Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
29v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

D E SIMPLICIBVS-

doqusritar,vtpofl; illaniin vifceribus veftigiacotraclionis remaneant. Verum ex eo quod af-fum cft,vehementius fit illud,& adhuc vehe-mentius ex adufto. Et quod ex eo efrpurms,fu-ilinet quod opoitet,& dc contritione merctur:In raro auterrt,&laxo vehemens contritio re-foluit virtutem. fDecoftio etiam fimiliterre-foluit in eo virtutem,qualifcunque fit.

P o s s e . | Solutione educit choleram, &phlegma. t Etmaior cius proprietas eftmuri-aificare,&confortare hepar,& ftomachum,&conferredotonbus purtgitiuis eorum,& clarifi-care fanguinem,& auferre oppilariones.& mor-bos,quorum matereft oppilatio,ficut hydropi-fim,& iftei'itiam,& crallitiem lplenis,&febresoppilationum, & fimilia. f Ex parte fubftantisefu.x pi'oprietas eft ci conferre fputo fanguinis,&manationi eius vndecunque fit. Et conferre ca-lui,& percuftioni,& lanare rupturas intrinfecas,& extrinfecas,& proprie eius drach. i .& mumisegrana duo,& rubece tinclorum granum vnum,& medium cum vino ftypnco,& eft dofis vna.

Etconfert inun&iooleieius concuftionibus,& contradionibus laccrtorum,& doloribus eo-rum. Scipfum quidem cftmcdicina fingultus,&eftmedicina bona dyfentcrije, & proprie,quodex co eftaflum,& bibitum cum fucco plantagi-nis,& pauco vino ftyptico. & confert febribusperiodicis, & febribus oppilationum, & febri-bus antiquis.

D o s i s. f Potio cius infufi eft a drach. i. &5. vfquead 10. & potio contriti a drach. 1. vf-qucad 3. Et ipfum conferuatur per annostrcs,vel quatuor, & pra:feruatur a putrcfadione, &corruptione,fi fuperliniantur ei cera,& tcrebin-thinaliquefafta,autcera fola,autfi(epeliaturinmelletabarzet,autfi fepeliaturin pfyllio,autinmilio. Conferuatur enim efle ipfius ex tcmpo-re exten/o.

Cf

v.

SYLV. 5

Hhabarba-rru hoc a rhafetico vete-ruf* diucrfares cjl prijcisincognita >Vaulo tame%n podagraIti adhibe-tur

%hea veteres graci\vitn pur&a-tricem no a-fcripferuntMwnia, &fubi<t no itavaletiu mcdicamentn-7« menfura

Habarbarum etiam clemens,& excelleseft med icamentum, multas dotes me-dicamento purganti maxime expeti-tas complexum. Calidum ficcum or-dine fecundo potius,quam primo. fubftantia du-plici conftat,vna aquea, terrea, adftringente, cor-pus dante,profunda. altera aerea, & ignea (a quararum efficitur) fuperficiaria , qua: fuarn terreameflentiam adurendo amaram effecit,& purgato-ria,& obftrufta liberantem. Has autem fubftatiasmacerando feparamus, vt calida, & purgatrix inhumorem transferatur,terrea vero adftringens re-maneat. Bilem vero,pituitamque illa vacuat,prar-cipue a ventriculo, & liepate,&inde fanguinempurgat,obftru£tiones liberat,& affe&us inde na-tos lanat,i<9;erum, hydropem, fplenis tumorem,febres putridas, etiam diuturnas, dolorem hypo-condriorum pundiorium. Hac vero hxmorrha-giam pulmonum,vel aliarum partium fiftit,ex ca-fu quoque, aut litu contula, rupta, fratfta, inter-

E na,&cxterna-(anat,fi ciusld'rachm.;. cummumidc i>kr/t far.granis duobus, &rubia; tin&orumgranovno,&dimidio,& vino auftero bibatur. Oleum quoqueeius contufis,& contrattis mulculis vtiliter illini- Mefiatur,fingultum item,& dyfenteriam fanat,'prKci->£rvfifjpueaflum,&cumfixcco plantaginis,& pauco vi- tlZtitt110,& auftero potum. Rhabarbarum quoddam/^-^'eft Indicum,alterum Barbarum generis nomine j <

ii r-p . . abfceffu cali

appellatum , teraum 1 urcicum, omnium jgnobihlsimum,vtlndicum eft pra*ftantifiimum,pr2-fertim fi recens eft,& fiibnigrum,in rubrum incli-nans: fi rarum,tamen graue,fi fradtum,ex rufo, &glauco,alternat. fi manfiim,vel aliquo liquorefo-lutum,croci modo tingit. Indigena: ipfiim diesquinque aqua macerant,qua ficcata,trochiicos finF gunt regibus. Reliquum vero c(l ficcatum , fcdiam exanimatum , & vi purgatrice tota,aut propetotapriuatum,venale adnos tranfinittunt. Hocautem eft denfiim : valenter adftringens,croci co-lorenoninficit,confraftum intus nigricat,amiflacolorum didta varictate. Innoxium eft rhabarba-rum,omni temporetuto datur,omni eft a:tatila-lubre,atque adeo pueris,&prsgnantibus. Effica-cius autcm agit fiimptum ex iero ladtis, prccfertimcaprini,aqua quoque intybi,& api;,velplantagi-nis codi:a,& colata maceratum,idq; omninocumIpica nardi, aftionem eius in primis iuuante,ex-preflumque. Quod fi adhberandas obftrudionespropinandum eft,vini albi,puri, & odori,modi-^ cum macerando admifceatur, expreflumque eius° tunc fumatur, & cum deterfione, ac purgationeopus eft. Quod fi poft purgationem vifcera ad-ftringendo roborari volumus,puluis eius triti da-tur. fiadftri&ior expetitur, afliim datur-,fi maxi-ma,vftum.Rhabarbarum legitimum,& integrumahquandiuteri,coquique viribus integris poteft;rariori autem,& laxiori vehemcns contritio,& codtio,virtutcm refoluit. D atur cxpreflum a leiquidrach.ad drach.ii/. f tritu vero, a drach.i.ad drach. + TrtiiMtiiij. Annos tres,aut quatuor integrum,mcorru-ptumq-, feruatur,fi cera fola,vcl cera cum terebin-thina liquata circumlinatur,aut mcllc al bo,aut "Mret.vtpfylJio, aut miJio mergatur.

omncs ei y c»dices habet.

H

De Rhabarba.ro .

RHecoma,de quo Pli.lib. 17.fi re£te legitur,&,'R'ha, aNA.vehheon,de quo Diofc. alia res eft a vocatonunerhabarbaro,vt quadam noftraad Leonicenumepiftolademonfttatum eft. Ex fpeciebus rhauedaliudeft,quodnafciturin India.)Cumdicat Diofcor. qaod nafciturinlocis (upra Bofphorum,& Plin.fupra Pontum,taceant-que Indiam,cognouifte Indicum non videntur. Pau. induobus ad podagram compo/itis medicaminibus bar-barici meminit, £t laudaturmagisfubnigrinn.)Simi-lemcoilonigrofacit Plinius minorem tantum,6<: pau-lo rufiorem. Diofc. Centaurio magno,fcd minorem,ni-groquidemcolore,fed Crocumaliquo padlo ,dumma-ditur,referente . Convenervnt inpermixtioneeiusaqucitas,&: terreitas.) Clarius Gal.fic loquensad verbu:

Mixta: eft temperatura', habet enim quid terreum frigi-dum,quodex adftringenteeiusfapore demonftratur,&caloris aliquid, quem vbi multum mafticatum fuent,

acrcdine