Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars tertīa. De gradibusſuperbie. Diſt. .II.

inferos ſuperbia tua. concidit cadauer tuumſubter te ſternet̉ tynea. &. ſequitur. Qui dicebas in corde tuo. In celū cōſcendam ſuꝑ aſtraceli exal. ſo. m. &. ſequit̉. Verūtamē ad infer detraheris ī ꝓfundū laci. Nota qͣnto ſublimiora loca tenuerit quis ī mūdo. tanto ꝓfundiora cormēta ſuſtinebit ī inferno. Apoc̓. viii.Quantū glorificauit ſe. & in deliciis fuit. &.ii. Mach̓. vi. dictū fuit anthyocho ſuꝑbiſſimo.tu uero iuſtas ſuꝑbie. t. exolues penas. Itē ſophoni. ii. Moab ut ſodoma erat. filii amonūtgomorra. ſequit̉ ratio. hoc enī eis eueniet proſuꝑbia ſua. Item. yſa. v. Deſcendent fortes eiꝰglorioſiqꝫ eius & ſublimes ad infernū. Bern̄.Mirū eſt de ſuꝑbis nec cum hoībus habitare deſiderant. nec ad celuꝫ aſcendere poſſunt.relīquit̉ ergo eis flāma ignis deuorātis. Exo.x dicit̉. uentus urens leuauit locuſtas. &iecit in mare. Iere. l. Cadet ſuꝑbus & corruet.& non erit ſuſcitet eum. Sciendū eſt etiā ſuperbia duobus modis poteſt conſiderari.Vno ẜm ſpāle pctm̄ eſt habēs obiectuꝫſpāle diſtinctū. qd̓ eſt appetitus inordīatusprie exellentie. ut dictū eſt. Et ſicut dicit. aug.in li. de natura & gratia. q̄rat homo et inueniet ẜm legem dei ſuꝑbiam eſſe pctm̄ multū diſtiuctū ab alijs uitiis. Vnde yſid̓. & caſſionusip̄am cōnumerāt īter uitia capitalia. Alio modo conſiderat̉ ſuꝑbia ẜm habet qͣndā influentiā gn̓alem ī om̄ia pctā. Qd̓ poteſt eſſe duobus modis. Vno ſe. inquantū ſcꝫ om̄iapctā ordinant̉ ad fine ſuꝑbie eſt ꝓpria exellentia ad quā poteſt ordinari om̄e illud qd̓ qͥsinordinate appetit. Alio indirecte & quaſi accidēs ſcꝫ remouendo ꝓhibēs. inquantuꝫſcꝫ homo ſuꝑbiami cōtemnit diuinā legē perquā ꝓhibetur aliquis a peccādo. ẜm illud. Ie̓.ii. Confregiſti iugū. rupiſti uincula & dixiſtinon ſeruiam. Gre. ergo conſiderans ſuꝑbiamẜm uniu̓ſalē eius influentiā quā habet ī omnia uitia non poſuit eſſe uitiū capitale. ſedpoſuit eam reginā oīm uitioꝝ. & matrē. Vnde ait. xxxi. moꝝ. Ip̄a uitioruꝫ regina deuictū cor plene ceperit. mox illud ſeptē principalibus uitiis qͣſi quibuſdā ſuis ducibus deuaſtā tradit. ex qͥbus uitioꝝ multitudīes oriūt̉. DE. GRADIBVS SVPERBIE. DISTINICTIO..II.Otandū aūt beatus Bernardusponit duodecī gradus ſuꝑbie. ī li.de duodecī gradibus humilitatis.& ſumūtur oppoſitū ad gradushūilitatis. Primus enī gradus hūilitatis ēcorde & corꝑe ſemꝑ hūilitatē oſtendere defixis in terrā aſpectibus. cui opponit̉ curioſitasquā aliquis curioſe & inordinate circūſpicit. Scd̓s gradus hūilitatis eſt ut pauca u̓baet rōnabilia loqͣtur aliquis non clamoſa uoce.Cui opponitur leuitas mentis. per quā ſcilicetaliquis leuiter & ſuꝑbe ſe habet ī u̓bo. Tretius gradus hūilitatis eſt ut ſit facilis autpromptus in riſu. Cui opponitur īepta letitia

