Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
158v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

MESVE DE I L V L I S-

Mftriendam committat, quo toco facere etiam contrapiofcoridis pneceptnm videtur, admonentu aloenpu-riorern (ialis vero fucctttrind eft, qnam hic Mef deli-git.J ablntione non egere,imo y & ipfi efi Mefue dijjtn-taneim, qui quum alcen lotionepurgatricis facuLtaiisplurimum remittere ajferat, ta crebris lotionibus bocloco repetitis, omnem quoquepurgandi rim amitti, vtconcedat necejfe eft. Sed, & lib.ftmpl. eav.iem aloendecofto madefaffam in vmbraprius defucandam ait,tumpcslea perficiendam deficcationcminfolc , at bicterendam ait abfolnte in fole. ^Adde etiam,quod hic a-locn qnandoqtie minori menfuraad hcvs conficiendaspilulas, recipi jcribit,at cdtra tamparua hdifunt cfficaci.-e, vt addendum potiws , quam detrahendum de aloespondere videatur. jlt vcro,etfi Mejite lib.fimpl. aliterde eadem re fcribit,vtrobique tamen retlc.Tollcre tarditatem aloes licebtt vno tantum, autaltero expropofiiis aromatis acrioribm,vtcinnamomo. Ouodfi tamenplura addere animus fit eiufdem natur£, nibil intercft.Quanquam enim (vtdehacrc femellicet alieno locoadmoneam)multarum rerian congcrics vbifatisfacerep a uc a poJ]i'.nt,n aturg abborrere iegibus prima facie uidetur; atcontra tamenex multorum mifiione, quatnars facit, dum vnius cuiufdam nou& form<eprodvchofit,& vis illa,qux rnultii commmis erat multiplicifubfiruciifmdamento robur fumit, & alioi quoquefacuLtatcsjalurares quidem fimilesfimilibus addita effica-ciorcs, dijfinnlibm vcro temperata ad bumanct natn-r£ vfum aptiores finnt: noxia vero de malcfica vi re~mittunt. Itaque adijciuntnr intcrdum multa multis nontcmerc, qu& vel ratione,vel vfu compcrta funt faluta-ria, vtpropterca de Mefue hic noflro non fit admiran-dnm,plura ad decotlumpropofitum hoc loco afiumen-ti,quam alibi. Sed quando hoc de medicamentis com-pendium pofteriori .ttate.ac pofl lib. fimplicium collc-[ium fuifie verifimile efi,& exifiimandum csl non perpcrampriori decotti illius compofitioni addidifie aiia,qux vjupoftea fruttuofa obferuari, & nobis pofieriuseirn viri mdicium efi fequendum.C&terum quod ad co-Bionis termimmpertinet, qmiin alibi ad tertias,quan-doquc adfextas f:onfimptio enim duarimipartium exduodecim cociio esi adfextas,J vel ad duarum tertia-rum abfumptioncm, coqui hoc decoflum iubet, Ji remrecle expendamus,ea quidem qiut csi adfe.xtas,parumillius aromatum facidtatis excipi in aquapotefi, con-tra fiadduarum tertiarum confumptionem coquendoprogrediaris , vt diutumiori itta cociione aromatumyis fiaccefcat, atque exoluatur neceffe eji,quofit, vteam, qnA: ad tertias,qudji mediam inter duo extrema,magiscum Syluio probemus. Quod vero praterea,aioehic Juccttirinaru,idc'si probatif/miamfepc abluiprxci-piat contra quam,& Diofcoridis, & ip/emet alio loco,non efi,vt admireris,quum ennn ad a ffetluspmfertimVentnculi hoc medicamentum paret,& ex co non tampurgationem, quam ventriculi robur qujcrat, prafiathac in re aloe lota liiotx, ipjomct Mejite lib. fimpliciuauthore. "t\cque tamen adeo purgandi vim lotioneamittit aloe, quin, <jr pituitam ventriculi crajian:, acputrem detcrfbria deco&i vi attenuatam,facultateJuapromptc cxpurget, confequenterque cerebro opemfe-rat, eo rnaxime, quod hic prafcribit duartim zritmuedrachrnarum pondere afumpta. Illud vero,quod iib.ftmpl. in vmbraprins aioen deficcet,hic autemslatimfoli exponatjuam habeo rationem,iibro quidem Jimp

