Pars prima.De rempratione. Diſtinctio. vj.
uiſibiles & appetibiles oculis offerēdo. Scd̓omō ſeip̄m ī corporearū rerū ſil̓itudines tranſformando. Tertio ꝑſonas xp̄i angeloꝝ uel ſāctoꝝ mendacit̉ rep̄ſentando. Quarto modo ꝑſecutiōes & pugnas ſenſibiles ꝑ ſe uel ꝑ ſuosatrocit̉ inferendo. Prima ergo tēptatio ſenſualis ē qn̄ dyabolꝰ on̄dit oculis corꝑalibꝰ res uiſibiles q̄ poſſunt aīm uidentis allicere ad ſui cōcupiſcenciā. Sic̄ fecit bt̄o frāciſco on̄dens ei inuia burſam magnā qͣſi pecunia multa plenaꝫquā cū ſocius eius ſuadet accipi. & inde elemoſinas multas fieri. ſct̄us ꝓhibuit ſentiens machinamentū dyaboli. ſꝫ cū ſocius non qͥeſceretfalſa pietate deluſus. ꝑmiſit ſct̄us. ut uide̓t ſocius maīfeſte dyaboli falſitateꝫ. quā leuāte fr̄eexiuit inde ſerpens. & poſtmodū cito diſꝑuit¶ Simile fecit br̄o anthonio ſic̄ legit̉ ī uita eiꝰcū fugeret ſeculū et iret ad heremū. ī uia heremi inuenit diſcū argenteū. quē cum recuſaretaccipere dicens eē inſidias dyaboli. ut fumuseuanuit. Doſtea apparnit ei in ipſa uia maſſaueri auri ꝙ uelut incendiū fugit. Similit̓ cumobicit alijs ſenſibus ſibi delectabilia ſenſualispoteſt dici illa tēptatio. ut qn̄ ſonora auditui.odores olfactui. ſapores guſtui. ſuauia tactuiDer portas urbis attemptāt caꝑe ciuitatem. utabymelech de quo iudi. ix. dicit̉ Appropīquāsporre urbis ignē apponere nitebat̉ .i. reꝝ cōcupiſcenciam. Iteꝫ ſimilis ē dyabolꝰ obſidenti ciuitateꝫ qͥ ceruit qūo inueniat ī muro debilius.Itē lupo uel leoni qͥ circuit ouile ſi inueīat aliquā aperturā aūt foramē ꝑ ꝙ intret et deuoēti. pe. v. Vigilate qꝛ aduerſarius ur̄. &cͣ. ubi diſtinguit. glo. viii. gn̓a temꝑtationū dicēs. Circuit tanqͣm hoſtis obſidens muros clauſos explorat an ſit aliqͣ ꝑs muroꝝ mīꝰ ſtabilis. cuiꝰaditu ad īteriora penetret offert ocl̓is formasillicitas et faciles ad uoluptates. ut uiſu deſtruat caſtitatē. Aures ꝑ canorā tēptat ut molliatxp̄ianū uigorē. linguā cōuitio ꝓuocat. manūiniuriis laceſſentibꝰ ad cedē inſtigat. honorest̓renos ꝓmittit ut celeſtes adimat et cū latent̓nō poteſt falle̓. addit aꝑtos terrores. ī pace ſubdolꝰ. ī ꝑſecutione uiolentꝰ. ꝯtͣ quē animus debet eē ꝑatus ad impugnādū ¶ Secūdo modoimpugnat ſēſus ſe tͣnſfigurādo ī diuerſas reruꝫ ſimilitudines extra. ut eos quos ludificatſub ſpē mulieruꝫ. ut cū trāſfigurat ſe ī ſpē mulierū q̄ dicūt̉ uulgarit̓ facēte uel ſtriges. uel q̄de nocte cōueniūt & choreas ducūt. uel quando apꝑet ꝑ adiuratiōes nigromanticoꝝ ī diu̓ſas reꝝ ſimilitudīes. uel qn̄ ſimplicibꝰ ut equites haſtiludia agētes. uel ut fanni & ſatiri. utuel familia q̄ dicit̉ gallice herlequin. ꝑ qͣs tͣnſfigurationes maxīe ſimplices deciꝑe ī multislocis ſolebant. an̄qͣꝫ denudarēt̉ ꝑ p̄dicationisfrequētiā. ¶ Tertio mō ludificat ſenſus & tēptat tͣnſfigurādo ſe ī ſil̓itudinē xp̄i & apl̓oruꝫ& āgeloꝝ et alioꝝ ſct̄oꝝ. ut ſic mētiendo illosīcautos ſeducat. ii. cor. xi. Angelꝰ ſathane tͣnſfigurat ſe ī āgeluꝫ lucis. ¶ In uita bt̄i martinilegit̉ qd̓ dyabolꝰ apparuit ei indutꝰ purpura
