeco īfundunt̉. Quia igit̉ principal̓ intentio theologice ꝯſideratōis eſt agere de virtutibus infuſis q̄ nob̓ infundunt̉ a deo & hoīem ordinātad ſuꝑnaturalē beatitudinē & eternā. ideo devirtutibus acquiſitis nihil dicemus ad p̄ſensſed infra cum de infuſis agemꝰ. Primo itaqꝫconſiderandū ē de principiis intrīſecis actuūhumanoꝝ. ſecūdo de principiis extrinſecis.¶ DE PASSIONIBVS INGENERALI. DI. V.E principiis intrinſecis actuum humanoꝝ .i. paſſionibus anime. Primo ꝯſiderandū eſt īgenerali. SecūAdo inſpeciali. Ingenerali quattuorconſideranda ſunt. Primo quidē de ſubiectoearum. Secūdo de differentiis earū. Tercio d̓bonitate & malicia earū. Quarto de ordine earum adinuicem. Circa primū ꝯſideranda ſūttria. Primo vtrū paſſiones ſint in aīa & qūo.Secūdo ꝙ in ꝑte appetitiua magis qͣꝫ in parteapp̄henſiua. Iercio ꝙ ſunt in appetitu ſenſitiuo magis qͣm ī ītellectiuo. ¶ Ad primū patꝫſecūdū ph̓m in tercio. ethi. In aīa ſunt tria. potentie paſſiones & habitꝰ. Sciendū aūt quodpati dict̉ dupliciter. vno modo cōmunit̓ ſecūdum ꝙ om̄e recipere eſt pati etiā ſi nihil abiciatur a re. ſicut ſi dicat̉ aerem pati qn̄ illumīat̉hoc aūt magis ꝓprie eſt ꝑfici qͣꝫ pati. alio modo dicit̉ pati ꝓprieqn̄ aliqͥd recipit̉ cū alteriꝰabiectōne. ſꝫ hoc ꝯuenit dupliciter. vno modoqn̄ abiicit̉ quod nō eſt ꝯueniēs rei. ſic̄ cum corpꝰ aīalis ſanat̉ d̓r pati qꝛ recipit ſanitatē egritudine abiecta. alio modo qn̄ eꝯuerſo. ſicut egrotare dicit̉ pati qꝛ recipit̉ infirmitas ſanitate abiecta. & hic eſt ꝓp̓iſſimus modꝰ paſſioīsNam pati dicit̉ ex eo ꝙ aliqͥd trahit̉ ad agendū. ꝙ aūt recedit ab eo ꝙ ē ſibi ꝯueniēs maxīevidet̉ ad aliud trahi. & ſimilit̓ in primo de generatōe dicit̉ ꝙ qn̄ ex īnobiliori generat̉ nobilius ē generatio ſimplicit̓. & corruptō ſecūdūquid. Ecōuerſo aūt qn̄ ex nobiliori generat̉ ignobilius ex hiis tribus modis ꝯtingit eſſe paſſionem in aīa. nā ſecundū receptōnem tm̄ dicitur ꝙ ſentire & ītelligere eſt quoddā pati. paſſio aūt cū abiectione nō eſt niſi ſecūdum trāſmutatōem corꝑalem. vn̄ paſſio ꝓprie dicta n̄poteſt ꝯpetere aīe niſi ꝑaccidēs in quātū .ſ. cōpoſitū patit̉. ſed in hoc eſt diu̓ſitas. Nam qn̄huiꝰ mōi trāſmutatō fit īdeteriꝰ magis ꝓprie