V N I V E
bus rcmotis valcntius educit: & hermoda&ylusaccto fcillato,aut icillae lucco, aut raphani infu-fusa lun&uris porentcr trahit: Scagaricusoxy-nielite maceratus fit purgatior:) nuacinliquo-rem,cui infunduntur trasferendo,(vtliquor,cuiinfufa ilt aloe,aloes virtute adipifcitur,&in alijsfimiliter: quod multis decaulis facimus: inter-dumvtmedicamenti virtus adpartes remotaspromptius penctrct,vt cum decocttr aromatu,cui infufa fit aloe propinatur:interdum,vt virtusilla mitior fiat, vt dum fcammonium panno li-gatumincoquituriyrupojvel fapa,vel aliofuc-co: interdum vt faciiltas vna fepareturabaltcra,vt rhabarbarum, & myrobalani infufa, virtutedeicctoriam liquori tra'nfmittunt,adftridoriamretinent:) nuncnouam,vtlubricamimpartien-do: fic medulla colocynthidos mucillagine tra-gacanthv imbuta,ventriculi villis adhxreredefi-nit.cito pevmcat, nec fedi,nec veficae nocet: ficfcammonium oleoviolato infufum,&fimilia.Nectamen medicamentorum omniumvirtusfolain eum liquorcm,cui infunduntur,tranfit:fcd quorundam, vt cafix fiftula:, tamar Indo-rum,6c fimiJium aliqua quoque fubftantia.
' - { " — •
De tritura.
TRitura mcdicamcntis admodum confcrt,multa quidem craffis, vt fcamoniocralfo:paucavcrotenuibus,5c texturx debilis,& virtu-te cito exhalabili pr^ditis,vt fcammonio Antio-chcno: mcdiocris denique amborum medijs,quantoquc mcdicamenti eflentia crafiior,tan-to Jargiore tritura eget:quanto tenuior,tantoparciore. Confcrtautem medicamentis tritura,vt in vnum melius mifceantur.
MOND. 1~| St fciendum, q> illa criptex neceffitas, & vtilitas tri-r turarioms medicinarum noa lolam applicari po-reltmedicinis foiunuis, fedetiam poteft applicari cui-cunquealreri medicina?,fiue fira]rerauua,fiaedigeftiua,alteratiuis,autexprimis qualitanbus,auc (ecundis.auttertijs. Omnis.n. tnturatur propter Utas tres cau(as,ta-men inagis hoc debet applicari medicinis folutiuis, eog>deeisellhicfermo. S 'u/ficientiaautemn\arumcau-iarum habetur hoc modo: nam rriturano in medicina,autfit,cum lpfaeitcoponibiliscum alia, aut non,fi pri-mo modo,(iceil: prima neceffitas truurationis. 5i autehxc trituratio fiat propter vtilitatem medicina: in le, &nonvt ipfa eftcomponibilis ciialia,hoc eftdupliciter,aut enim fit vt acquirat vtilitatem,qua non habet,& ficeftfecudus modusrriturationis, aut vtperdat maiitiamquam haber, & ficell tertius modus. Sccundo eltad-uertendum,dicitenim,quod neceffitastrituiationis eftfic vtmilcibilia meliusin vnam forma tranfmutentur.caufahuiuseft duplex-.natn mifcibilianonbeneredu-cuntur in vnam formam,ni(i per al terationem,& com-mixdonem cuiufcunque, fiergo vnuquodqueeoru fer-uet fuam naturam,nunquam in vnum poterunt conue-niri,&ideo oportetquod alterentur,& rranfmutenturadimiicem,itaquod tranflumptaafuanaturaacquirantdenouoaliam naturam pofitiuam,hocautem fieriha-bet per rcdudtionem ipfarum ad vniufcuiufque ipfarumtriturationem: fic enim m3gis alteratura fua natura,&iualiquam vnamnaturamconuertuntur,&ideo Auic.in f.can. cap.de compofitione theriaca:,laudat diftolu-tione,(iue diuihonem medicinaru adminima eacom-po*entium .fecundacaufa poteft eife,nam per tritura-
R *S A L E S. ij
A tione,& diuifione ipfarum minimu ipfius artingir mi-nimum alterius. quare tunc facilitera fua natura per-mutantur,& acquirunt vnam formam:namin rebusnaturalibus quanto agens magis attingit paffum ad m i-nimum, lpfum etiam magis attingir,&in ipfo fortiusagit & facilius alterat paffum.
QVx res theriaca:, & alijs compofitionibuseftmultum vtilis,& neceflaria:(vtaliquamw facultatcmnoua adipifcantur,) ficGa-lcnus cuminum leuiflime tcrcndo efFecitvreti- 'ZrZitcum,quod prius eratdcie&oriu. Nam purgato-riaacria interdu tenuiflime pulucrata proptiuspcrora vaforum penetrant in partcs vrinarias,
«Sc alias rcmotiores,per easque vacuant.
GAlen. in quarto de regimine fanitatis,defcribens MOND.compofitionem diacalamenti dicir,quod fi medi-° cin^ componentes ipfum triturentur,ip(um valetaddi-gerendum inimores crudos,qui funt m ftomacho, & inin teftinis, &c in meferaicis, & fi tales medicinar vltimotriturentur, tunc earum virtus valde penetrat ad longin-qua,vnde fiunt poftea vrina?prouocatiux euacuates hu-mores,qui funt rn gibbo heparis,& vijs renum,&porisvrinalibus: hoc eria contingit de rhabarbaro; na ipfumcrafte trituratum foluit ventre,fed fubrilirerpulueriza-tumprouocat vrinas,&ideohoceft bonumdocumea-tum medicum. nam quado ip(e vult per aliquod medi-camen folutiuum euacuare humores,qui funtiPgibbohepatis,autinrenibus pervias vrina\es,debetid medi-camen folutiuum vltimo triturare, & cribellareper fin-donem,& cum liquoreaJiquoipfum propinare,& ideo,quando veJJeshmnores exiftentes in meferaiciseuacua-re,aut ingibbo hepatis,& mteftina effent debilia,aurpa-rata ad dy(entenam,itaqu6d non poffes eas euacuareperinteftina,eritlicitum facere medicinam folutiuamC vltimetrituratam,vt fcilicet poffet illam materiampervrinales vias euacuare,fiautem iftx vix renum,& vrin?fint debiles,dabo folutiuum id in craffa fubftantia,& fruHulis,&euacuabo eos perventrem,& prarcipuelinonfunt inteftina debilia,& apta ad xgrotandum.hoc etiampoteft intelligi de omnibus alijs euacuationibus.
7T deniquc vis qusdam malcfica obtunda-Y tur. Colocvnthidis enim mcdulla quatumtenuiflimefieri poteft pulucrata,innoceter pur-gat. Quod fi portiones quxdam crafliorcs fen-luqi perccptce fumantur,villis vcntriculi,Sc lpi-ris mteftinorum adhxrcnt,humorecjucinibi re-pcrtoimbuta; tumcnf, & partcs didas tumefa-ciunt,ac vlccrant, vtinquit filius Scrapionis.
IK^quitfilinsSerap.Oportetvtcolocynthis,&c.Ea- COST.dem opinionem filio Serapionii afcribit lib. fimpLD quum agit de colocyntbide.Contrariam tamenin Sera-pione legerecfi, & quum de foluentihm agit medica-mentis,& quum colocyntbidk bifloriam fcribit,nequeenim exafte vultteri, yeritm ne adh&reatinteflinis :& ea exulceret. Qnare &Mefuen Manardusaccufatqui temere Serapionemfibi affentirefcripjerit. Cxte-rum quumMef.& bic & lib.fimpl. nbSerapionem,fedSerapionisfilium authore huius opinionis afferat; per-pcramManar.Mefuendamnat.Qitod vero adpropofi-tam quxftionemfucit. vt Serapionvs ratio friuola nobisvidetur;ita Mefuen vero maxime cofcntanea fcriberearbitramur. yeretur Serap.ne colocyvthis in tenuiffi-mumpollinem redatta intefiinis adhareat. atqni etiamcraffiufcula adbdrebit,& ionge quidem maiori difcri-mine. vbietenim tenuiuseji, qitod vcntricuh,aut inte~klefux, C 3 ftinonm