Ad Romanos

ingemiſcit. Idē ſit ei. qd̓ dixit nō volēs. In illis em̄ ingemiſcimus. que nr̄e volūtati repugnāt. Sic ergo inꝙͣtumdefectus nature ſenſibilis ſunt ꝯtra naturalē appetitū ꝑticularis nature dicit̉ ip̄a creatura ſenſibilis ingemiſcere.Ꝙ autem dicit. parturit ideꝫ eſt ei qd̓ ſupra dixerat. Expectat. Nā ꝑturitio eſt via ad prolem ꝓducendā. ſcd̓ꝫ autem dubium ē in hoc ꝙ dicit Omnis creatura. qꝛ ſic etiam includerent̉ corpora celeſtia. Vnde ⁊ glo. dicit ꝙ ſol⁊ luna nō ſine labore ſtatuta ſibi implent ſpacia. ſed exponendum eſt vt labor accipiat̉ ꝓ motu ſicut ⁊ requies quādoqꝫ accipit̉ pro ceſſatione ab opere ſicut deꝰ die. 7. reqͥeuiſſe. gen̄. 1º. Et ſcd̓m hoc gemitus intelligit̉ corruptioque aut miſcet motui locali prout ſcilicet deſinit eſſe in hͦvbi ⁊ incipit eſſe in alio. ꝑ parturitionē aūt intelligit̉ ordinatio celeſtiū corpoꝝ ad eoꝝ innouationē. Si vero exponatur de hoībus ſic dicitur humana natura oīs creaturacum ſpūali .ſ. ꝙͣtum ad intellectū cū aīali quātum ad corporis aīationē cū corporali ꝙͣtum ad corpꝰ. Hic ergo creatura .i. homo ingemiſcit partim ꝓpter mala q̄ patiturpartim ꝓpt̓ bona ſperata q̄ differuntur. Tren̄. 1. Multigemitus mei. Parturit aūt qꝛ cū qͣdam afflictione animiſuſtinet dilationē glorie expectate. ꝓuer. 9. Spes quediffert̉ affligit aīaꝫ. Io. 16. Mulier cū parit triſtitiā habetpsͣ. Ibi dolores vt ꝑturiētis. Dicit aut vſqꝫ adhuc. quiaiſte gemitꝰ nō eſt ablatus ꝑ noſtrā iuſtificationē ſed ꝑmanet vſqꝫ adhuc .i. vſqꝫ ad mortem vel vſqꝫ adhuc. qꝛ ⁊ ſi aliqui ia ſint liberati qui ſūt in gloria: adhuc tamē nos ſumus reſidui Ul̓ vſqꝫ adhuc qꝛ nō ſolū antiqui patres quifuerūt ante xp̄m ſed etiā adhuc tēpore gratie eadem patimur. 2ͤ. pe. 3. dicitur ex ꝑſona impioꝝ. Ubi eſt ꝓmiſſioaut aduentꝰ eius? Ex quo patres dormierūt omnia ſic ꝑſeuerant ab initio creature. Eſt aūt ſciendū ꝙ qꝛ creaturadei pōt dici omne illud quod ſub deo eſt. Aliqui voluer̄tpredicta verba exponere de qualibet creatura etiā de angelis ſctīs. Sꝫ valde incōueniēs ē vt ip̄i dicant̉ vanitatiſubiecti aut ingemiſcere ⁊ ꝑturire. vt ip̄i iam habeāt gloriā cuiꝰ ſimilitudinē expectamꝰ ſcd̓m illd̓. Ma. 22. Erūtſicut angeli dei in celis ⁊ iō ꝯueniētiꝰ ẜm p̄dicta exponit̉.Lectio quinta.On ſolum auteꝫ illa ſed ⁊ noſipſi pͥmitias ſpiritus habentes. ⁊ ipſi ītranos gemimus adoptionē filioꝝ deiexͣpectantes redemptioneꝫ corporis noſtri.Spe enim ſalui facti ſumus. Spes autē quevidetur non eſt ſpes. Nam quod videt quisquid ſperat. Si auteꝫ quod non videmꝰ ſperamus: per patiētiā expectamus. Similiterautem ⁊ ſpūs adiuuat infirmitateꝫ noſtramNā quid oremus ſicut oꝑtet neſcimꝰ. ſed ipſe ſpūs poſtulat pro nobis gemitibꝰ inenarrabilibus. Qui autem ſcrutatur corda: ſcitquid deſiderat ſpiritus qꝛ ſecūdum deū poſtulat pro ſanctis.Supra oſtendit apl̓us excellentiam future glorie ex expectatione creature. nūc oſtēdit idem ex expectatione apoſtoloꝝ. Nō aūt poteſt eſſe ꝑuū quod a magnis virꝭ expectatur tam anxie. Et circa hoc duo facit. Primo ꝓponit quod intēdit. ſcd̓o ꝓbat ꝓpoſitum ibi. Spe enim ⁊cͣ.Circa pͥmum tria facit. Primo ꝓponit dignitateꝫ expectantium cum dicit. Non ſolum aūt illa .ſ. creatura expectat gloriā filioꝝ dei. ſed et noſ ipſi .ſ. apoſtoli habentes pͥ-

