Pars ſcd̓a. de pctō originali.quantū ad eius eſſentiā. diſt. xiiii.

catholicam firmiter eſt tenendū ꝙ omnes homines pret̓ ſolū xp̄m ex adam derinati pctm̄originale ex eo contrahunt. Alioquin non omnes indigerent redemptione q̄ eſt ꝑ xp̄m. qd̓erroneum eſt. Ratio aūt poteſt ſūmi ex eo qd̓ſupradictū eſt. ꝙ ſic ex pctō primi parētis traducatur originalis culpa in poſteros. ſic̄ a uoluntate anime ꝑ motionē mēbroꝝ traduciturpctm̄ actuale ad mēbra corporis. Manifeſtuꝫeſt aūt ꝙ pctm̄ actuale traduci poteſt ad omnia mēbra q̄ poſſunt moueri a uoluatate. Vn̄& culpa originalis traducit̉ ad om̄es illos qumouentur ab adam motione generationis.D quartū ſcꝫ utrum ſi aliquis miraculoſeIformaret̉ ex carne humana cōtraheret originale pctm̄. dicendū ꝙ ſicut iā dictū eſt. peccatū originale a primo parente traducit̉ ī poſteros. inquantū mouent̉ ab ip̄o ꝑ generationeꝫ. ſicut membra mouent̉ ab aīa ad peccatuꝫactuale. non aūt eſt motio ad genarationē niſi ꝑ uirtuteꝫ actiuam in gn̓atione. Vn̄ illi ſolipctm̄ originale contrahūt. qui ab adam deſcēdunt ꝑ uirtutē actiuā in generatione originaliter ab adam deriuata. quod eſt ẜm ſeminalērationē ab eo deſcendere. nam ratio ſemīalisnihil eſt aliud qͣꝫuis actiua in generatōne. Siaūt aliquis formaret̉ uirtute diuina ex carnehumana. manifeſtū eſt ꝙ uis actiua non deriuaretur ab adam. Vn̄ non contraheret pctm̄originale. ſicut nec actus manus pertineret adpctm̄ humanū. ſi manus non moueret̉ a uolūtate homīs. ſꝫ ab aliquo extrinſecō mouēte.D quintū ſcꝫ utruꝫ ſi adam non peccaſſetLeua peccāte filii contraherēt originale peccatū. dicendū ꝙ huius dubitationis ſolutio expremiſſis apparet. dictū eſt enī ſupra ꝙ pctm̄originale a primo parente traducit̉ inquantūmouet ad generationē natoꝝ. vn̄ dictū eſt ꝙſi materialit̓ tm̄ aliquis ex carne humana generaret̉. origmale pctm̄ non cōtraheret. Maifeſtū eſt aūt ꝙ ẜm doctrinā ph̓oꝝ ꝙ principium actiuū ingn̓atione eſt a patre. materiamaūt mīſtrat mater. Vn̄ pctm̄ originale nō cōtrahit̉ a mr̄e ſꝫ a pr̄e. Et ẜm hoc ſi adā nō peccante eua peccaſſet. filii originale pctm̄ nō cōtraherent. econtrario aūt eſſet ſi adam peccaſſet. & eua non peccaſſet. ¶ DE DECCATO ORIGINALI. QVANTVM ADEIVSESSENTIAM ¶ DIST XIIII.Finde conſiderandū ē de pctō originali quantū ad eius eſſentiam.Et circa hoc querunt̉ quatuor. Primo utrū pctm̄ originale ſit habitꝰSecūdo utrū ſit unū tm̄ ī uno homīe. Tertioutrū ſit concupiſcentia. Quarto utrū ſit equaliter in omnibus.D primū ſcꝫ utrū originale pctm̄ ſit habiItus. dicendū ꝙ ſicut ſupradictū ē duplexeſt habitus. Vnus quidē quo inclinat̉ potētiaad agendū. ſic̄ ſcientie & uirtutes habitus dicūtur. & hoc mō pctm̄ originale nō eſt habit;Alio mō dicit̉ habitus diſpoſitio alicuiꝰ natu