Quartus gradus hūilitatis eſt taciturnicas uſqꝫ ad interrogationē. Cui opponit̉ iactātia. Quintus gradus hūilitatis eſt. tenereqd̓ cōmunis habet regula monaſterii. Cui opponit̉ ſingularitas. quā uult aliquis ſanctior apparere. Sextus gradus hūilitatis eſtcredere & ꝓnuntiare ſe omnibus uiliorē. Cuiopponit̉ arrogantia. quā ſcꝫ homo ſe p̄fertalijs. Septimus gradus hūilitatis eſt adom̄ia inutilē ſe cōfiteri & credere. Cui opponitur p̄ſumptio. quā ſcꝫ homo reputat ſe ſufficientē ad maiora. Octauus gradus hūilitatis eſt confeſſio pctōꝝ. Cui opponit̉ defenſiopctōꝝ. Nonus gradus hūilitatis eſt ī duris & aſperis pacientiā amplecti. Cui opponitur ſimulata cōfeſſio. quā ſcꝫ quis uult ſubire penitētiā pctīs ſiml̓ate cōfitetur. Decimus gradus hūilitatis eſt obediētia. Cui opponitur rebellio. Vndicimꝰ gradus hūilitatis eſt homo non delectet̉ facere ꝓpriamuoluntate. Cui opponit̉ libertas peccādi quāhomo delectatur facere qd̓ uult. Duodecimus gradus hūilitatis ē timor dei. Cui opponitur peccādi conſuetudo que multiplicat deicōtemptū. In biis duodecī gradibus ponunt̉non ſolū ſuꝑbie ſpēs. ſꝫ etiaꝫ aliqͣ an̄cedētia &conſequētia ad eam. de ſingulis earū ordinem uideamus.Rimus itaqꝫ gradus ſuꝑbie eſt curioſitas Eſt aūt curioſitas uehemēs applicatio niētis ad aliqͥd uane & inutiler inquirendū. Sciēduꝫ eſt aūt curioſitas uitiū multiplex ē.licet curioſitas ꝓprie loquēdo cōſiſtat circa appetitū cognitionis. tn̄ extenſo noīe curioſitaseſt etiā inuerbis & factis ſicut patebit. Dicāˢergo curioſitas q̄dā eſt circa cognitionē ītellectiuam. q̄dam circa cognitione ſenſitiuā.dam in falleratis ſermonibꝰ. et q̄dā in ornatisoꝑibus. Curioſitas aūt eſt circa cognitōnem ſiue intellectiuā ſiue ſenſitiuā. non ē directe circa cognitionē. ſꝫ circa appetitū cognitōnis acqͥrende. Aliter aūt iudicandū eſt de ipſacognitione ueritatis. aliter de ipſo appetitu &ſtudio ueritatis cognoſcende. Ip̄a enī cognitōueritatis ſe loquēdo bona eſt. poteſt aūt peraccidēs eſſe mala. ſcꝫ rōne alicuiꝰ cōſequētis. īquantū ſcꝫ aliqͥs de ueritatis cognitione ſuꝑbit. ẜm illud. ii. Coꝝ. viii. Scientia inflat. vel īquantū homo utit̉ cognitiōe ueritatis ad peccandū. Sed ip̄e appetitus cognoſcende ueritatis poteſt habere rectitudine uel ꝑuerſitatemmultis modis. Vno qn̄ ſuo ſtudio tenditaliquis in cognitionē ueritatis. inquantū ipſicognitioni accidēs coniūgit̉ malū. Sicut illiqui ſtudent ad acquirendā ſcientiā ueritatis.ut inde ſuꝑbiant. Vu dicit augꝰ. ī libro deribus eccleſie. Sunt qui deſertis uirtutibus &neſcientes qͥd ſit deus & quid ſit maieſtas ſēper eodē manētis nature magnū aliquidſe agere putant. ſi uniuerſā iſtā corpoꝝ molequā mundū nuncupamꝰ curioſiſſime intētiſſimeqꝫ ꝑquirāt. Vn̄ etiā tanta ſuꝑbia gignit̉.