PARS IX. De SpēbusLuxurie. DIS

.II.

et non egerūt penitentiaꝫ ſuper īmunditia &fornicatōne. & impudicitiaqꝫ egerūt. Immūditia ẜm glo. ponit̉ ꝓ uitio cōtra naturā īpudicitia aūt ad ſtuprū ꝑtinere uidet̉. ¶ Circa ſecundum ſcilicet utrum fornicatio ſimplex ſitpeccatū mortale. dicend̓ ꝙ abſqꝫ omni dubiotenendū eſt ꝙ ſic. & hoc primo declarat̉ ꝑ auctoritatē iuris diuini. Secūdo ꝑ auctoritatemiuris canonici. Tertō ꝑ rōnem. ¶ Primo quidē ꝓbat̉ hoc ꝑ auctoritatē iuriſ diuini. diciturtho. iiii. Attende tibi fili mi ab omni fornicatione. & p̄ter uxorē tuā non patieris crimē ſcireItē Gal̓. v. Premiſſa fornicatōne & quibuſdāalijs uitiis ſubdit. qui talia agūt regnum deinō poſſidebūt. Nihil aūt excludit a regno deinͥ pctm̄ mortale. Nec obſtat qͥd d̓r deūt̓. xxiii.ſuꝑ iliud. Non erit meretrix &cͣ. dicit glo. Adeas ꝓhibet accedere quaꝝ eſt ueīalis turpitudo. nō enī debet dici ueīalis. ſꝫ uenalis. qd̓ eſtꝓprie meretricū. Itē nec illud qd̓ act̓. xv. cōnumerat̉ quibuſdā q̄ non ſunt peccata mortaliaabſtineatis uos inquit ab īmolatis ſimulacrorū. & ſanguīe ſuffocato & fornicatōne. illoꝝaūt uſus nō eſt peccatū mortale. ẜm illd̓ .i. thyiiii. Nihil reiiciendū eſt qd̓ cum gr̄aꝝ actioneꝑcipitur. Fornicatio at̄ nō cōnumerat̉ illis. qꝛeandē habeat rōem culpe cū alijs. ſꝫ qͣꝫtum adhoc ꝙ ex hiis q̄ ibi ponunt̉ ſil̓r poterat int̓ iudeos & gentiles ſeruari vna vnius cōſenſumuel etiā impediri. qꝛ apud gentiles fornicatioſimplex nō reputabat̉ illicita ꝓpter corruptionem rōnis in eis. iudei aūt ꝑ legē inſtructi eāillicitā reputabāt. Alia uero q̄ ibi ponūt̉ iudeiabhoīant̉ ꝓpter ꝯſuetudīem legalis obſeruantie. Vn̄ apl̓i ea interdixerūt gentibꝰ. nō quaſiẜm ſe illicita. ſꝫ quaſi iudeis abhoīabilia. Itemnō obſtat factū oſee qui ſumpſit uxorē fornicatōnum. oſee. i. Quia illud fecit obediēs deocuius uolūtas ē regula ſumme recta. ¶ Itē hocidem on̄dit̉ ꝑ ius canonicū. dicit̉ enī in decretis. xxiiii. cā. q. i. Dicūt talē de ꝑiurio pnīam īponi debere qualē de adulterio fornicatōne &homicidio ſponte cōmiſſo. & de ceteris criminalibus uitiis. Ad huius aūt euidentiā cōſiderandū eſt ꝙ peccatū mortale ē om̄e pctm̄ qd̓cōmittit̉ directe ꝯtra uitā hoīs. Eornicatō autē ſimplex importat deordīatōnem q̄ uergit īnocunientū uite eiꝰ qui ē ex tali cōcubitu naſciturus. Videmus em̄ in oībus aīalibus ī quibus ſcꝫ ad educatōnem ꝓlis requirit̉ cura maris & feīe ꝙ in eis nō eſt uagus concubitus. ſꝫmaris ad certā feīam unā uel plures. ſic̄ patetin om̄ibꝰ auibus. Secus aūt ē in aīalibus ī qͥbus ſola femīa ſufficit ad educatōem fetus inquibus eſt uagus cōcubitus. ut ptꝫ in canibuſ& alijs hinōi aīalibus. Manifeſtū ē autē ꝙ adeducatōnem hoīs nō ſolū requirit̉ cura mr̄isa qua nutrit̉. ſꝫ ml̓tomagis cura pr̄is a quo eſtinſtruēdus & docendus. & in boīs tam interoribus qͣꝫ exterioribꝰ ꝓmouēdus. & ideo ꝯtranaturā hoīs eſt ꝙ utat̉ uago cōcubitu. ſꝫ oporter ꝙ ſit maris ad determīatam feīam cū quā