re ex multis compoſite. ẜm quā bene ſe habetuel male ad aliquid. & precipue cū talis diſpoſitio uerſa fuerit quaſi ī naturam. ut patet deegritudine & ſanitate. & hoc mō pctm̄ originale eſt habitus. Eſt enī quedā inordinata diſpoſitio ꝓueniens ex diſſolutione illius armonie in qua cōſiſtebat ratio originalis iuſtitie.ſicut etiā egritudo corꝑalis eſt quedā inordīata diſpoſitio corꝑis. ẜm quod ſoluit̉ equalitasin qua conſiſtit ratio ſanitatis. vn̄ pctm̄ originale languor nature dicit̉.D ẜm ſcꝫ utrū in uno hoīe ſit tm̄ unū oriIginale pctm̄. dicendū ꝙ īuno hoīe ē unūpctm̄ orlginale. cuius ratio duplicit̓ accipi poteſt. Vno mō ex parte cauſe pctī originalis. dictū eſt enī ſupra ꝙ ſoluꝫ primū pctm̄ pͥmi parentis ī poſteros traducit̉. vn̄ pctm̄ originalein uno homine eſt unum numero. & in ominibus homībus ē unū ꝓportione. reſpectu .ſ.ad primuꝫ principiū. Alio mō poteſt accipi ratio eius ex ip̄a eſſentia originalis pctī. In omni enī inordinata diſpoſitione unitas ſpēi cōſideratur ex ꝑte cauſe. vnitas aūt ẜm numerūex ꝑte ſubiecti. ſicut patet in egritudīe corꝑali. ſunt enī diuerſe egritudines ſpecie. q̄ ex diu̓ſis cauſis ꝓcedunt. puta ex ſuꝑabūdantia calidi et frigidi. ex leſione pulmonis. uel epatis.Vna aūt egritudo ẜm ſpecieꝫ in uno hominenon eſt niſi una numero. cauſa aūt huius corrupte diſpoſitionis q̄ dicit̉ originale pctm̄ eſtuna tantū ſcꝫ pͥuatio originalis iuſtitie. ꝑ quāſublata eſt ſubiectō humane mentis ad deuꝫ.& ideo pctm̄ originale eſt unum ſpecie. & inuno homīe non poteſt eſſe niſi unū numero.In diuerſis aūt homībus ē unū ſpecie & ꝓportione diuerſum numero.¶ ¶ D tertiū ſcꝫ utrū originale pctm̄ ſit concuApiſcentia. dicendū ꝙ unūqd̓qꝫ habet ſpeciem a ſua forma. dictū ē aūt ſupra ꝙ ſpeciesorigīalis pctī ſumit̉ ex ſua cauſa. Vn̄ oportꝫꝙ id quod eſt formale in originali pctō accipiatur ex ꝑte cauſe pctī originalis oppoſitorūaūt oppoſite ſūt cauſe. Eſt igit̉ attendēda cauſa originalis pctī ex cauſa originalis iuſtitie q̄opponit̉ ei. tota aūt ordinatio originalis iuſtitie eſt ex hoc ꝙ uoluntas homīs erat deo ſubiecta. q̄ quideꝫ ſubiectio primo & principalitererat ꝑ uoluntatē. cuius eſt mouere om̄es aliasꝑtes anime in finē. vn̄ ex auerſione uolūtatisa deo. conſecuta eſt inordinatio in omibus aliis anime uiribus. Sic igit̉ priuatio originalisiuſtitie ꝑ quā uolūtas lubdebatur deo eſt formale in pctō originali. om̄is aūt alia in ordīatio uiriū aīe. precipue in hoc attendit̉. qꝛ mordinate conuertunt̉ ad bonuꝫ cōinutabile. q̄ qͥdem inordīatio cōmuni nomīe poteſt dici cōcupiſcentia. & ita pctm̄ originale materialit̓quidē eſt concupiſcentia. formaliter uero ē defectus originalis iuſtitie.D quartū ſcꝫ utrū pctm̄ originale. ſit eqͣliter in om̄ibus. dicendū ꝙ ī originali peccato ſunt duo. Quorum unum eſt defectus