Het vierde Boeck226Hy sult weten/ even ghelijck als dese boven ghemelde dinghen toegaenin de linien/ alzoo gaen zy ooc toe in een vlack dingh/ Ende alzoo sy ghe-I schieden in vlacke dinghen / zoo gheschieden sy oock in een jeder weecklichaem dat breet/ dick ende beweghelijck is/ Dan een alsulcke lichaem is te ge-lijck te buyghen/ krommen/ weynden/ winden/ strecken/ krumpen ende te ver-schuyven/ als de linien/ Dan gheen lichaem en is aen linien/ daerom moghenalle boven-beschreven dinghen in een Corpus/ als in de linien ghebruyct wer-den. Nu merckt tot welcke dinghen dese ses boven beschreven onderschey-delijckheden in de Mensche te ghebruycken zijn.Eerstlijck wert dit woort Gheboghen ghebruyct in des Menschen ghele-deren/ en niet dat de beenen ghebogen werden/ want sy souden breken/ daer-om hebbe ick hier voor in syne figuer gheset/ dat de linien tusschen de punctenghelijck blyven zouden.Een tweeden/ krommen is int Menschelijcke lichaem te ghebruycken/ inzenuwen ende vleesch/ dan zoo sich een Mensch op een syde achterwaert oftevoorwaert neycht/ zoo krommen sich de aderen en het vleesch/ in waert oftewt-waert.Ten derden/ wort het Weynden in de Menschelijcke geleden ghebruyckt/als wanneer een het hooft om-weynt/desghelijcken het lijk/ de armen/schenc-kels/ ende den meestendeel der leden/ moghen alzoo gheweynt werden.Ten vierden/ wort Winden in het Menschelijcke lichaem ghebruyckt/ intvleesch ende in aderen/ dan zoo ghy hen voor ghewent hadde zoo winden sichdan alle weecke dinghen van het een eynde tot het ander/ het sy in den hals/int lijf / in armen oft in de schenckelen.Ten vijfden/ merct dat Strecken ende krumpen veel is te gebruycken/ inhet Menschelijcke lichaem/ strecken maect dun/ maer krimpen die/ dit neemtbeyde in acht/ Zoo ghy eenen arm wt strect/ zoo vertoonen sich de aderen/ endestreckt het vleesch in de lenghte/ zoo wert den arm dunner. Soo ghy den armmaer buyght / zoo krumpt sich het vleesch over malckander/ en wert den armdicker. Alzoo is het ooc in de andere deelen des lichaems.Ten sesten / wort Schuyven in het lijf des Menschen ghebruyct / jetwes inde lidtmaten/ dat sich het een voor oft achter oft neven het ander verschuyft/oft zoo een ghelidt tot het ander gheboghen/ oft het lichaem ghekromt wert/als dan schuyft sich het vleesch uyt oft in oft op een syde.Dese ses onderscheydelijcke dinghen / als hier boven staet / moghen sich welalle op eenmael in een Menschelijck lichaem/ uyt de beweginghe begheven/Alzoo dat sich de gheleden buyghen/ weynden en verschuyven/ en daer nevenkromt/ wint/ strect/ krumpt sich het vleesch/ ende de andere dingen des lichaems.Alzoo dringht het een het ander/ ghelijc dat in de natuere bevonden wert.Wt dese voorsz dinghen mencht ghy uwe beelden een ghestalte maken zooghy wilt/ daer toe het u dienstich mach zijn. Dan besonder is te mercken/ dateen jeder dingh boven den noot staet niet wel/ daerom en zal men van dese din-ghen niet te veel noch te weynich toe doen/ anders werdense te seer ontstelt/ oftten waer sake dat ghy eenige droomachtige of slaperige beelde wilde maken.Sulcks kont ghy ghebruycken / in Mannen / Vrouwen / Kinderen / Peerdenende andere Creaturen.Oock is het te weten / dat alle mijne voor beschrevene beeldenissen / alzoo syherwaert
Druckschrift
Beschryvinghe von Albrecht Durer van de Menschelijcke Proportion : Begrepen in vier onderscheyden Boecken ; zeer nut ende profijtelijk voor alle Lief-hebbers deser konste ; In't Latijn ende Hoogduytsch, tot Nurenbergh ghedruct ... 1527 ; Ende nu in Nederlandtsche sprake over-gheset ...
Seite
226
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten