c a n
fiinorum corpori impaBum eft,irritare tantum potcsi:leui autem bumorc acceciete retunditur acrimonia om-nis, & noxa omnis reprimitur. at fi craffim id fuerit,quodcft impa&um ;quodfolet chirurgo ficcam jpongiain vlcerum os immittente euenire, idem & in vetricu-lo ,aut intejlinis difcrimen efl,ne eueniat. intumefcit,fcilicet,paucoetiam bumore imbutum, & partes,quibusinhdiret,dijiendit pnmum,ac mox fui acrimonia, qitx.non tamficile reprimitur,etiam exulcerat .l\eBius er-go mea quidem fententia Mcfues,& cu Mefue Taulus,& J.mc. Jtquiobijciet rurfum quifpiam colocynthi-dem rara,laxa,& tenui conflare fubflantia: qu<£ autemtalia funt,Mefuen hic iubere, vt leniter terantur. Verutflo,~pt rara fit,& laxa fubflantia, vifcida tamen eft,ac minime friabilis,quodnorunt pharmocopcsi,quos ineaterenda laborare diutius oportet. quxautemhuiuf-tnodi funt,craffa Mef. vocat,non temia.
Flat autem tritura omnis clcmcfer,&pro tc-fendorumfubftantijerationc. Quxenimeftimmodica,virtute difibluif.lliiabarbarum vcrocontra quam diclu nuper /camoniu m habct:napurius,& grauius eft melius,probeq; tritum,ve-getius euadit; rarum vcro,& laxum impcnfiuspulueratfijvim purgatrice propc omneamittir.
T*H E O K E M A
t e r t i v m.
CorreElio fymftomatum afumpto purgate me-dicamento nondum vacuato excitatorum.
Ymptomatibus formidadis, ijfdcm-quccaulls multorum morborum,&lcnij,&mortisacerba:,a medicame-to pu rgante oricntibus,occurredumcft Ea autem funt,humorum prauorum como-tio citra vacuatione, vacuatio illcg'tima,& mo-lefta,vacuatio dcniq-, immodcratiflima,&nuil-tolargior,quani nccelTitas poftulct. Quoru cau-fa eftmcompctentia,& vitium,vel fumentis,velmedicamcnti, vc\ accidetium vtriquc fuperue-nientium. Q lix tria fi commoderate fe habent,jnagni funt momenti ad corpus incolume fer-uandum. Vitioautcm fumentis purgatio maleprocedit,quia is vel eftex coru numcro, quibuscft interdidtus medicametorum vfus, vel mate-riam vacuandam non equauit,nec obedientemnatura: coquedoreddidit,nec mcatus, perquosfacienda erat vacuatio,aperuit,& lxues ac Iu bri-cos rcddidit. Quae praparamenta cum prarcefie-runt,reucra corpusab lmpendente periculofc-curumreddut. Medicamentumautemimpro-fpera; vacuationis eft caufa,quando eft generemalignum,aut notas no habet omnes boni mc-dicameti,autnec proportionem artiticialcm,cuiusante meminimus. Vitanda igitur tibifuntmedicamenta,qua: nccarte,nec rationealiafie-ri meliora poflunt: cligenda vero alia,obferua-dsconditionibus,& rnodis proportionumpra:-diftis. Vitiodeniqueaccidentium fuperuenien-tiumvitiofa fitpurgatio, iiin victus ratjoneper
o n e s
E fex res non naturales,tibinotas,a?ger deliqucrit.Mcdicamentum aut humorcs prauoscommo-uct,fednonvacuat,aut tardius vacuat obipfiusaftione remiflam, & debiie: vel ob materiaex-pclli contumaccm,quc commouctur quide,icdexpulfioni refiftit, &latiusin corpore ipargitur& increfcinvelob imbccilla fumentis virturcm,non potetemin medicamentuagere,quofit,vtnccmcdicamctum invirtute,& naturamagat,velob fiatuscrallos mcdicamentum leuates,&in poros corporis impingetcs(vnde fcbres putri-d <T ,iyncope, & mors feftina:) vel ob facultatisexpultricis imbecillitatem: vel ob mcatus, perquos vacuadum eft,obftiuQos, autconftipatos.
