Pars ſcd̓a. De cauſa.peccati. Diſtinctio. xvi.
Potentie enī magis uident̉ ꝑtinere ad ꝑſonāinquantū ſunt principia ꝑſonaliū actuū. Vn̄ſunt ꝓpria ſubiecta pctōꝝ actualiū que ſuntpeccata ꝑſonalia.¶D tertiū ſcꝫ utrū pctm̄ originale ꝑ prius īficiat uoluntatē qͣꝫ alias potentias. dicendū ꝙ in infectione pctī originalis duo eſt cōſiderare. Primo quidē inherētia eius ad ſubiectum. & ẜm hoc pͥmo reſpicit eſſentiaꝫ aīe. utdictū eſt. Deinde conſiderare oportet inclinationē eius ad actū. & hoc mō reſpicit potētiasanime. Oportet igit̉ ꝙ illam ꝑ prius reſpiciat.q̄ primā inclinatione habet ad peccandū. hocautē eſt uoluntas. ut ex ſupradictis patet. Vn̄pctm̄ originale ꝑ prius reſpicit uoluntatem.D quartū ſcꝫ utrū uis gn̓atiua. & uis cōcupiſcibilis. & ſenſus tactus ſint magis īfecteqꝫ alie potentie anime. dicendū ꝙ hmōicorruptio precipue infectio nomīari ſolet quenata eſt ī aliud tranſferri. Vn̄ & morbi cōtagioſi. ſicut lepra & ſcabies & hmōi. infectōesdicunt̉. Corruptio aūt originalis pctī traducitur ꝑ actū generationis ſicut ſupradictuꝫ eſtVnde potentie que ad hmōi actū concurrūt.maxime dicunt̉ eſſe infecte. Hmōi enī actusdeſeruit gn̓atiue inquantū ad generationemordinatur. habet aūt in ſe delectationē tactusq̄ eſt maximū obiectū concupiſcibilis. & ideocū om̄es partes anime dicant̉ eſſe corrupte ꝑpctm̄ originale ſpecialit̓ tres p̄dicte dicunt̉ eſſe corrupte & infecte. ¶ DE CAVSA. PECCATI.DISTINCTIO.X.VII.Finde cōſiderandū ē de cauſa peccati. ẜm ꝙ unū pctm̄ eſt cauſa alterius. Et c̓ca hoc querunt̉ quatuor.Primo utrum cupiditas ſit radixoīm pctōꝝ. Scd̓o utrū ſuꝑbia ſit initiū om̄ispctī. Tertio utrū preter ſuꝑbiam & auaritiaꝫdebeant dici capitalia uitia aliqͣ. Quarto quot& que ſint capitalia uitia.¶ O primū ſcꝫ utruꝫ cupiditas ſit radix oīmapctōꝝ. dicendū ꝙ ẜm quoſdaꝫ cupiditasmultipliciter dicit̉. Vno mō ꝓut eſt inordinatus appetitus diuitiarū. et ſic eſt ſpeciale peccatū. Alio mō ẜm ꝙ ſignificat inordinatū appetitū cuiuſcūqꝫ boni tꝑalis. & ſic eſt genus omnis pctī. Nam ī om̄i pctō eſt inordinata conuerſio ad cōmutabile bonuꝫ ut dictū eſt. Tertio ſumit̉ ꝓut ſignificat quandā inclinatiōeꝫnature corrupte ad bona corruptibilia inordinate appetenda. & ſic dicūt cupiditateꝫ eſſe radicem oīm pctōꝝ ad ſimilitudinē radicis arboris q̄ exterra trahit alimentum. Sic enī examore rerū temporaliū om̄e pctm̄ ꝓcedit et h̓quidē quāuis uera ſint. non tn̄ uident̉ eſſe ſecundū intentionē apl̓i qui dixit cupiditatemeſſe radicē oīm pctōꝝ. Manifeſte enī ibi loquitur cōtra eos qui cum uelint diuites fieri incidunt in temptationes & in laqueum dyaboli.eo ꝙ radix oīm maloꝝ eſt cupiditas. Vn̄ māifeſtū eſt ꝙ loquit̉ de cupiditate ẜm ꝙ ē inordinatus appetitus diuitiarū. & ẜm hoc dicen-