E vtdoceat, quo paflo excitare aloes vim tardtovcn:poffis, eam docet rationern,quapurgandi vis,quam min.i-me exoluatur:ob idnefoii v.ifipoftremo abfoLucnda exficcationisgratia, exponas iubet, ne tenuiortm aloespartium,qna itidem adpurgandum factunt,vires exoLnantur.^At hoc locoflatim expov.itfolifolv.tr icem vimparuifaciens, atqueventriculi robur pr&ferens, cuiusitidem nomine fde quo poftremo loco dubitaturjminusaloespondus quandoquecum xquali prxfcripti deco£iimenfura ad has conficiendas pilulas capi teStatur. Torro adpoftremu fubditde iotione aloes ex tnyrobaianis,qu<edam,obfcura. Ex Sytuio velle vidctur,coquendatnin aqua myrobalanornm aloen,deficcatamque,&aro-matum dccofio rurfum ablutam, & rurjim exficcatdc.ffurnipoffe a drach.iitj.ad oiJo. ^At vctufia verjio ton~ge aliud,ncmpe quandoque myrobatanos ab vncijstri-F bus ad quaternas in aqua coqui; ex hoc autem decoffolauarialocn, & exficcatam rurjvm cx decoUo aroniatum lauarificcarique ad vfum . Vtro crgo modo agen-dum fit,non facile cji confiitutum. Q^iod enim Sytuiusaioc-n eiufcemodi decofto myrobalanorum prxparatda drac. quatuor, ad o&oftimtpoffejcribat, Jiifpeffu efi,atoen ctenim, quacunquepares rationefolutricem fer-uare vim certum cfi: menfura autcm draehmaru odononfumi,quinfuperpiirgationem tnducat,incertum efi,quo fit, vt vetuspotius lctiio fequenda videatur, ita vtatoen prtcfcrtpto antea libr&vnius pondcre tn e.ccociomyrobatanorum coquendam,deficcandamque, & rur~fum ablutam dccotioaromatum, exiccatamqueferua-riinvfumvelit.Sedcrhocpacio confiitucarefujpetiarnyrobalanorum menfura esia tribusvncijsad oito >largijjima prcfefio, & qua non vna modo , fedfortajfeG plures aloes tibrce abtuipoffent. ~\equeetiam hicprx-fcribendi modus (vt ab vuopendere progredi ad aliudccrtum pondtts iiceat) cx eitts fcribendt confuetudine,f(t, quumparanai mcdtcamenti alicuiusrationem do-cetjed quum affnmendi menfurampr&fcnbit.Qjiamo-brem,veijiquendo Sytuium, Sytuij verfionem corrigerem,poffe eiufcemodi atoen a duabus ad quatuor dracbmaffumi,velfequendo veterem lv.terpretationcm eandem cafiigarem,abfoluteque legerem, cx temis myro-batanorum vncus parare decoCium illud opcrtere, quo' aloes hbra vna coqueretur.

M E S V E.

A tapotia ftomachica, pituita,6cbileflaua,vcntriculum,hepar>caput,fenloria,iu n cturas purgant. Rec. hie-rx picrx drach. vij. f trium myroba-lanorum,ana drach.iij.agarici drach. i;. turbithboni drach.x.epithymi Cretenfls, anifcana dra.ij.& fcmiflem,falis indi drac.ij.abfinthii, fcam-monii,ana drac.iii.fac catapotia cu m penidiorfidrac.iii.& luccocichorii.danturdrachmx dua.\

|31 l v t jt ftomachica; capur,&: ftomaclram con- C H R°5 forrantmuiidiiicantftomachum,&hepar, & mebra fenhium ab humoribus frigidis , & phlegmati-cis. Soliumt etiam humores cholericos, & niclan-cholicos,licet principaliter loluant phlegmaticos.

Et doiis ipfarum cile poreft v/cjue ad drac.i.s.licet liicponatur, quod doiis ipfarum eft drach. i j. & rempusailumptionis ipfarum eit cdebrara ftomachi dige-

ftione.