Druckschrift 
Beschryvinghe von Albrecht Durer van de Menschelijcke Proportion : Begrepen in vier onderscheyden Boecken ; zeer nut ende profijtelijk voor alle Lief-hebbers deser konste ; In't Latijn ende Hoogduytsch, tot Nurenbergh ghedruct ... 1527 ; Ende nu in Nederlandtsche sprake over-gheset ...
Entstehung
Seite
255
Einzelbild herunterladen
 

er wort ghetot de lielen

van de proportie des Menſchen.25.Maer na dien dese manier met een exempel eens groote van een menschlick heelt voor-gestelden deels aengewesen / te weten tusschen de Memmen en het Weet / wt welcke menverstaen can/ wat door alle deelen die recht op malcanderen gestelt zijn geschieden soude/als den staet vande rechte linie verandert wert. Vervolge dan voort deselve manier indebyuginge aller deelen die in haere viercantige figueren ingesloten syn/ welcker staet wysullen setten na ons goetduncken ende veranderen/ latende yder vryheyt doen alst hem be-haecht. En so misschien yet tot dese dingen nutlijc voor desen wtgeleyt is/ datselve sullenwy nu ooc wederom hier by nemen/ anders/ als voor verhaelt/ is in desen deel kloecheytvan doen / dewijl alle deelen in haer quadrangulen verandert zijnde / veel een ander formhebben inde beschrijvinge/ met alleen de opstaende/ maer ooc de nedergedruete/ want eendeel pleecht dan voor/ ende achter gebuycht te worden/ daer na op een zijde gekeert endegebuycht/ welcke dingen tsamen op dese maniere hebben/ plegen wtgevoert te worden.Maer zo yet wat vande voorsz. saken inde volgende verhaelt gevonden wort/ zo salmenweten dat het door noot geschiet is/ op dat de volgende leer met de voorste over een comeick heb gedacht met dit een exempel te vreden te zijn/ maer heb gebreest dat daer wt de re-sterende saken niet wel zoude verstaen worden/ maer int begin zal ic des beelts eerste deelstellen/ dat is/ de vierhoeckige figuer des hoofts/ welcke verhandelungh met de andereover een comt. Maer eerstlich worden de 4. bovenste hoecken getepckent met de letterena.b.c.d. de leege met 1.2.3.4. alzo dat a. op 1. b. op 2. c. op 3. d op 4. accordeert. Daer naeziende opt stimme aenzicht/ buyge ic de voorgesettelinie vande hoochde des beelts voor-waerts/ dat het onder zich ziet/ en hier wt moetmen den gront maken/ waer wt men canmercken/ hoe veel de bovenste lengde de onderste overtreste/ dese worden met de letter a.noteert. Daer na keer ic de verleginge recht tot my/ dat het teghen gestelde aenzicht myrecht aenziet / en keer het een weynich op de rechte zijde / ic verheve ooc alzo linien wt allepunten der letters ende getal des zydelicke corpus a ende trecke door behulp des overdragersdwars linie door de oprechte/ waer dan de letters ende getallen doorsnyden/ werden hoec-ken geteeckent boven inde letters en onder int getal. Als ic nu de teyckens met hare zij-den te samen heb gevoecht/ so bevint zich dat neven zijdich voor gebuckte en op een zij-de gekeerde aensicht/ recht aen te zien/ met syn oprechte en nedergedructen gront/ desedingen laet geteeckent worden met de B. Nu moetmen ooc weten hoe dit deel B. int af-tyten in hooch en legen gront/ na de zijden oprecht en nedergedruct zich aenzien laet/ enwat het zijdich of voor aen te sien voor een gestalt krijghe. Nu mach dat deel B. int te-genstaende voor gebogen en op een zijde gekeert also gecromt worden/ die recht teghenstaende nederdruckinge verhooge datse my recht aensie/ als ic gesepe hebbe/ dese keertom datse zijdich wort/ en verheve wt desen gront letters ende eyfferen die linien wt denoverdrager/ en stelt dan dat voorich recht tegenstaende corpus/ als het gewent en gebo-gen is neven de opgetrocken linien/ ende treckt dan wt alle puncten der letteren ende ciffersdwars linien met den overdrager wt den gront door de opgerechte linien. Waer dan delinien doorloopen/ daer set teeckenen van letteren ende eyfferen/ en treet dan de zijden te sa-men/ so sult ghy een nedergebuckte en opstaende form hebben/ daer by set de C. Hier wimoet ghy dat derde vinden/ zo dat het corpus voor zich geneycht op een zijde ghewent/en gebeucht worde / als voor aengewesen/ maer nu zult ghyt zo maken/ dat opgerechtedeel B. op de rechte zijde brengen/ als het voor op de rechte zijde gewent is/ ende so ghy synnedergedructen gront gelaten hebt/ sult ghy deselve buyginge nut maken/ want het alsomoet verandert worden/ dat de hooge hoecken a.b.c.d. even inde rechee zijde vallen/ endede leege 1. 2. 3. 4. dicht t'samen getrocken / als de hoochte a. b. r.d. Dat moet op dese wijsecomen / vanden overdrager suldy wt de hooge hoecken a. b. c. d. perpendicular linien indegrant trecken/ dan zal voort de afsnydinge der linien a.b.c.d. blijcken/ want sy wordendopf