dum eſt ꝙ cudiditas ẜm ꝙ eſt ſpāle pctm̄. dicit̉ radix oīm pctōꝝ. ad ſimilitudinem radicisarboris q̄ alimentuꝫ preſtat toti arbori. Videmus enī ꝙ ꝑ diuitias homo acquirit facultatem ꝑpetrandi quodcūqꝫ pctm̄. & adipiſcendi deſideriuꝫ cuiuſcūqꝫ pctī. eo ꝙ ad habendaq̄cunqꝫ tꝑalia poteſt homo ꝑ pecuniaꝫ iuuariẜm quod dicit̉. Ecc̄i. x. Decunie obediūt omīa& ẜm hoc patet ꝙ cupiditas diuitiarū radix ēoīm pctōꝝ. Sciendū aūt ꝙ ſic̄ in naturalibusnon querit̉ qͥd ſemꝑ fiat. ſed quid in pluribꝰaccidat. eo ꝙ natura corruptibiliuꝫ rerū imꝑediri poteſt ut nō ſemꝑ eodē mō oꝑet̉. ita etiaꝫin moralibus conſiderat̉ quod ut in pluribuseſt. non aūt qd̓ eſt ſemꝑ. eo ꝙ uoluntas nō exneceſſitate oꝑat̉. non ergo dicit̉ auaritia radixomīs mali. quin interdū aliqd̓ aliud maluꝫ ſitradix eius. ſed qꝛ ex ipſa ut frequentius aliamala oriunt̉ ratione predicta.¶ D ſcd̓m ſcꝫ utrū ſuꝑbia ſit initiū oīm pecIcatoꝝ. dicendū ꝙ qͥdam dicūt ſuꝑbiam tripliciter dici. Vno mō ẜm ꝙ ſuꝑbia ſignificatinordinatū apperitū ꝓprie excellentie. & ſic ēſpāle pctm̄. Alio mō ẜm ꝙ importat quendāactualē contemptū dei. quantuꝫ ad hunc effectum qui eſt nō ſubdi eius p̄cepto. et ſic dicūtꝙ eſt gn̓ale pctm̄. Tertō mō ẜm ꝙ importatquandā inclinationē ad hmōi contemptuꝫ excorruptione nature. & ſic dicūt ꝙ eſt initiumom̄is peccati. & differt a cupiditate. qꝛ cupiditas reſpicit pctm̄ ex ꝑte conuerſionis ad bonūcōmutabile ex quo pctm̄ quodāmodo nutrit̉& fouet̉. ꝓpter hoc cupiditas dicit̉ radix. Sꝫſuꝑbia reſpicit pctm̄ ex ꝑte auerſionis a deo.cuius precepto homo ſubdi recuſat. et ideo uocatur initiuꝫ. qꝛ ex ꝑte auerſionis incipit ratiomali. Et h̓ quidē qͣꝫuis uera ſint. non tn̄ ſuntſcd̓m intentionē ſapientis. qͥ dicit. Initiū omnis pctī ſuperbia. Manifeſte enī loquit̉ de ſuperbia ẜm ꝙ eſt inordinatus appetitus ꝓprieexcellētie. Quod patet ꝑ hoc qd̓ ſubdit. Sedesducū ſuꝑboꝝ deſtruxit deus. &cͣ. & ideo dicēdum eſt ꝙ ſuꝑbia ẜm ꝙ ē ſpāle pctm̄. ē initium omnis pctī. Conſiderandū ē enī ꝙ ī actibus uoluntariis cuiuſmōi ſunt pctā duplex ordo inuenitur. ſcꝫ intentionis & executiōis. Inprimo quidē ordine habet rationē principii finis. Einis autē in om̄ibus bonis tꝑalibus acqͥrendis eſt. ut homo ꝑ illam quandā ꝑfectione& excellentiā habeat. & ideo ex hac ꝑte ſuperbia q̄ eſt appetitus excellentie ponit̉ eſſe initium om̄is pctī. Sed ex ꝑte executionis eſt primū illud qd̓ prebꝫ opportunitatem adimplēdiom̄ia deſideria pctī. qd̓ habet rationē radicisſcꝫ diuitie. & ideo ex hac parte auaritia ponit̉eſſe radix oīm maloꝝ. Nec obſtat qd̓ dicit̉. Eccleſi. x. Initiū ſuꝑbie hoīs apoſtatare a deo. &ſic ſuperbia n̄ uidet̉ eſſe initiū om̄is pctī. Sedſciendū ꝙ apoſtatare a deo dicit̉ eſſe initiū ſuperbie ex ꝑte auerſionis. ex h̓ enī ꝙ homo nōuult ſubdi deo. ſequit̉ ꝙ inordinate uelit ꝓpriam excellentiā ī rebus tꝑalibus. et ſic apoſtaſia