ꝑmaneat nō ꝑ modicū tempꝰ. ſed diu uel pertotam uitam. & inde ē ꝙ naturalit̓ ē in maribus in ſpecie hūana ſollicitudo de certitudineꝓlis. qꝛ eis īminet educatio ꝓlis. hec aūt certitudo tolleret̉ ſi eēt uagus cōcubitus. hec at̄ decermīatio certe feīe mr̄imoniū uocat̉. Et iō dicit̉ eſſe de iure naturali. Sed qꝛ cōcubitus ordinat̉ ad bonū cōmune totius hūani gn̓is. bona aūt cōmunia cadūt ſub determīatōne legiſut ſupͣ habitū eſt. ꝯn̄s eſt ꝙ iſta cōiunctio maris ad feīam q̄ matrimoniū dicit̉ lege aliqͣ determīetur. Vn̄ cū fornicatō ſit concubitus uagus utpote p̄ter matrimoniū exiſtens. ē cōtrabonuꝫ ꝓlis educande. & iō eſt pctm̄ mortale.Nec obſtat ſi aliqͥs fornicādo aliqͣꝫ cognoſcēsſufficient̓ ꝓuideat ꝓli de educatōe. qꝛ illd̓ qd̓cadit ſb̓ legis determīatōne iudicat̉ ẜm illudqd̓ cōmuniter accidit. & nō ẜm id qd̓ ī aliquocaſu pt̄ accidere. ¶ Circa tertiū ſcꝫ utrū ī tactibus & oſculis ſit peccatū mortale. dicenduꝫ ꝙaliqͥd dicit̉ eē peccatū mortale duplicit̓. Vnomō ẜm ſuā ſpēm & hoc mō oſculū & amplexus uel tactus ẜm ſuam rōem non noīant peccatū mortale. Pn̄t enī abſqꝫ libidine fieri. ul̓ꝓpter ꝯſuetudīem patrie. ul̓ ꝓpter aliqͣꝫ neceſſitatē. aūt ꝓpter rōnabilem cam. Alio mō dicitur aliqͥd eſſe peccatū mortale ex ſua cā. ſicutille qui dat ſuā elemoſinā ut aliqͣꝫ inducat inhereſim. peccat mortalit̓ ꝓpter intentōem corruptam. dictū eſt aūt ſuꝑ ꝙ cōſenſus in delc̄ationē peccati mortalis eſt peccatū mortale. &nō ſolum cōſenſus in actu. & iō cum fornicatio ſit peccatū mortale. & ml̓tomagis alie luxurie ſpēs. cōſequens ē ꝙ cōſenſus in delc̓ationem talis peccati ſit peccatū mortale. & nō ſolum cōſenſus in actū. & ideo cū oſcula & amplexus & hmōi ꝓpter delectatōnem fiant. cōſequens ē ꝙ ſint peccata mortalia. & ſic ſoluꝫdicunt̉ libidīoſa. Vn̄ hmōi ẜm ꝙ libidinoſa.ſunt peccata mortalia. ¶ Circa quartū ſcilicꝫutꝝ nocturna pollutō ſit peccatū. dicendū ꝙnocturna pollutō duplicit̓ cōſiderari pt̄. Vnomō ẜm ſe. & hoc mō non habet rōem peccati.Omne enī peccatū dependet ex iudicio rōnisqꝛ etiā pͥmus motus ſenſualitatis nō habet ꝙſit peccatū niſi inqͣꝫtum iudicō rōnis reprimipōt. & ideo ſublato iudicō rōnis. tollit̉ rō peccatoꝝ. In dormiēdo aūt rō non hꝫ liberū iudiciū. Nullus enī eſt dormiēs qui nō intendataliquibꝰ ſil̓itudinibꝰ fantaſmatū uelut rebusip̄is. Et iō id qd̓ agit hō dormiēs qui nō habꝫlibeꝝ iudiciū rōnis nō imputat̉ ei ad culpamſic̄ nec illud qd̓ agit furioſus aut amens. Aliomō pōt cōſiderari nocturna pollutō ꝑ ꝯꝑationem ad ſuā cauſam. que pr̄ eſſe duplex. Vnaquidē corꝑalis. Cum enī humor ſeīalis ſuperabūdat in corꝑe. uel cū facta eſt hūoris reſolutio. uel ꝑ nimiā calefactōnem corꝑis. uel ꝑ qͣꝫcūqꝫ aliā cōmotionem ſomniat dormiēs ea q̄ꝑtinent ad expulſionē hmōi hūoris abundātis ul̓ reſoluti. ſic̄ et̓ accidit qn̄ natura grauat̉ex aliqua alia ſuꝑfluitate. ita ꝙ qn̄qꝫ formāt̉