Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
30r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

DE SIMPLICIBVS.

3 c

acrcdine quadam otfendit : tenuis & acrex poceftatis ef- A Tonticum. fcrip/ifieque ipfnm nihilalitid puto,qudm

1»-- mm »-»-« ]/iviM( AV lAinf^c kt nr\n i-\rT»_ / ; 1 . » » *

feparticipem,Iaxiras ) & leuitas declarant. Et non pra>termittatur cum eo fpica.) Ego fpicam hanc prxtermit-tOjtum quod ea egere non videtur ob comnuxtas,vr di-ximusex Galeni fententia,vires:tumquod vera fpicacaremus,& ea,qua vtimur, horribilis valde faponseft.

5 o l v t i o n £ educi t,& rel iqua.) An tiqui fuo Rheo v i mpurgandi non afcribunt,fed nec Auicen. Auerrois Gal.

6 alios medicos taxans,qui adftringere fcripferunt,pur-gareafferuic: quodexperientiaquoque ipfain vtroque,Poncico videlicec,& Indicoacceftatur . Decoctioctiam fimilicer refoluic in eo vircucem.) Non incelligas,vcpIerique,non eftepropcerea coquendum: nam&ip-fe Mefue,& ali) eiusdecodlo vtilicer vcuncur,fedinipfaradice.qux decocSa fueric,virtucem effe refoluramj&^jin eoli<juore,in quo fuerat decocla,remafiffe. E t maioreiuspropriecas.) Alias quoque vires fuo adfcribunt anti-qui. Diofcoridesenim valereait hepacicis,nephncicis,

rhaued; quamuis banc vocem interpres rhabarbarntafit interprctatus.

Et nonprxtermittatur,&c.)^4uerroes yColLtatumrbaBarbaro tribi<it,vt vnum boc inter medicamentaomniafuaptenatura cafligatnm fcribat,&nulla egenscorrecitone. lnualuit tamen vfus admifcendi jpicamlonga iam obferuatione,quam ego nonparui facio: Vi~drtur profe£ioCquod Calen. etiam animaduertitjreicuique inejfe noxium nonnihil, quod indiget cmenda-tione. Sed ejlo vt rhabarbarum caftigatijfimum/it,e[ltamen ob terrejirium partium mi/iionem pigra in ex~purgando a£tionis,quam accelerare Jpica fuarumpar-tium tcnuitatefortajfcpoteft.Tfonefl ergoMefua con-filium refjjuendum. Cum ijs autem,qui carere vera fri-ca nos dicunt,non efl vt contendamus,quado & Indam,

rorminibus,lieni, pectoris,&yeficx vitijs,atque vemri- & Celtica m videreVenetijspaffim Ucet: quamuisln-

culi dolori,imbecilIicati,& inHacioni. E xp/.rteftantix.) Addeex Diofcor.quod inflammationescumaqua illicum,diffo\uiti & ex Plin. quod vulnera,& malimoris vlcera fanat, epiphorafque,& purulentas excrea-tiones,lafficudinem quoque,& doloresj&^j ex Galeno,quod valecafthmaci, orchnopncEX, citliaris, ifchiadicis,vceri morbis,& ferarum morfibus, &cumacecoillicu,impecigines auferr,acpe/ioinaca Ec proprie eius drach.j.mumia: grana duo,Rubi."e granum vnum,& medium.Manifeltum efthoc locoerror,quam enim vimhacinrehaberepoceftcamexigua mumix,& rubiarquacicas;Sed Sc Auicen.quem inmulcis eft hic fecucus,capite dcRubia,drachmam integram cum rhabarbaro mifcec,&fimilicer libro tevtio,in cura apoftematis calidi hepatis.Porioeius infufi,adrachm.ij.(edaddraciim.x. Excellicnimis hxc quatitas,nec poflTunc /ine dilcrimine x.drach.femcl dari,vt cum malo fuo,nobilisquidam Panofnen-fisexpermsfuit.

i

EX fpeciebws Rjpaued j Specierum nominc,differe-tia,s intelliged loco defumptas. 7{on meminitau-do rha b"' tem ^ e "Pontico,quod flirps alterius fit Jpecici. dijferrebjro mod». cnimfbecie Vonticum d c£teris,confeJJurus efl quicun-que lcgitimum rha Tonticum viderit,quod nunc demuVenetijs capit apparere. nulla prorfus ex ijs,qua.s illiafcribitDiofcor. repugnante nota,&a rha Earbaro magnitndine,odore y fapore infigniterdiuerfum. Hocquianouit Mef. rtputaraus,ob id Tonticinon meminit,licetipfum quoque rhei nomine nuncupeiur. lis igitur,quiT urcici appellatione Tonticum intelligi exiftimant,curaffentiri qnis debeat,non video. efl d Turcarum regio-nediuerfi Tontus, nequchocipfum Mefuenignoraffeprobare vllus potefl. fufpicari certe no temcreidipfumquis poteft,qHia apud Turcas rheon aliquodnafcinon

COST

Perniciofas

dam raro probatiffmam habeamus. Sed optim&ta-mcn Celticaiopia eft,quam Indaloco vidcod peritisvfurpari,quos ego libcnter fequor.