& corona aurea coronatꝰ. dicēs ei ꝙ eſſet xp̄cqͥ ad t̓ras deſcendēs pͥmo uoluit ei apparere etadorari ab eo. Qui rn̄dit ꝙ dn̄s ih̓s xp̄c nō ꝓmiſerat ſe uentuꝝ ī hītu regio & purpura. &ꝙ nō reciꝑet xp̄m niſi ī ea forma ī qͣ paſſus fuerat & p̄ferenteꝫ ſue ſtigmata paſſionis. Quoaudito. dyabolꝰ cōfuſus abſceſſit. ¶ Iteꝫ in uit̓pa. cū apꝑeret ī magna claritate ī habitu r̄giocuidā pr̄m dicēs ꝙ ad hoc uene̓at ipſe cū eſſetxp̄c ut eū adoraret. & de hoc lucrū maximū iportaret. Rn̄dit ſct̄us. xp̄m meuꝫ cotidie adoro ſic̄ ip̄e ſcit. tu aūt qͥs es. ꝙ audiēs ip̄e euanuit. feda relinquēs ueſtigia ¶ Itē cū altei̓ pr̄m ſimilit̓ & ī forma ſimili appareret. & ſimilia diceret. ille clauſit ocl̓os dices. fuge xp̄m nolo h̓uide̓. ſufficit mihi ſi eum uidere poſſum ī celo& ſimilit̓ fugit. Ad h̓ facit ꝙ hēt̉ infra de or̄one. de pachomio. ¶ Iteꝫ ī qͣdam ciuitate fuit q̄dā mulier ſic ſeducta. Incepit ip̄a aliqn̄ apudſe cogitare ꝙ eēt mūda mulier & talis q̄ eſſetdigna ꝙ dn̄s aliqͣs ſibi daret uiſibiles cōſolationes. & cū aliqn̄ eſſet ſola ī chamera ſua de hͦcogitans. uiſus ē ei fulgor maximꝰ in chameram ſuā intrare. & cū eo qͥdam rex pulcherrimus cōſtipatꝰ multitudīe. xii. uel religioſoruꝫplurīoꝝ hoīm. dicēs ip̄i horrēti ꝙ nō timeret.qꝛ ip̄e erat ih̓c xp̄c cū diſcipulis ſuis ueniēs adcōſolandū ip̄am. cui cū multa blanda dixiſſetet multa ei ꝓmiſiſſet ſi ī eius amore ꝑſeuerae̓t& ip̄a hoc ei ſe facturā ꝓmitteret. receſſit promittens ꝙ eam ſepe uiſitaret. ſimilit̓ ī ſequētinocte uenit ad eam ſolꝰ. ſollicitans eaꝫ ad amplexus & federis cōmixtionē. Qua cōſentiente. fecit eam iurare ꝙ non reuelaret alicui familiaritateꝫ qͣm oſtēdebat ei plurima ꝓmittēsTertia nocte uenit ī minus ſpetioſa forma &habitū. poſt in forma militis. poſt clerici. poſtruſtici. poſt monachi. poſt goliardi. Cum aūtuidens ſe deceptā fugiſſet ad ꝯfeſſionē. ueniēsad eam ſequēti nocte fe̓ inſanire uidebatur.?minans ei. ſꝫ nō poterat eā opprime̓ uel extinguere ut uolebat. Quocienſcūqꝫ aūt peccabatuenialiter grauiꝰ magis ad eam accedebat &magis eam terrebat. qn̄ aūt cōfeſſa erat & cōmunionē recipiebat ꝙ erat ei ſingulare remedium & cōſolatio. tūc dyabolꝰ alonge ſtabatnec accedere poterat. nec turbare uſqꝫquo ī aliquo exceſſiſſet ¶ Itē in uit̓. pa. legit̉ ꝙ bt̄o. or.apparuerūt demones ſub ſpē celeſtis milicie qͣſi de celo deſcendentes ī curribus igneis quēdam adducentes cū magna pōpa euꝫ dicēteseſſe xp̄m regeꝫ. qͥ ait. poſtquā omnia ꝑfeciſti.unū reſtat tibi faciendū. ut adores me & tollāte ſic̄ helyā ī curru igneo te eleuans ad celum.qͥ rn̄dit habeo regem meuꝫ quē cotidie adorotu nō es ille. qūo dicto. tota illa multitudo diſparuit. ¶ Itē quidā nouiciꝰ in religione multum erat ſollicitus de ſalute ſua. de nocte aūtcū alij dormirēt uigilans deuote rogauit deūet beatā uirginem ꝙ reuelaret ei de matre ſuadefuncta ī quo ſtatu eſſet. credens ꝙ dignuseſſet ꝙ fieret ei reuelatio pro eo ꝙ alijs ī lecto