Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars. Septima. De. AuaritiaDiſtinctio.prima.

uel diminutōnem illius menſure malū ueniat. In omnibus aūt ſunt ꝓpter finē bonūcōſiſtit in quadam mēſura. Nam ea que ſuntad finē neceſſe eſt cōmenſurari fini. ſicut medicina ſanitati. Sicut patꝫ per ph̓m in. i. polit̓.Bona aūt exteriora habent rōem utiliū ad finem. Vn̄ neceſſe eſt bonū hominis circa eacōſiſtat in quadā mēſura. dum ſcꝫ homo ẜmaliquā mēſuram querit habere diuitias exteriores ꝓut ſunt neceſſarie ad uitam eius ẜm ſuam cōditionem. Ideo in exceſſu hmōi menſure cōſiſtit peccatū. dum ſcꝫ aliquis ſupͣ debitūmodum uult eas uel acquirere uel retinere qd̓ꝑtinet ad rōnem auaritie. que diffinit̉ eſſe immoderatus amor hn̄di. unde patꝫ auaritiaeſt peccatū. Sciendū autem auaritia poteſtimportare immoderantiā circa res exterioresduplicit̓. Vno immediate quantū ad acceptōnem uel cōſeruatōnem ip̄aꝝ ut ſcilicꝫplus debito eas acquirat uel cōſeruet. & ẜmeſt directe pctm̄ in ꝓximum. qꝛ ī exterioribꝰdiuitiis non poteſt unus ſuꝑabundare niſi alter deficiat. qꝛ bona tēporalia poſſuntſimul poſſideri a multis. Alio poteſt īportare immoderantiā circa interiores affectōesquas quis ad diuitias habet. puta immoderate aliquiſ diuitias amet aut deſideret aut delectet̉ in eis. & ſic auaritia eſt pctm̄ hominisin ſeip̄m. qꝛ hoc deordinat̉ eius affectꝰ. licꝫ deordinet̉ corpus. ſic̄ uitia carnalia. Excōſequenti aūt eſt pctm̄ in deū ſicut & om̄iapeccata mortalia inquantū homo ꝓpter bonūtemꝑale cōtemnit eterna. Item ſciendū auaritia ẜm ꝓpriam rōnem habet obiectū ſpeciale. alia em̄ eſt ratio boni utilis. & alia boni delectabilis. diuitie aūt ẜm ſe habēt ratōem utilis. appetunt̉ em̄ inquantū in hoīnis u̓ſum cadunt. & ideo ẜm hanc cōſideratōnem eiuspriā auaritia eſt ſpāle peccatū. inquantū ſcilicet auaritia dicit̉ īmoderatus appetitꝰ habēdipoſſeſſiones noīe eris uel pecule deſignaturVerū qꝛ uerbū habendi ẜm primā impoſitōnem ad poſſeſſiones ꝑtinere uidet̉. quaꝝ totalit̓ ſumus dn̄i. & inde ad multa alia deriuat̉.Sicut dicit̉ homo habere ſanitatē. uxorem. ueſtimentū. & alia hmōi ſicut dicit̉ in p̄dicamētis. cōſequens etiā nomē auaritie ampliatūeſt ad omnē inordinatū appetitū habēdi quācūqꝫ rem. Sicut dicit Greg. in quadā omēſ.auaritia eſt ſolum pecunie. ſꝫ etiā ſciētie &altitudinis. ſupͣ modū ſublimitas ambiturAug̓. in libro de libero ar. Auaritia que grecephylargiria dicit̉ in ſolo argēto ſꝫ in omnibus rebus que mordīate appetunt̉ intelligenda eſt. Itē ſciendum auaritia importat īmoderantiā qͣꝫdam circa diuitias duplicit̓. Vno immediate circa ip̄am acceptōnem & ꝯſeruatōnem diuitiaꝝ. inquantū ſcꝫ aliquis inquirit pecuīam ultra debitū aliena ſurripiēdo uelretinēdo. & ſic opponit̉ iuſtitie. & hoc accipit̉ auaritia. eze. xxii. ubi dicit̉. Principes eiꝰin medio eius. q. lupi rapientes p̄dam ad effū

