XX

CHRONICA REGIA COLONIENSIS.

stravit, initio anni sequentis, Heinrici archiepiscopi mortefastis inlata, calamum deposuit.

Neque tamen monachi Sancti Pantaleonis tunc Chro-nicam regiam desinere passi sunt. Sed novam continua-tionem susceperunt, in codicibus D servatam, eamquenon contemnendae auctoritatis monumentum, de quo quiin nostros usus editionem paravit V. Cl. Cardauns recteita monuit 1 * : ‘Auctori haud parvum ingenium, iudiciumcautum, s ummam fidem inesse, nemo negabit. Raros errores,mendacia nulla lector inveniet, saepe ex varii generismonumentis, epistolis praesertim, illum hausisse, suo locoostendemus. Historiam cum Germaniae, tum provinciaeRhenanae optime illustrat vel rebus Italicis nonnihil lucisaffert. Quo magis dolendum, quod praemature egregiooperi finem imposuerit’. Substitit vero in a. 1249 , nequeest cur dubitemus, quin unus idemque de his duodecimannis retulerit. Rebus quas narrat se fuisse aequalem,apertissime ostendit' 1 . A continuatione antecedente eo differt,quod ‘sive in nativitate Domini sive in primordio mensisIanuarii novi anni initium statuere videtur’ • errore veromanifesto a. 1238 . tribuit quae ad annum sequentem refe-renda erant, annalium exordio vero nullum annum prae-posuit, eo fortasse adductus, quod continuatio illa iamHeinrici mortem (26. Mart. 1238 ) retulerat. ‘Conradi veroelectionem desiderabis, quod illi tribuas qui post multosannos hos annales Chronicae praesulum inseruit’. Certeopus grande longius deducere auctori propositum fuit, quimonachum Sancti Pantaleonis apertis verbis se profitetur *.Hoc igitur monasterium de historia patria optime meritumesse, praedicemus oportet.

Chronica regia, saepius, ut vidimus, descripta, vixtamen archiepiscopatus Coloniensis fines egressa esse videtur *.Exemplar imum, in usus ecclesiae S. Alariae Aquisgranen-sis saeculo XII. paratum novimus, et iam in AnnalibusAquensibus Chronicae regiae excerpta agnosci possunt 5 .Primae partis 920 — 1162 . in linguam vernaculam trans-latio a Withint quodam fratre ut videtur ordinis S. Ioh annis 3 *confecta et praefatione rhythmica ornata exstat in cod.

1) Cf. etiam dissertationem eius in ‘Archiv f. d. Geschichte des Nieder-

rheins N. F.’ II, p. 197 sqq. 2) a. 1243: Castrum amplissimumvidere nostris temporibus deieetum terre equari. Quae annalibus

addita sunt de Gonrado arcliiepiscopo, quamvis illis, ut videtur, aliena,

annis 1250. vel 1251. scripta esse, recte V. Cl. Cardauns statuissevidetur. Idem Scheffer-Boichorst, Hist. Z. XXIX, p. 451, ex locoa. 1249. probare conatus est. 3) a. 1242 : abbas monasterii nostri S. Pan-thaleonis. 4) Chronicam regiam non in chronico universali Saxonico ex-

scriptam esse, Weiland docuit, ‘Forschungen' XIII, p. 161 sqq.; cf. ‘D. Chron .’II, p. 32 n. 2. 5) V. supra p. x. 6) v. 85. et 98. hoc indicant.