@drrifed mtdicamcti ratia duptex.
C A NTHEOKEMA
S E C V N*D V M.
Ve medicamentomm purgdntmmcorreEiione.
Edicamentorum purgstium tam bo-no rum ,quam malcficoru m, di ffcrentias prius demonftrauimus: nunc au, ^ tem horum malignitatem auferre,vel faltem obtundere, & quibuspoterimus mo-discorrigere,partim malitiam eorum & excef-fum frangentibus, partim falubrem aliquam facultateniafterentibus,Dei bcnedidi beneficcn-tia adiuti,tentabimus.Corrigimus autem medicamentum purgans malcficum, autmiftoipfialtero facultatem habente contrariam ipfi ! ex-ceffui,autartealiqua, & induftria meliusipfumreddendo. Verumfacultatis contraria; miftiotribus modis perficitur, vt inquit Democritus.Aut cnim malitiamaproprietate innatam,vtqualitatem venenolam,& vitx noftrse inimica,alijsproprietatcmoppo/jfam natura fortitis, e-mendamus: aut intempcriem eorum calidam,frigidam, humidam, uccam, contraria quali-tate mifta , permutamus: aut denique eftectisipforu noxijs poft dicedis, cotrariaopponimus.
COST. * p^ipHdmedicamentorum vitiotriplexprxfidiam1 accommodat ,fmile videlicet differentix nox£fimiiem dijjerentiam prxfidij apponens. vitium exproprietate cajiigat pr&fidio ex proprietate, quod ex in-temperie efl corrigit auxilio ex intemperie,& qnod exfecundis ac tertijs qualitatibus prodit, (effeffa hxcvocat) ijs quee, fimilis differentix funt,& contraria effi-ciunt, emendat. Sed in his opportnne adhibendis dnofracipue obferuari a mcdico defiderat. primum vtmilla comungantnr,niJi qux cognata ftnt natura,& concordia;altcrum vt debitaproportione commifceantur , itacnimforeputat,vt quod ex eamifcellaproditfaluber-rimum fitfuturum.Tar autem eft,vthic huius viridi-ligentiam admiremur. T^on fatisputat vitio expro-prietate medicamentum opponere ex proprietate con-trarium,fed confenfum quoque (fympatbiam vocant)inter ea,qu.-e ita commifccnda fmt,etiam defiderat, idquod plurimi ego certefaciendum duxerim,qui ejfc in-ter naturales res omnes afienfum, & diffenfum pro certo habeo,licet id etiam negent, quiproprietates occul-tas non admittunt. Atque,vt maior certe in tomponendis medicamentis fit difficultas, ntcefie efi fi obferuan-dus hic etiam efl confenfus: enitendum tamen medicofuturo ejl } vthac quoquein rcplunmiimproficiat,neq- yijsfunt auresprabenda, qui dum ^irabas fuperfiitio-num authores faciunt,prxdicantj-, ,fubterfugiendi la-horisgratia d diligentiori harum rerum obferuaiione,cum ipfi abftinent,tum alios etiam abducunt.
vem.&vni, tuo afficiant,vt tranfmutationc abfoiuta, ex hisitb.i. dege- duobus cotranjs vittus vna conlurgat: vt exepli
& eratione * • : i ^ i • - • • •.
cap.7,
gratia,zingiber turbith ipll vim miraimpriinit;
O N E S
E & raphanus hermodactylis : raphanus aut Cuturbith, fruftra pmi (cernr, qa his d Liob us in (1 tanoeftinterfe cocordia.Scammonium quoquecor proprietate fua,& calore ipfum infiamman-te,ac multu dilfoluetc ledit:licet vero ambra corroboretj&cryftallusinflammationeextijiguat,
& galla partcs diifolutas cogat, th nullu eorii re-dle fcammonio mifcet: qa hxc, ac fcammonioagendo inuice& patiendo invnius virtutis concordia non confpirant,nec contendunt.Quse vero medicameta proprietatibus luis concordent,acfymbolu habeant,ab hisctifcc, qui reru varia-ruarcana fcrutantur. Sccundum tibiobfcruan-ducft, v t ,pportioi>e idonea mifceas hacc mcdi-cameto corrigendo oppofita, inuicemqiagerc,
& pati idonea:vt ex his ia confenticntibus,mediF camentum refultet vnum, vcl ut pacatum, pu-gnx omnis expers,magnarumq; virium.Dc hisaut proportionibus, quantum operi propofitoexpcdit,pofteadicemus. Medicamentopurgan c° r r,tXom»
. r . l - t , -r ~ dicamento—
ti propnctatequandamlaudabile, qiKE milccnt rump e r*iuoppolita,conferut:quorupropria virtus ab ipfo-rum forma proficifc&,in hisatq-, alijsvaria, ali- tuemqua medicamcnti noxa peculiariterrefpicit, accorrigit:quahafunttriplicia. Mcdicametienimpurgantisvirtutemvelimbecillam augent, velviolentam minuunt,vel malignam permutant.
Canon frimus.
I quidemcdicamentorum afliioim-becillaeftintcndenda niifto ,ppor-tioneiuftacorum aliquo,q actionisvigoreipfi tribuunt, ob agendi inui-ce,ac patiedi proprietatecognata: feu ob totam.fuafubftantia, non ob caliditate,vel frigiditate.Quomodo corallium fanat ftomachi imbecillita cc,p £Eonia epilepfia, non quia illud frigidum,ha:ccalida:aut quiailludgraue,hxcleuis:led qahacvirtutisdote vtrunq; cft fortitu: lic lerpensiuucncfccre facit, Magncs ferru attrahit, & aliafimiliter. Porro medicamcti facultas purgatrixcft imbecilla, qn debilitat, & minus quam opuseft purgat,aut tarde purgat, tum.fprimum,quucorpus cibo,autfomnoreficiendum cft : immointcrdu diepoftero: & interdum humorcs mo-uet,non vacuat: interdum codione vitiat, cibucrudum,aut tm coqui ceptum,vna fccum dctra^ hens,acdeturbans. Siigitur medicamenti pur-gatio lit debilis, imperfctta, parcior quam opuscft,(vt turbith reuera pituita tm tenucm vacuat:cpithymum parum aut nihil vacuat,nifi cius larga vis fumatur: manna, hermodadylus, & aliamulta debiliter vacuant) roburfacultatisci ad«denuum eft per ea,qua?ipfi funtfamiliaria, & fc%nutao ferunt: vt ex vtrifqLie conflata virtusvna,purgationem abfolutam perficiat.
EX hocapparct,quodfecundumiftum modumde- MOND.bilirans medicinarum folutiuarum, aiiqa meciicina (oludua dicitur adhuc debilis dupliciter. Vuo mo-do dicit ur debilis ratione quantitans medicina;, & fu.equalixatis feu fubftantix , quia non euacuat multurtide materia; nec etiam euacuat de fe, riifi quod fuDtilseft,ficutifto mododicimus, quod turbitii eft mrdiei-
na ib-