Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
159r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

L I B E R

ftione. Et nota quoa pcrfc<2:a,&: complcta opcratio-ne carum,qu£ communiter fit quinque horis,quan-titas cibi poft alTumenda debet efle minor, quam finulla afTumpta efTet medicina,cuius oppoiitum mu-lieres,& generaliter ignorantes faciunt, pramiiTo ta-menlauatiuo,vt in reliquis lolutiuis communirerfit.Rec.&hiera?,&c. intelligendumeft dehiera Gal./upcrius defci'ipta, qux cft laruis, tarda: folutionis ,quia folum ratione aloes eft folutiua materieru cho-Iericarum fubtilium principalitcr,& fubfequentermaterierum phlegmaticarum aquofarum. Triummyrobalanorum citrinorum, fcilicet, indorum,&chebuIorum,ana drach.iij.agarici,drach.ij.qui prin-cipaliter foluit materias phlegmaticas contentasinpedlore, & in cerebro, & in alijs membris neruofis.T urbith boni drach.x.qui euacuatiuus eft phlegma-tisiepithymi hortenfis,ideft hortuIani,quod euacua-tiuum eft humoris melancholici,anifi ana drac. ij. s.ifalis Indi drach.ij.abfinthij,fcammonex,icilicet cor-re6be»ana drach.iij. qua.- pri ncipali ter eft foluti ua hunioris cholerici, & magnie potcntia:, pcnidiarumdrachi ij. fac pilulas cum fucco fcariola.', ideft ladru-ca: fylueftris, ad remittendum aliqualem acuitatem,&fupcrf-]uam caliditatem prsedidlorum folutiuoru,&idofis connnunis cft drach.j.vel drachm.j. & s.licetp-jnat ekis dofimeffedrach.ij. verum huiufmodi do-lis hodiernis temporibusefTetfuperflua.

M A N C^ OM AcHtCi£ ' a ftomacho debebant appellari.OQui.daai'ea S patatas habent,& certe vtiles (unt.TriumyrobalaGorum,citrinarum fcilicet,chebularum,& Indarum. Dofts eius elt drach.ij. vel drach. i. s.) Sed vnciactiam medsocritet purgat.

SYLVIf. m v n t v r. addrachm.j.&t. tantumcoftionevciirricuJikjabfoiuta asi affetlus pituuofos prsfertim/ed etiam biliofos, &melancliolicos.Horis cjuatuor poft fume miculum lauatorium,&hora vna poit prande.fed parcius quin,8c drach. vnica mediocriterpurgant hiers picra GaIeni,myrobalani flauaf.nigrx.cepula:.

£0$T C"T\°machica. Licetfcammonij visefrenis' ^Dnryrobativiorumafirittion &penidiarum lentorecorrigibic aliquo paffopoffit, quia tamen contra, &hier&,&falis Indi non leuis acrimonia efl, qn.-e augereillius violtntiam poflent,cos non improbo, qui fcammoniim praparatum boc loco fumunt, non ijs tamen con-fentio, quipro fcammonio abfolute pofito prxparattm,idfcmper medicarntntis mifccriconfulunt. jjeq; aute,id obijciaquod aliqui,attendenda Mefue ipfitts verba,quiquum pracparato fcammonio esi opus, admonitosfa.cit:. fed pofita ante oculos vfus ratione,fpe£iandam re~Liquoruiu,qu£ commifcentur naturam exiftimo,& nifteorum ope fcammonvi vitia abunde, corngantur, vtmdaSer correilum fcammonium vfurpes admoneo.

M E S V E.

JtiluU

%n£AtlU.

A t a p o t i a Polycrefta nobisinucnta, ob idque fic appellata,quod flnt cfficacia ad multos af-feftus capitis, ventriculi, hcpa-tis,purgant cnim cx his,& fenfo-riis pituita, & bilcm vtramque:qua propter fcbribus antiquis, complexis, & in-uicemcomplicatis commodant. Recip. myro-balanotum liauarum,rhabarbari, ana drac. iiii.

