Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars prima.ribus. Diſtinctio tercia.De ope

pter delectatōem internā. & ꝓpter ret̓butōieternam. Primo quidem oꝑari debemusꝓpter pericula p̄cauenda. cum em̄ cor homīsocioſum eſſe non poſſit. ſed neceſſario circa aliquid occupet̉. Sicut docet anſelnius libro deſimilitudinibus cor homnis cōꝑans molendino. cuiꝰ rota voluit̉ inceſſanter. ſi non fueritintentum circa aliqd̓ opus bonuꝫ. ūdiqꝫ patetaditus uicioꝝ. Sane intentū circa vnū qd̓eſt neceſſarium. nec ſacris oꝑibus occupatumeuagat̉ circa plura minus vtilia & cito defluitad nociua. Et hoc cōtingit interdū ex hoſtisīſtigatione vel ex carnis corruptōe vel ex ip̄iˢcordis euagatione/ ex hoſtis inſtigatōe contingit vt plurimū. qꝛ cum magnꝰ ille pater familias omī hora. i. mane hora tercia. ſexta. nonavndecima. mittat operarios in vineam ſuam.Sicut ſcriptum eſt Math̓. xx. Quos dyabolꝰin vinea non oꝑātes īuenit ad oꝑa ſua mittitꝓpter qd̓ ait Iero. Semꝑ aliqͥd boni facito nete diabolus inueīat ocioſum. Ex carnis verocorruptione frequent̓ mens homīs a ſpiritualibus & dīnis retrahit̉ & in carnalibus emollitur niſi ſacris oꝑibus occupet̉. ꝓpter quod ſapiēs a carnis ſeruitute volēs abſtrahere & adlibertatem ſpiritꝰ eleuare ait ecc̄i. xxxiiii. Cibaria neceſſarie ſuſtentatōis. & u̓ga caſtigatōis& onꝰ oꝑationis. aſino id eſt corꝑi. panis nedeficiat. & diſciplina ne laſciuiat. & opus vtꝓficiat/ ſeruo. id ē corꝑi tam aſini qͣꝫ ſerui noībus carnem ſignificat dure ſuſtendāda eſt.rigide refrenanda. & in ſac̓s oꝑibus occupanda. Sequit̉. Iugū & loꝝ curuāt collum durū.& ſeruū inclināt oꝑatōes aſſidne. Seruo maliuolo tortura & ꝯpedes. mitte illū in oꝑatōine uacet. multā em̄ maliciā docuit ocioſitas īoꝑe ꝯſtitue illuꝫ. ſic em̄ cōdecet illum. Attendeqͣm diſtricte macerauerūt carnē ſuam ſanctipatres ioh̓es baptiſta. benedictus. anthonius.hieronimꝰ & om̄s alij paulus ſpecialiter de ſeipſo teſtat̉. Caſtigo inquiēs corpꝰ meum & īſeruitutē redigo ne forte alijs p̄dicauerī ip̄ere ꝓbꝫ efficiar .i. cor̓. ix. Diligēter adu̓te ſi paulus vas electōis. qui tot terras p̄dicando c̓cuiuit tot aīas ad xp̄m ꝯuertit. tot & tāta xp̄oſuſtinuit ſicut ip̄emet teſtat̉ .i. cor̓. xv. Ter virgis ceſus ſum. ſemel lapidatus ſū. ter naufragiuꝫ feci. nocte ac die ī ꝓfundū maris fui. Etiterū in laboribus plurimis ī plagis ſupramodum ī mortibus frequēter & multa talia ſic enumerat/ deniqꝫ raptꝰ eſt ī ꝑadiſū. & audiuitarchana verba non licet homī loqui. Si inqͣꝫ ita eſt talis ac tātus caſtigat corpus ſuuꝫ& in ẜuitutē redigit ne forte reꝓbꝰ efficiat̉.Quid nos miſeri dicturi ſumꝰ qui defectibꝰpleni ſumus. peccata pcc̄is ſine numero cumulamus. & tn̄ carnē miſeram in deliciis ꝯfouemus. Ideo dicit apl̓s gal̓. vi. Qui chriſti ſūtcarnem ſuā crucifixerūt viciis & cōcupiſcēciis. Et ro. viii. Si ſcd̓m carnē vixeritis moriemini. Ex mentis vero euagatōe ꝓcedunt pericula. Sic̄ docꝫ ſapiēs ꝓuer. xxi. Deſideria occi

