^m
■■i
32
Schreiber selbst aus bene gebessert) robur exercilus secumHabens j quasi vada ßuminis . N. hostibus prohibiturus cumomnib(us) ||
b) Maginfredus com(es) mediolanensis (folgt ein aus-radirtes a) a lantp(cr)to filio vuidonis | capitali sententiaint(er)fectus es,', filius ei(us) atq(ue) gener\oculor(um) lu-min e orbati s(unt). At roma formosus papa defunc tuseist), die s(an)c(t)o pasche. In cui(us) (ursprünglich nur cund das Kürzungszeichen, u auf der Zeile, i über der Zeilenachgetragen) locni 111 > consecratfur) bonifacius \ qui poda-grico morbo correptfus) vix XV dies (diese beiden letztenWorte in ursprünglich leergelassenem Raum nachgetragen)supferjvixisst
Tafel 51. Anfang des zehnten Jahrhunderts. Aus der Hand-schrift der Leipziger Stadtbibliothek, Rep. II fol. 43 (Nr. CLII), vgl.Naumann a. a. 0. S. 46. Die Handschrift, am Anfang und Endeverstümmelt, enthält Augustins Enarratio in Psalmos. Abgebildetist fol. 98 verso, den Commentar zu Psalm 88, v. 39—49 enthaltend= Migne, Patrol. latina 37, col. 1 1 36—1137. Unsere Handschriftbietet jedoch einen vollständigeren Text als die Ausgabe. In col. 2ist das Quo in Z. 21 und die ganze Zeile 22 roth geschrieben,ebenso die Initiale F der Zeile 23, und die Zeilen 26 und 27. Incol. 2 Z. 5 beachte man die Accente über den einsilbigen Wörtern a,qua, das nachgetragene x in Z. 6, die Kürzung für quia Z. 8 und30 und das Kürzungszeichen für ur in Z. 18 und 21.
scilicet gentes p(er) viam hoc est p(er) vita(m) ista(m)tran\seuntcs. diripucr(unt) Isr(ae)l. diripucr(unt) d(avi)dpri\mu(m). Videte frusta ei(us) in omnib(us) gentibus.\De ipsis enim dictu(m) e(st). partes vulpium cr(unt).Reges quippc impios. vulpes appellavit scrip iura.
Tafel 52. Zehntes Jahrhundert, Handschrift der Berliner Biblio-thek, Ms. theol. lat. Fol. 481, die Briefe des Neuen Testamentsenthaltend. Die Handschrift trägt auf dem Vorsteckblatt und auff. 2 den aus dem fünfzehnten Jahrhundert stammenden Vermerk:Liber saneti Ludgeri (Vorsteckblatt: episcopi) in Werdena (vgl. dazudie Bemerkungen zu Tafel 17 Heft I.). Die Probe ist dem fol. 146verso entnommen. Die in dieser Handschrift enthaltenen Glossensind neu herausgegeben von Steinmeyer in Haupt's Zeitschrift fürdeutsches Alterthum XV (Neue Folge III), S. 539 — 541, die aufdieser Tafel anzutreffenden Glossen sind dort S. 541 gedruckt.Unsere Tafel enthält von der Epistola Iohannis II, v. 11. 13. 14,das Argumentum in Epistolam tertiam Iohannis, das hier auf demrechten Rand steht, und von dem dritten Briefe v. I —9. Die Ini-tiale S vor Z. 6 stammt aus viel späterer Zeit, es war jedenfallsursprünglich beabsichtigt, in den leergelassenen Raum eine stilvolleInitiale durch den Illuminator malen zu lassen. In der radirtenStelle stand wahrscheinlich ein für den Illuminator vorgeschriebe-nes S. In dem am rechten Rand beigeschriebenen Argumentumist Z. 4 am Anfang die Initiale G nicht ergänzt worden. Vonbesonderem Interesse sind die längeren an den Rand gesetztenGlosseme, und die vor ihnen und im Text befindlichen Ver-weisungszeichen. In die Auflösung sind die Glossen an entsprechen-der Stelle in eckigen Klammern eingefügt. Arndt hatte bei derCorrectur dieser Tafel die später hinzugefügte Interpunktion ent-fernt; ferner Hess er weg: die Blattüberschrift »epistola<, die ichfür durchaus gleichzeitig halte, dann aber die Capitelbezeichnungauf dem linken Rand Cap. I., die meiner Ansicht nach allerdingserst im fünfzehnten oder frühestens vierzehnten Jahrhundert nach-getragen ist.