PRIMVS. ij»

A fuccieupatorij,fucciabfinthij,anadrac.ij.lcam-monij Antiocheni in pomo co&i t dra.v.cepularum,Indaru,agarici,colocynthidis,polypodij,ana dr.ij.turbith, aloes,anatdrac.vi. maftiches, t dr *<- v i.rolarum,falis gemmx,epithymi,anifi, zingibe-ris,ana dr.i.eledarii,rofarum of ad comprehenfionem.Fiant catapotia crafla.Da a dr.i.ad aur.i.

PI l v L A aggregatiiLT inuentione noftra. Hic CHR.depilulis aggregatiuisponuntur tres deforiptio-nes, fed i fta prima vfitatur, & communi ter habeturin vfu vbique,& dicuntur aggrcgatiu,quia iuuamcta multa aggregant foluedo vniuerfaliter omnes ma-terias,tam crafl~as,quam fubtiles, tam calidas, quamfrigidas: fed principaliter a prardominio funt magisfolutiiui: humorum cholericorum,& calidorum,quaB phlegmaticorum, & frigidorum, & ab omnibus me-bris vniuerfalitcr, & generaliter: fed principaliter abhepare, & ab alijs membris nutritiuis, foluendo ma-terias contentas in eis principaliter putridas, & vfusipfarumeftin proceffii fobriude matcriamixta petcius digeftionem: & fumme conueniuntcorporibus,qua? purgantur tempore veris, propter ipforum pra>foruationem, quia mundificant, & foluuntmateriasphlegmaticas, & cholericas in eis multiplicatas in toto corpore, fed maximein ftomacho, hepate, & alijsmembris nutritiuis, foluunt etiam aliqualiter humorem melancholicum: & tepus aflumptionis eft cele-brata cibi digeftione fcilicet per horamantediem.Etdofiseftdrach. i.

Et hic vtiliter aduerte,quod piluli folutiua; quan Tmpm «j»doque in quibufdam corporibus diu contrahuntmo

q ram in ftomacho non difloluts, vnde ad adum ope-rationisnon reducuntur,&hoc maxime contingitpropterdebilitatem calorisnaturalis,& virtutis digeftiuse in ftomacho.vnde neceflarium eft in talibus,vtvfque ad tria cochlearia iuris pulli,vel alterius liquoris multum calidi,quatum in ore tolerari poteft aflii-mantur,& deglutiantur,vt talia acuta mediante cali-ditate liquefiant p\lulae:fi autem hoc prouenerit nonex debilitate ftomachi caliditatis, fed magis ex indu-ratione, & petrificatione pilularum, fic iuxta dodri-nam principis potius debent vomi tu expelli.

INter pilulasquibusvtimurharmaximeexcellunt. MAN*Ele<5t.rofa.)intcllige non id,quod Nicolaus,fed quodipfemet Mefues inter elediaria liia fcripfit.

HVm o R i» tenues, ic calidos potius, quam pituitofos,craf- 5 y t, V.fos,frigidos,vacuanta toto corpore.fed prarcipuea diftis parubus.Datur cofla iam materia,& iam mifta m febribus heterogeneis inuicem complicatis. Sunt etiam falubria purgauoni vernar.

Dantur hora vna antediluculum. Omnium pilularum.quibus vtirnur, has maximeexcellentes fcribit Manardus, & quia tutiores,& efficaciores,per aggregatiuas abfolute fcriptas intelli^untur.

POlycresta .Etfi myrobalani flauirbabarba - CQST.rum,aloe,fcammonium calidos,ac tenues bumorcsprsfertim ducunt, at & idem rbabarbarum, & aloe,& fcammonium pr&fertim codum, vt alibi tefiimonioTralliani dicebamus, & cbebuli, & indimyrobalani,& agaricus,& colocyntbis,polypodium turbitbum,&epitbymum craffiores bumores pituitofos omnia, ali-qua etiam atros potenter educunt, vtpropterea refteMefue catapotiabacpituitatn, & vtramquebilem dncere,febribufquc anttquis,qu<e nimirurn ex craffisfrigi

disque