Druckschrift 
Die Landgüterordnung Kaiser Karls des Grossen :
(capitulare de villis et curtis imperii)
Entstehung
Seite
53
Einzelbild herunterladen
 

53

53. Ut unusquisque iudex praevideat, qualiter homines nostride eorum ministerio latrones vel malefici nullo modo esse possint.

54. Ut unusquisque iudex praevideat, quatenus familia nostraad eorum opus bene laboret et per mercata vacando non eat.

55. Volumus ut quicquid ad nostrum opus iudices dederint velservierint aut sequestraverint, in uno breve conscribi faciant, etquicquid dispensaverint, in alio; et quod reliquum fuerit, nobisper brevem innotescant.

56. Ut unusquisque iudex in eorum ministerio frequentiusaudientias teneat et iustitiam faciat et praevideat qualiter rectefamiliae nostrae vivant.

Herrn der servi u. s. \v. obliegen-den Vertretungs- und Verant-wortungspflicht, s. 0. miss. 803,c. 10 (Pe. I, 114; Bo. S. 115);Gi. I, 137 ff., 173 u. a.; Br. II,S. 276 fi:'., 280, Anm. 25, 298,Anm. 57. Brunner, mithio u.sperantes (Festgaben f. Beseler,1885), hiergegen E. Hermann,Noch ein Wort über mithio,Leipzig, 1890, und hiergegenwieder Arth. B. Schmidt inder Histor. Zeitschr. N. F. Bd.XXXII, S. 310; Sehr. S. 177bis 179 mit Anm. 93. Vgl. auchoben Einl. S. 18 u. Anm. zu c. 2,S. 24, 25, c. 4, S. 27; über das Re-klamationsrecht ebenda u. Sehr.S. 179; Br. II, S. 50,111,13S, 277.

53. latrones. Vgl. Br. II, S. 637,649 (Schachraub), 539; Sehr.S. 344. Gegen die 1. richten sichzahlreiche 0., u. a. Chilp. v. J.596 c. 7, c. 8, Bo. S. 17; C.Heristall. 779, c. 912, 23, Bo.S. 48, 49, 51; C. in Theod. villac. 21, Bo. S. 125 (Anm. 16 eben-da ist zweifellos angesichts d.obigen unrichtig); 0. Sax. c. 24,Bo. 70; C. 805-808. Bo. S. 141;0. 803813, Bo. S. 146, 154,156, 159, 175, 191. Ansegis0. lib. IV c. 61; Bo. S. 444.

malefici vgl. maleficia in c. 51 pravihomines u. C. miss. (802?) c. 45mangones etc.; Bo. p. 104.

possint: Hie socialpolitische Tendenzdieses 0. s. oben Einl. S. 47.

54. familia s. c. 2.

ad eorum opus, kann heifsen: nachMafsgabe ihrer Dienstpflicht,

aber auch: nicht blofs für dasopus nostrum wie c. 1 und diemeisten Gapitel des 0. vorschrei-ben, sondern auch für ihrenHausstand sollen die Bedienstetenarbeiten.

mercata (frz. marchd), die Märkteder beginnenden (durch das Markt-recht charakterisirten [Sehr.S. 603 u.a.]) Städte, die bereits ihreanziehende Wirkung auf dieLandbevölkerung auszuüben an-fangen. Ueber die Märkte derfränkischen Zeit Br. II, 239, 240;Da. M. S. 369 n. Dahn, Urgesch.Bd. III, S. 743. Gegen das Um-herstreunen s. auch admonitio ge-neralis v. März 789, c. 79 (mango-nes Hochstapler, Du. Ca.V, 218; cotiones Bettler, Di.552, coquins)Bo. S. 60; Sonntags-feier s. C. Anseg. C. III, c. 139;Bo. 412.

55. breve vgl. c. 44 u. s. oben Einl.VII, S. 15. brevium exempla s.Pe. I, 175 ff.; Bo. S. 250256.breviare s. ebenda c. 9, 16,23, 24.

dederint sequestraverint: Ein-

nahme- oder Produktionskonto.

dispensaverint-. Ausgaben- oder Ver-brauchskonto. dispensare s. auchc. 24, Anm.

innotescant berichten, melden, s. Ein-leitung S. 15, 16 u. c. 33.

56. iudex s. oben c. 3, Anm. S. 25bis 26; c. 56, 57 u. 29 gehörenzusammen und ergeben die Rechts-pflege nach Hofrecht einschliefs-licli des Beschwerdeweges, s. obenEinleitung 1618.