communicat operibus illius malignis. Plura habens\ vobisscribere. nolui per cartarn et atrarncntu(m). \ Spero enimnie futuru(m) ad vos. et os [meufmJJ ad os [v(est)r(u )///]loqiii. | ut gaudiu(m) vestru(m) plenu(m) sit. [co qfuojdnie p(re)sentialit(er) loqui audiatis.] Salutant te sororistue filii electe. Expl(icit) cpfistojla II. s(an)c(t)i Iohannis
•"> apiostoili [Incipit argum(en)tufm) in ep(isto)lam tercia(m)s(an)c(t)i Ioh(annis) apfostojli . . aium pietatis causa cx-tollif atq(ue) ut in ipsa pietate inaucat exhortatfur). /)/'/>-trepen impietatis et superbie causa obiurgat. Danetrioaute(tn) bonufm) testimoniu(m) perhibet et fratribus uui-versis . explicit argum(en)tu(m).] Incipit ipsa ep(isto)las(an)c(t)i loh(annis) 111 Senior [ego] gaio carissimo.que(m) ego diligo in veritate. jiu vera carifafe . caritatiss(cilicet) liec mando.J |ohne bestimmtes Verweisungszeichen:Hie Ute gaius efssje arbitrato/rj. cuius in epfistojla suaad roinanos paulus niciiii/iit dicens.salutat vos gaius hospesmens. Videt(ur) autieiin hie gaius corintliißtissc .co qtuoidpaulus Uta nioratus in eivitate scripsit cp<istoilaiii ad ro-inanos . quos (et) ex eins pferjsona salutat.] Carissiuic.de0111 uibus oratione(tn) (in omnib(us) orationib(us) meis.jfacio. prosperc [i(d est) ut qfuojd bene agis.bene p(er)-ficias.j te ingredi et rate\re. /bene agcrc.be/ic an/bi/lare.profiecre] sicut prosperc [i(d es// sie 111 (et/ facis.] ag/'taniiua tua. [Id(est) Sicut (s scheint später eingefügt) nuncaninia tua i/d est/ interna im enjtis intentio p(rojspcre agilin cleiuosiuis. quas pauperib(us) largiris . ita deineeps ple-no (1111 virtutibus vüafm) duecre possis.J Gavisus sunt
10 valde venientibus fratribus . et tcstiinoiiiiii111 / per 1/ibcufibusveritati [pferfectioui] tue . sicut tu in veritate am bulas.Maiorcm horu(m) fdero sachou . neuttrunn absfo)l(utum)]11011 habco gratia(m) . qua(m) ut audiaf m) filios /neos [quospfrejdicaudo (vcjl baptizando filios dfejo geuui] in veritate[recte fidei (et) bone operatiouis] ambulare . Carissi\ 111c.fidelitcr facis quiequid operaris [in elemosinis] in fratres.[Id(est) sic(ut) vere tidetis ita facis. ex operibus ostendensj
15 et | hoc in peregrinos . qui testimoniu(m) rcddidcruiit can-tati tue. In conspectu [in pfrejsentia] ecclesie . quos bc/n-faciens deduecs [brengist autuuirdist.] digne d(e)o. [Idfestjsi rursus venerint ad te . deduecs cos sicut ia!in) fecisti.]Pro nomine enim ie(s)u chr(ist)ipro\fectisunt. [Adpfrej-dicandu(m) liom(en) ci(us) profeeti sfuutj. pfrojpria spontevenientes . auf propt(cr) Hominis eins fidc(m) (et) confessio-ne(tn) a civib(us) suis patria expulsiperegrini effecti sfuntJJnihil aeeipieutes a gentibus. [quos a reeta fide gentilesncqiiaquaiiiij ad suos errores defleetcre poteraut.] nos ergo[nos divites . uuir de sfada habemes] debemus suseiperehuiusmodi. f/ales i(dest) peregrinos (et) pauperes] [Iungitsc bcatus iohauiics divitib(us) fidelib(us) quatenus cosreddaf alacriorcs ad iniscraudul///) pauperibus.] ut coopera-torcs | [adiutorcs . qui subsidia p(re)dicantib(us) tribuit .p(re)dicaudi cooperator cx/stit.J su/uus veritatis. [doctriue
20 p(rejdicalioiiis.J Scripsissci/i forsitan ecclesie
Tafel 53. Ende des zehnten Jahrhunderts. Originalcodex desRicher in der Bibliothek zu Bamberg E. III, 3. Vgl. die Beschrei-bung in Mon. Germ. SS. III, S. 565 ff. (SS. rr. German., 2. Aufl.,S. X ff.). Unsere Tafel entspricht dem fol. 6 verso und 7 rectoder Handschrift (Mon. Germ. SS. III, S. 574 Z. 15 bis S. 575 Z. 29,und SS. rr. German., 2. Aufl., S. 13— 15), die in den Jahren 995 und996 geschrieben und vor 997 (vgl. Wattenbach, Geschichtsquellen,7. Aufl., I, S. 463) von Richer durchcorrigirt worden ist. Bemerkens-werth ist der häufige Gebrauch grosser Anfangsbuchstaben.
Quo collato. rcgi p(crj legafos suggerif sese p(er)fcrren(on) posse sibi hagan(oncin) \ equari. primatib(us)q(ue)anteferri. indignuf111 > ctia(m) videri hui(us)modi \ hoiui-ne(m) rcgi hererc. et gallor(umj nobilissiiuos longe ab-sistere. \ Que(m) uisi in lnediocritatc(iu) redigat. seseculmj crudi li suspendio. \ suffocaturu(m). Rex dilecti igno-5 minia(m) n(on) passus. facilius se om(n)iu(m)\colloq(u)io(qui doppelt gekürzt), qua(m) hui(its) familiaritate possecarere respondit . q(uo)d nimiu(m) \ Rotb(er)t(us) indigna-
m
(m