mitias ſpūſſancti. quia .ſ. ſpūm ſanctū ⁊ tēpore prius. ⁊ ceteris abundantius apl̓i habuerunt ſicut ⁊ in fructibus terre illud quod primo ad maturitatem ꝑuenit eſt pinguius⁊ magis acceptū. Iere. 2º. Sanctus iſrl̓ dn̄o pͥmitie frugum eius. he. 12. Acceſſiſtis ad eccleſiam pͥmitiuoꝝ quicōſcripti ſunt in celeſtibus. Ex quo patet ꝙ apl̓i ſunt omībus alijs ſanctis quacūqꝫ p̄rogatiua prefulgeant: ſiue ꝟginitatis: ſiue doctrine: ſiue martirij preferēdi. tanꝙͣ abūdantius ſpūm ſanctum habentes. Sed poteſt aliquis dicere ꝙ quidā alij ſancti maiora tormēta ſuſtinuerūt ⁊ maiores auſteritates ꝓpter xp̄m ꝙͣ apoſtoli. Sed dicendumeſt ꝙ magnitudo meriti principalit̓ ⁊ reſpectu eſſentialispremij attendit̉ ẜm caritatē. Conſiſtit em̄ p̄miū eſſentialein gaudio qd̓ habetur de deo Manifeſtū eſt aūt ꝙ de deoplꝰ gaudebūt: qͥ plꝰ amāt. Un̄ ⁊ illā viſionē beatā dn̄s ſuodilecto ꝓmittit dicēs Io. 14. Si qͥs diligit me diligetura patre meo. ⁊ ego diligam eū ⁊ manifeſtabo ei meipſum.Sed ſcd̓m ꝙͣtitatem operum meretur homo premiū accn̄tale quod eſt gaudiuꝫ de talibus operibꝰ. Apl̓i ergo illaopera que fecerunt ex maiori caritate fecerunt. ex qua habebant cor ad multa maiora facienda ſi fuiſſet oportunuꝫ.Si aūt dicat aliquis poteſt tantū quis conari ꝙ habebitequalē caritatem cū apoſtolis. Dicendū ꝙ caritas hominis nō eſt a ſeipſo ſed ex gratia dei que datur vnicuiqꝫ ſecundū menſurā donationis xp̄i. vt dicitur ephe. 4. Unicuiqꝫ autē dat gratiā ꝓportionatā ei ad quod eligitur. ſicut homini xp̄o data eſt excellentiſſima gratia. qꝛ ad hoceſt electus vt eius natura in vnitatē ꝑſone diuine aſſumeretur. ⁊ poſt eum habuit maximā plenitudinem gratie beata maria que ad hoc ē electa vt eſſet mater xp̄i. Inter ceteros autē ad maiorem dignitatem ſunt electi apoſtoli vtſcilicet immediate ab ipſo xp̄o accipientes: alijs traderētea que pertinent ad ſalutem. ⁊ ſic in eis eccleſia quodammodo fundaretur. ſcd̓m illud apoc. 21. Murus habebatfundamenta .xij. et noīa apoſtoloꝝ erāt in eis ſcripta. Etideo dicitur. xᵉ. coꝝ. 12. Deus poſuit in eccleſia primuꝫ qͥdem apoſtolos. Et ideo deus eis abundantioreꝫ gratiamp̄ ceteris tribuit. ſcd̓o ponit anxietatem expectationis cūdicit. Et ipſi intra nos gemimus. Qui quidē gemitus deſignat affictionē ex dilatione rei cuꝫ magno deſiderio expectata ſcd̓m illud ꝓuer. 13. Spes que differtur affligit animam. psͣ. Laboraui in gemitu meo. Iſte aūt gemitusnō eſt tam exterius ꝙͣ interius. tum qꝛ ex interiori cordisaffectu ꝓcedit. tum qꝛ eſt ꝓpter interiora bona. Unde ſignanter dicit. Intra nos. Tren̄. primo. Multi gemitusmei. Tertio ponit rem expectatā dicens. Adoptionem filioꝝ dei expectātes .i. cōpletioneꝫ huius adoptionis. Inchoata enim eſt huiuſmodi adoptio per ſpūm ſanctū iuſtificantem aīam .sͣ. eodē Accepiſtis ſpūm adoptionis filiorum. Cōſumabitur aūt ꝑ ipſius corporis glorificationemUnde ſupra. 5. Gloriamur in ſpe glorie filioꝝ dei. Et hꝰeſt quod ſubdit. redemptionem corporis noſtri vt ſcilicet ſicut ſpūs noſter redemptꝰ eſt a peccato. ita corpꝰ noſtrū redimatur a corruptione ⁊ morte. Oſee. 13. De morte redimam eos. phil̓. 3. Reformabit corpus humilitatisnoſtre. ¶ Deinde cum dicit. Spe enim ⁊c. probat quoddixerat tali ratione. Spes eſt de hijs que nō preſentialiter videntur ſed in futuro expectātur. ſed nos ſumus ſalui facti per ſpem. ergo expectamus in fututuꝫ complemētum ſalutis. Primo ergo ponit minorē dicens. Nos em̄apoſtoli ſicut ceteri fideles ſpe ſalui facti ſumus. quia ſcilicet ſpem noſtre ſalutis habemus. pͥma pe. pͥmo. Regenerauit nos in ſpem viuam. psͣ. Sperate in eum omniscongregatio popl̓i. Secūdo ponit maioreꝫ dicens. Spesaūt .i. res ſꝑata q̄ videt̉ qͣſi pn̄tialiter habita nō ē ſpes .i.nō eſt res ſꝑata ſꝫ habita. Spes em̄ eſt expectatio futuri