Solutione educitcboleram,&c.) Exhoc conftarcpoteft,quantum aberrent, quirba Tonticum Gr&corum,rha Barbarum ej]e contendunt. T^os certc,vbi hoc,vbirha Tontici notas d Diofcor.friptas, vbi vires pcrpen-dimus; nonpoffumus ijs ajfentiri,quirba Tonticum rbaBarbari ejfeJjieciemputant.prxfertim etiam,quum vi-deam Tau.lib. 7. vbi de Jimpl. agit, Tontico ta folumafcribere,qu& Galen.S. defimpl.med.jkc.quaDiofcor. cap.5.lib 3. depurgatriceautem vi,neverbum qnidetnfice-re,quam tamen rbeo ajfignat libro 1. vbi lenicndx almgratiacum terehinthina eius momentum commifcet,perhocnihii aliud intelligens,qudm Barbarum,qmmTonticum non expurget. Ouodenim Barbaricum etianoritTaulus,videre efllib.y. vbide Diacorailo,anti-doto Agapeti,&, Compofitione Mtattos verbafacit.Sed huius tam vulgati erroris caufa iudicio noflro fuitjlucrr. maximus ille quidcm medicus,Jed in fimpliciUfortajfehifloria nonmultum verjatus,qui rha Barbariviresdcfcribens yColl. Galenum,& medicos alios er-rorit accufatilli aftringendi,nonetiam foluendifacul-tatcm ajjignantes,ac fi Galenus idipfnm norit.T^os vc-ro adducinonpoJfumus,vt Gal.materu medics. accu~ratiffvmum obferuatorem rha Barbarumnouijfe creda-mus,dc quo nujquam locorum meminit. Ita etiamjlui-cen.qiw.m z.lib. Canon. de rhauedhifloriam fcribit,deTontico vcrbafacere,&fert } Diofcor. tcmulari, ficuti& Serapio facit,nulli dubium ejfe poteJl,qui rcmper-penderit. pncfertim quandoin tota ^Auicen. medicina

eftlitemcommendatum. Verumneque omniaiitera- ^ rhaBarbaricumpurgatorijmedicamentiloconufquamrum monimentisJrnt tradita,neque explorata funt om- fortajfe vfurpetur.

nia,aut Turcartm traffus obfcruati omnes,an alicubirhaproueniat,aut aliaA prouenerit, aut aliunde aduc-£ium culturam admifent, qiia omnia explorajfe eumoportet^quicrrafsehic Mefuenfitprofejfurus .

Complexio,&proprictas;&c -)De omni planirheolndo,Barbarico,& Turcico intelligit,de quo verba Jk-cit,neque Turcicum,vtaimt quidam,excludit.none-nimtamslolidum Mefuen puto,qui hsc fi dijiinffioneejfet opm,in vnum confunderet. Sed hic controuerfiacft. Mefues rha calidum,& ficcum fhcit fecundo ordi-ne: J.t.Auic.lib.^.fen 16. mcurationefluxus ventrisabfolute, inter frigida medicamenta cnm.malicorto,galla,acacia,& aiijs eiujmodi enumerat. Verumpau-cis. non aiiud loco citato J.uicen.mcelligit,quam rheon

Etproprieeiusdrach. l.& mumice grana duo,& rubct£ tinfforumgranum vnum,& medium,cu vinofly-ptico,& efl dofis vna,&c.) Ita legunt antiqui codicesoes,quos viderim, & manufcriptus nofler, & imprejjialij.Tutat tamen doffijjimus Manardus fube/femen-dum. nempe, quam(ait) vim hac in re habere potefltam exigua mumia,& rubia quantitas?prxfertim quujLuic. lib.i. cap.de rubea tinfforum,rube<e drach. 1.01 Traft. i.rha barbaridrach.i.commifceat,& lib.i .fen i^.incu caprat. aposiematis calidi bepatis, rubex dracb. I. cu rhabarbari drach. 1 x.commifceat,& exhibeat.Sanefi modo hic eft errorficq; enimfortajfe nimis exigua eft mu-mi£,aut rubi$ quantitas cum drachma vna rhei barba-ri) Monachi Mef. Commetatores in antiquo fuo exem-

plari