eris solu(m) int(er)p(re)tatus fiicris. Rede \ ista diceres silibri tili periarchon p(re)faciuncula(m) n(on) habere(m).q(uo)d et Hilarius in transferendis omeliis ei(us) fccit. uiet | bona (et) mala n(on) int(er)p(re)tis(ed) suo imputarent(ur)anctori. SfedJ n(on) dixisscs amputasse te pessima (et)optima relinq(u)isse. utcu(tn)q(ue) de luto \ evaderes. Hoce(st) q(no)d destruit strophas ingcnioli tili, (et) te hinc inde(con)strictn(m) evadere n(on) sint (so statt sinit). Nee in-faiifu(m) abutarc simpli \ citate lectoris. Et sie om(ne)sq'uji Uta scripta lecturi sunt brittos putes. ut cn(ni) vulnera
25 putrescere sinas sano corpori te imponere || cnpaastra n(on)
rideant. de carnis resurrectionc q(u)id sentias. na(m) inapollogia tua didicim(us) nidlo m(em)bro amputato. neealiq(u)a | corporis parte deseeta. hec e(st) tue simplicitatispura et ap(er)ta (con)fessio. qna(m) ab (nachgetragen) om-(n)ib(us) Italic cp(iscop)is asseris e(ss)e suscepta(m). crcdere(m)dicenti. n(isji nie dubilare de te iste über n(on) Patnphilifaceret. Et tam(en) miror. q(u)om(od)o p(ro)barit Italicq(uo)d Ronie (conjtempsit. Ep(iscop)i \ suseeperint q(uo)dsedes ap(osto)lica (con)dcmnavit. Scribis q(u)oq(ue) nielitteris indicasse. q(uo)d papas Thcophilus expositione (tinachgetragen) fidei nup(er) \ ediderit que ad vos necdu(m)p(er)venit. (et) polliceris q(uo)d q(u)icq(u)id illc scripsit. tu
30 sequaris. Ego nie hoc scripsisse n(on) novi. nee istius
niodi iimqua(m) littcras direxisse. S(ed) tu ideirco ad incerta1cou)sentis. (et) his q(ue) qualia futura s(un)t. (durch a undb umgestellt) nescis. ut certa declines. (et) ad eor(um) \n(on) tenearis adscnsu(m). duas synhodica(m) (et) paseka-le(m) ei(us) ep(isto)las (con)tra Origene(m) illiusq(ue) disci-p(u)los. (et) alia(ni) adversu(m) Apollinare(ni). et \ eund(eni)Origene(m) p(er) hoc ferme bienniu(m) int(er)p(re)tatussu(m). (et) in edificatione(m) eccl(esi)e legendas nfostjrelingue ho(min)ib(us) dedi. Aliud \ operu(m) ei(us) nie nescio(Worttrennung eingefügt) t(r)anstulisse. Et tam(en) tu q(u)ipape (a nachgetragen) Thcophili dicis te in om(n)ib(us) sen-tcntia(m) seq(u)i. cave ne hoc magistri (et) (con)dis \ ci-puli tui audiant. (et) offendas qua(ni) plurimos q(u)i nielatrone(m) te martyre(m) vocant ne irascat(ur) tßbji q(u)i
35 co(n)tra papa(m) Epyphaniu(m). || ad te ep(isto)las dirigens.
hortabat(ur) ut p(er)maneres in fidei' Veritäte. ut n(on) mu-tares ullo terrore sententia(m) que cp(isto)la ologra
Zu beachten sind die hier Z. 22—26 vorkommenden grie-chischen Worte, ferner die Umstellungszeichen in der 31. Linie.
Tafel 21. Schrift des zwölften Jahrhunderts, wahrscheinlichum das Jahr 1135. Der Cod. lat. Monacensis 2 (cf. Beschreibungim Catalogus codicum manu scriptorum bibliothecae regiae Mona-censis III, 1, S. 1) enthält nämlich (abgesehen von einigen späterenEintragungen) zwei von verschiedenen Schreibern hergestellte Haupt-massen, deren erste fol. 1 —17 und fol. 112 — 115, deren zweitefol. 18—in umfasst. In der zweiten Hauptmasse ist fol. 18—87die sogen. Chronik des Presbyter Heimo enthalten, und im Textfol. 38 recto steht: sie videlicet ut terminus paschalis qui abhincretro fuit in XXXIII anno, qui erat annus domini MCII, huic annodomini MCXXXV aptetur; fol. 38 verso: denique a passione dominiusque in hunc annum domini MCXXXV, qui est deeimus terciiLotharii imperatoris u. s. w. Am bedeutsamsten ist in den Jahres-tafeln die am Rande von fol. "]"] zum Jahre 1135 von derselbenHand vorgenommene Eintragung der Worte: Hoc anno ista collectioet digestio ciclorum ab initio mundi usque huc facta est. Darf manalso keinen Zweifel daran hegen, dass dieser Theil des Codexwirklich im Jahre 1135 geschrieben ist, so fragt es sich doch, obdies auch für den anderen Theil zu gelten hat. Von den in ihmaufgenommenen Stücken geht keines über iuo hinaus. Das über-aus grosse und für beide Theile gleiche Format der Handschrift —die Blätter des ganzen Codex sind 47 Centimeter hoch und 32 V,
breit — spricht nicht unerheblich für gleichzeitige Anlegung beiderTheile.
