12

Caput I.

De exccllenti S. Wolphelmi ingenio et litcrarum studio.

1 rimum itaque humani incrementi B. Wolphclmus ascendens lineam, auspice Deo, de infantia,ad bonis indolis transiit pueritiam. In qua aetate et liberalium aartium disciplinam estprofessus et suorum instantia Coloniae apud aedem beati Petri apostolorum prineipis corporicongregationis sociatus. Quo temporis articulo post juniorem Ottonein, sceptrum ImperiiHenrico secundo feliciter administrante, rebus quidam bellieis virö potentissimo, circa^ecclesiasticas vero disciplinas solertissimo, sanctus Heribertus, toto iam orbi faina sanctitatisnotissimus, sanctae Coloniensi ecclesiae praefidebat episcopus. Qui beatissimus Pontifex iamvltimae aetatis senio fessus, famulum Dei Wolphelmuin tarn corpore adlmc, quam et malitiaparvulum, more sibi Christianae religionis oblatum, vt Euangelicum dominus paruulum in mediostatutum benedixerat, et per sacri chrismatis unctionem, sanctique spiritus invocationem, in felicioremDei transtulerat sortem. Porro ne inanis aut vacua vel certe fortuita in illo posset aestimaritantibenedictio viri, sancti Spiritus attactus calore, ad contemplativam vitam, toto iam mentis desiderio,coeperat anbelare, satisque fecisset votis, si immaturitas id non impedisset aetatis. Verum quanto naturaliprocessu augmentum capiebat virium, tanto indies sancti fervoris illius crescebat desiderium. Fuit autem utcorpore castus, ita mente sobrius: tantam possidens gratiam vultus, ut quodammodo angelicus ejus putareturaspectus, praeter haec divina pietatis indicia, in eruditione scripturarum, tantam promeruit efficaciam, utquod semel legendo adverteret, perpetuo retineret, quod plerumque, ut credimus, occulto Dei agebatur judicio,ne beatissimo viro in aliquo scientiae deesset plenitudo. Igitur exceptis divinorum voluminum paginis quicquidpoeta cecinit, orator facundus disseruit, philosophus excogitavit, quadam penna altioris sensus penetravit.Quanquam vero tanta juvenis scientia praeditus claruerit, nunquam tarnen hinc iactantiae vitio elatus succubuit,inenior dicentis Apostoli, nolite seduci per inanem sapientiam hujus mundi. Tanta autem grauitas, tantatiiorum illi inarat matoritas, ut palam cunctis daretur intelligi, vas illum electiouis existere, nullam vero procarnali ingenuitate sibi patiebatur reuerentiam exhiberi, vtilius censens amore Christi, se humilem exhibere,personam, quam animum habere degenerem, ineptas etiam fabulas, juvenumque lasciviam declinabat, vene-natas adulantium linguas abhorrebat, vaniloquium, levitatem oculorum, totiusque motus corporis, anchoracohibebat grauitatis. Considerans itaque et perpendens Magister scholaruin hunc illius in omnium virtutumdisciplinis profectum, gaudebat doctrinae illi impendisse Studium, quem perfectionis cernebat attigisse fastigium:arctius itaque sibi eum eligens annectendum, honorificentiusque servandum assumpsit illum consortem parti-cipemque laboris, onus cum illo partiens regendae disciplinae scholaris. Fervebat itaque in eo magnificeStudium iugi exercitatione scripturarum: et quoniam scientiae illius Thesaurus non occultabatur absconditus,fiebat ubique fama vulgante celeberrimus. Hinc non minor de longinquo, quam ex proximo studiosorumillum Clericorum expetebat f'requentia, praesenti auditu sapientium experiri, quanta in illo veri Salomonisvigeret sapientia. Verum sicuti nulla cum argumentatione concludere, sie nulla tarn argutae propositionisvalebant documenta proponere, quae concite non soluerentur convenienti historica vel allegorica expositione.

Caput IL

B. Wolphclmus in Monasterio S. Maxiinini profitetur rcgulain S. Benedict - !.

Itaque novoruni iste ac veterum de bono thesauro sui cordis prolator, animadvertens, quantae impossi-bilitatis sit duobus dominis seruire, ut uni Deo, cui servire, regnare est, liberiori animo posset inhaerere,saeculo penitus deliberat renuntiare. Juxta illud ergo Gregorianum, pedem, quem quasi in ingressu mundiposuerat, retrahens, ruptis terrenarum voluptatum catenis, morarum impatiens, fugam iniit, labenter discessit,sanetumque Maximinum in Treuerica vrbe expetiit, ubi sub venerabilis patris Bernardi regimine amplius etperfectius tunc temporis monasticam vitam feruere cognovit. Ibi praeoptati diu voti compos effectus, semonachum est professus, senisque cum Seraphim alis amictus, Deum excelso gloriae solio subnixum, tranquillamentis acie contemplari laetatur. Quod ne abusiue videatur prolatum, nouerit lector, Romana authoritatedeeretum, illius ordinis habitu significantiaiu exprimi sex alarum, duas alas illo, quo totius corporis velaturaltitudo, duas, quo brachiorum tegitur latitudo: duas vero superiores invicem sibi junetas, capitis operimento.Quod quia priorum saneta definivit authoritas, nulla argumentatione refellere habet posteritas, cum videaturet crucis per omnia speciem gerere ejusdem habitus inspeeta qualitas, quam crucem B. Wolphehnus, ut alterPaulus, vel Antonius, non tantum exterius assumens, sed et interiori homini indissolubiliter adstringens, onere,saeculi expeditus sequebatur Christi vestigia, expansis in suae exaltationis ligno manibus, ad se trahentis omnia,