SVfficientia iftaram caufarum quibus medicina vna AIOND./oluac debiliter,aut non foluar,eft iita: namadhoc fcc,?quod medicina lbluatc6uenienter,requiruntut nia,lci-
i ... . 1 _ UAt C0tlH£7ii€
licet medicinaipfa,virtuscorporis,& materia,qu£e eua- urre^mi-cuatur. Si ergo mediciria debiliter euacuat,aut non eua- ,ur •cuat,authoc eftexpartevittutis,aut exparte materia:,autexparte medicinx,fi hoc eftex parte virtutis fecun-dum fe^aur fui intrin feci. fi fitexparte virtutis fecudumfejiocelt dupliciter, veJ cx parre virtutis digeftiua:, velexpulftuar. fi primo modo,fic eft primacaula.fi fecundomodo.fic eft tertia caula. Si aute hic prohibitio,vel de-bilitatio fitexparte inftrumetiintrinfeci,hoceft dupli-citeijaut enimexparte inftrumeti intrinfeci pnter na-turameiobuiantis,autexparte inftrumenti lecundumnaturam.fi primo modo, fic eft fecunda caufn, qux eftex parte ven tofitatis. fi fecundo modo,eft cjuarta caula,qux le tenet ex parte oppilationis canalium.fi autem me-dicina debiliter operarurex parte materia:,quae debeteuacuari,lic eft quinta caufa. li autem medicina debili-ter euacuet ex parte iuimcr,fic eft vltima caula.
Q]
Vibus caufis omnibus, qua ratione opti-ma profpicias, accipe.
INparteifta docet talibuscaufis fubuenire,quiqui- ^ qNDdem funt caufa: quare medicina debilirer euacuar,aucnon euacuat, & per confequens ex hocinducirma-la accidentia. Etprimo doce rremouere impedimetumhuius medicinx, quando debiliter euacuat ex parte vir-tutis,qu'a:eft debilis. Secundohoc idemfacit,quandohoc impedimentum ptouenit ex parte ventofitatis,&mala: qualitatis humorum.Tertio hoc idem facir,quan-dohocirnpedimetum prouenit expartevirrutis expu!-fius,qijando eft debilis in expellendo.Quarto hocidemfacir, quado hocimpedimentum euenit exccnftipatio-ne viarum- fecunda ibi.Si autem fuerit caufa huius ven-tofitas. tertia ibi. Si autem expulfiua debilitarur. quartaH ibi. Siautempropterconftipationcm. Debili accm na-turxideft virtutis alteratma: debenris eam reducere adadtum.res,qua: cadit in fenfu,id eft res,qua: apparetadfenfum,conualefcentia:navniuerfaliterinconualefcen-tibus,ficut qui funt coualefcetes poft febres,& prxcipueacutas,hic ineft.proprietas natura: coualefcentm, vt au-«Sores ponunt,& praripue Gal. in rechni vltimo cap. fci VnfriZ «.licet refumptiuavero, &c.g,in eis virtuseft debilis propter membrorum confumptionem,& refolutionecalo- Je ""~ris,& fpintuum fadtam ex fortitudine argritudinis. Etvfquehuc tangitcognidone debiliratisoperationisrno-dicina :,qu3ndo eft propterdebiliratem virtutis alterari-uaijfiuedigeftiua:. rei ciba!is,non autem dixir cibi abfo-lute: nam hic cibus non debet efle omnino cibus,fed de-bete(Ie cibus medicinalis,habens fcilicet virnalteratiuaqualitatis medicina:,& etiam qualitatiscorpons contia-leicentis,nec etiam hic deber effe exhibiuo rei medi-cinalisabfolute. eo qu6dJi.cc debilitas operationis me-
dicinac