Die mitgetheilte Probe umfasst nur einen Theil einer Seite inder Handschrift. Sie ist den Annales Augustani entnommen undentspricht der Ausgabe in den Mon. Germ. SS. III, 12.9 Z. 42—130Z. 20 und 130 Z. 38—131 Z. 13.
dit. Castella satis inuuita desfruxif. Qui pri(us) doteset alias eccl(esi)asticas possessioues diripiebant. ipsiint(er) sc mutuis cras \ santes scditionib(us) ultionc divinap(re)diis et benefieiis p(r)ivant(ur). \ In bello sup(r)adictocu(tn) clericis suis Magadaburgcnsis archi \ ep(iscopu)soccidit(ur). Adalp(er)t(us) Vuormaciensisep(iscopu)seaptius>in custodia(m) \\ mittit(ur). In Pobinga plures occidunt(ur). 5M.LXX.Villi. Rex Un \ garic fines invasit. legatipapecu(m) patriarcha Heinrico \ Ratispona(m) de pace traeta-turi veniunt. sed paru(m) p(ro)ficiunt. \ Rege cu(m)legatis ad Fritizla cu(m) exercitu veniente. Saxones \p(er)fidi rege(m) (et) legatos cu(m) dolo fallentes cu(m)iuram(en)to pactio |[ ne(ni) fecer(unt). et ita bclht(iii) diri- 10mit(ur). Fridcric(us) dux Alemannie p(re) j ponit(ur).Nortp(cr)t(us) Augustensis p(re)posit(us). Curieusis ecclfe-sjie p(re)sul c(on)sti \ tuit(ur). O miseranda regni facies.Sic(ut) in q(u)oda(m) comico om(ne)s sum(us) \ geminatilegit(ur). pape geininati. poutifices geminati. \ reges geminati.
or
ditccs s(unt)geminati. DeiciunioIIIIte(m)por(um) || scisma 15uovu(m) c(on)tra decretapontiftcu(m). etc(on)tra eccl(es)iasti-ca(m) c(on)sue \ tudine(m) exoritur. sed a prudcntib(us)rcspuit(ur). et refellit(ur). \ AI. LXXX. Rex expeditione(m)in Saxonia(m) faciens gentc(m) du \ rissima(m) picr)fida(m)et p(er)iura(m). VII. kal(endas) febr(uarü) sternit. fugat.et ! vastat. Interi(m) aute(m) rege (et) duce Frider(ico)absente adversa || rii (et) sequaces eor(um) Retia(m) inva- 20dentes p(re)das ac incendia \ exercent. Ad p(er)petuu(ni)au(tem) exitiu(m) suu(m) s(an)c(t)e Augustensis eccl(esi)e \III. id(us) iun(ii) suburbana vastant. et c(on)cremant.Eccl(esi)am \ etia(m) prineipis ap(osto)lor(um) incendunt.Altmanno Patauicnsi \ assentiente exemplu(m)q(ue) d(omi)nin(on) imitante qui a Samarita || nis n(on) suscepl(us) 25cu(m) a diseipulis rogarct(ur) iniuria(m) inmissione \ decelo ignis ulcisci. n(on) veni inq(u)it animas p(er)dere sedsalva | re. P(ro) nefas et eaten(us) inaudita eccl(esi)e c(on)-tumelia. c(on)verse \ et d(e)o sacrate niulieres nubere s(unt)coacte. Colloq(u)iu(m) regis \ in Brixina. Gregori(us).VII. ab ep(iscop)is transalpinis et cisalpinis |[ p(re)su(m)p- 30tuose repudiat(us) (von gleicher Hand nachgetragen) exco(m)-municat(ur). Wicp(er)t(us) Ravennäs ep(iscopu)s. minus
o
sapicntu(m) c(on)sensu Greg(ori)o. VII.sup(er)ponit(ur). Ro-dolfus (et) Weif \ duces erroris cu(m) om(n)ib(us) se-quacib(us) eor(um) exco(m)municantur. Rex Heinric(us)denuo Saxonia(m) invadens vastat. incendit.
2. Columne: seduetione circu(m)venti. tandc(ni) urbe(m) egressi.bella te(m)p \ tant. sed citi(us) d(e)i nutu ab exercitu regisparti(m)gladiis. par \ tim equissternunt(ur).parti(m)fluminemersi int(er)eunt. et \ paucis evadentib(us) alii captivant(ur).alii truncant(ur). Salte(m) | rex Roma(m) ingressus. cu(m)om(n)i humilitate et devotione || ap(osto)lor(um) liminapetens. 5Wicp(er)tu(m) dudu(m) sup(cr)positu(m) in vig(ilia)ap(osto)lor(um) in sede ap(osto)lica c(on)stituit. Castru(m)q(uo)dda(m) in Sibencich \ a p(re)donib(us) c(on)structu(m)ab antistite Sigefrido. et a duce \ Friderico et comitc Rat-potone d(c)o douaiite sine da(m)pno \ suor(um). VI. id(us)aug(usti) incensu(m) e(st) atq(ue) destructu(m). Plurimiex ad || versariis igue s(unt) c(on)su(m)pti. plures occisi. 10aliq(u)i in custodia(m) et \ in vineula s(unt) traditi. Ma-gister Heinric(us) Aug(ustensis) can(onicus). cu(m) Wi-