dunt pigrū. noluerūt em̄ quicqͣꝫ oꝑari manꝰeius. tota die concupiſcit & deſiderat. videashomīeꝫ ocioſum. nūc verb̓ effluere. nūc rumores inqͥrere. nunc ludos ꝑquirere. nūc camposnūc flumīa. nunc nemora uagando inanitercircuire. ſompuū diligere. ciboꝝ delicias. & vinoꝝ varietates ꝯcupiſcere. appete̓ terrena ſpritualia faſtidire. diuetſis cogitacōibꝰ variarivariis affectionibꝰ trāſformari. oīmodis paſſionum trāſmutacōibus agitari. & ſic ī eo verum eſt qd̓ dicit̉ iob. xx. Cogitacōes varie ſuccedunt ſibi & mens ī diu̓ſa rapit̉. Secn̄dooꝑari debemus ꝓpter lucra id ē merita cuniūlanda ſiue ꝯqͥrenda. videmus em̄ mercatoresagricolas & om̄s artifices oꝑari ſollicite ꝓpiIncrū & tꝑales diuicias acquirēdas. quātoniagis deberemus totis viribus oꝑari ꝓpter ſpirituales diuicias ꝓmerendas: Ideo hortat̉ apl̓scolo. iii. Ambuletis digne deo omnia placētes. ī oꝑe bono fructificātes. penſate verbaAmbuletis inqͥt id eſt de bono ī melius ꝓficiatis. digne deo. i. vt ſitis digni deo. oīa placētes .i. vos placeatis deo omnia oꝑa veſtra. & uos opera veſtra placeāt deo. in oꝑe bonofructificantes. Nota vnaq̄qꝫ arbor vnā ſpeciēfructus ꝓfert. Sicut ait ſaluator luce. vi. vnaqueqꝫ arborex fructu ſuo cognoſcit̉. neqꝫ em̄de ſpinis colligunt ficus. neqꝫ de rubo vindemiant vuā. Sed arbor ſp̄ualis oēm fructū bonoꝝ operū ferre debet. Mirabilis eſſet hoībusarbor vna omīa genera fructuū ex ſe ꝓduceret. ſed arbor ſpiritualis eſt recte fructifera. niſi ex ſe ꝓferat fructus id eſt oꝑa omiūvirtutū. Sunt nāqꝫ nonnulli ꝯtinet. ſed abopere bono torpent. Alii multa bona oꝑa faciunt. ſꝫ non cōtinent. Sed ſic̄ ait greg̓. Nec caſtitas magna ē ſine bono oꝑe. nec opus bonūeſt ſine caſtitate. alij continet. ſed abſtinētalij ecōuerſo. Alii abſtinent quidē & ꝯtinent.ſꝫ ſuperbiā intumeſcūt. Alii ſobrii ſunt caſtiet humiles. ſed ꝯpaciuntur afflictis autpacientes vel verius ꝯpati ſe dicentes. pietatē īoꝑe non oſtēdūt. Sic intellige de alijs operibꝰvirtuoſis. ꝓpter quod bene dicit apl̓s in auctoritate p̄miſſa. In omni oꝑe bono fructificātesNota ſicut mercator induſtrius ī diuerſis venaliū rerum generibus mercatōem ſuam exercet vt in pluribus lucrando diuicias ſuas plusaugmentet. ſic ſp̄ualis mercator debet in omībus oꝑibus bonis exerceri. vt ī omnibꝰ mereatur. Nam qui in oꝑe bono fructificat ī omni bono habūdat. Ait em̄ ſapiens ꝓu̓. xiiii. Inomni oꝑe bono erit habundācia. ſed qꝛ in tꝑalibus habūdantes vt plurimū ſolent carere ſpiritualibus vel minus p̄ceteris habūdare. Ideodicit apl̓s. i. thi. vi. Diuitibus huius ſeculi p̄cipe non ſublime ſapere nec ſperare in īcerto diuiciarū ſed in deo viuo. diuites fieri in oꝑibuſbonis. Iſte ſunt vere diuicie & veram ſufficientiam tribuūt & ineffabilit̓ locupletāt animam nec in caſu neceſſitatis uel mortis eamdeſerūt. ſꝫ cum ea ꝑmanēt ineternū. Sic̄ dicit̉