dendum ſanguīem. & auare lucra ſectando.Alio importat immoderantiā circa interiores affectōnes diuitiaꝝ. puta quis nimisamat ul̓ deſiderat diuitias. aut nimis delectatur in eis etiaꝫ ſi non uelit raꝑe aliena. & hoc auaritia opponit̉ liberalitati que moderatur hmōi affectōnes ut dictū eſt. & ſic accipitur auaritia. ii. coꝝ. jx. Preparāt repromiſſaꝫbn̄dictionem hanc eſſe. ſic. q. bn̄dictionē non.q. auaritiam. glo. ut ſcꝫ doleāt dato & parum ſit quod daturAIrca ſcd̓m ſcilicet utrum auaritia ſemꝑ ſitpeccatū mortale. dicendū auaritia dicit̉duplicit̓. Vno ẜm opponit̉ iuſtitie. &ſic ex genere ſuo eſt peccatū mortale. & ſic adauaritiam ꝑtinet aliquis miuſte capiat ul̓ retineat res alienas. qd̓ ꝑtinet ad rapinā & fuitum que ſunt peccata mortalia. ut infra dicet̉In hoc tn̄ auaritie genere cōtingit eſſe ueīalepeccatū ꝓpter imꝑfectōem actus. ut dicet̉ ibidem. Alio poteſt accipi auaritia ẜm opponit̉ liberalitati. & ẜm hoc importat inordinatum amorē diuitiaꝝ. Si ergo in tm̄ amordiuitiaꝝ creſcat preferat̉ caritati. ut ſi ꝓpt̓diuitiaꝝ amorē aliquis uereat̉ facere cōtraamorē dei & ꝓximi. ſic auaritia erit peccatummortale. Si aūt mordīatio amoris infra hocſiſtat ut .ſ. homo qͣꝫuis ſuꝑflue diuitias amet tn̄ prefert eaꝝ amorē amori diuino. ut ſcꝫꝓpter diuitias uelit aliquid facere contradeū uel ꝓximū. ſic auaritia eſt pctm̄ uenialeVnde ſuꝑ illud. i. coꝝ. iii. Si quis ſuꝑedificatſuꝑ hoc fundamentū lignū fenū ſtipulam &dicit glo. lignū fenum & ſtipulā edificat ille qui cogitat que mūdi ſunt qūo placeatdo. qd̓ ꝑtinet ad peccatū auaritie. ſed iſte nonpeccat mortalit̓. ſꝫ uenialit̓. De eo nāqꝫ diciturhic ſaluus erit. ſic tn̄ quaſi ignē.uel ſpūale. dicendū ſpūale peccatū eſt.Irca tertiū utrū auaritia ſit pctm̄ carnaleQuod declarat̉ ſic. Peccata nēpe ī affectōnecōſiſtunt. omnes aūt affectōnes aīe ſiue paſſiones terminant̉ ad delectatōes & triſtitiasut patꝫ ph̓m in. ij. ethy. Delectatōnum autēquedā ſunt carnales quedā ſpirituales. Carnales quidē delectatōnes dicunt̉ que ī ſenſu carnis cōplent̉. ſicut delectatōnes ciboꝝ & uenereoꝝ. Delcātiones uero ſpūales que cōplent̉ īſola anime app̄henſione. Illa uero peccata dicunt̉ carnalia. ꝑficiunt̉ in carnalibꝰ delectatōnibꝰ. Illa uero dicunt̉ ſpūalia ꝑficiunt̉ inſpūalibꝰ delcātionibꝰ abſqꝫ carnali delcātione& hmōi ē auaritia. Delectat̉ auarus in hoc ꝯſiderat ſe poſſeſſorē diuitiaꝝ. & auaritiaeſt pctm̄ ſpūale. Sciendū em̄ qꝛ auaritia eſtcirca obiectū corꝑale. tn̄ in eo querit delectatōnem corꝑalem. ſꝫ ſolū animalē. ꝓut ſcꝫhomo delectat̉ in hoc diuitias poſſideat. &ideo eſt peccatū carnale. rōe tn̄ obiecti mediū eſt int̓ pctā pure ſpūalia querūt delcātio ſpūalē circa obiecta ſpūalia. ſic̄ ſuꝑbia ē circa excellentiā. & uitia pure carnalia querūt