VNIVER

iiS ;,cuphorbium • Alia [ fpc&e tantum, vel acci- Adcnte maligna,eaq; ] in multisgeneribus,vttur-bith nigru,agaricus niger,6c durus, colocynthisvnica in plauta iua,icammoniu Sceniticu.a qui-bus (ambobus) abftine,nifi iiquado in maguis)V' afteCt/bus eft ins (prius omni rone corredis) vte-du,idq; cuformidine,& pr^meditatione. Mor-vfTlkZZ bis.n quibutdam vcnenaiuntlalubria, vtvipfcra'«"• ' elephantiaii,malcfica tamen vi eius modis om-nibus, vcl lalte quibus nobis licet,fracla,vt dicc-nius (lib.2.) quanquaftolidiquida, pracipuc ru-fticiA idiota' improuidi, quibulda non caftiga-tis vtuntur,ignorantes quantanoxa principiDuscorporis parubus, & vinutibusipfum corpusgubernantibus, afterat venenu illoru perniciolum,r.is cttemi j\feq; tantu ha:c delctcria funt vitada, icd onmiaqnoq-, alia medicameta ctia benigna,nifi dicen- Bta »t u - daf poft (iig Dei gratia rnihi licuerit) coditioncsobleructur.Huiui auteobferuatioms in lecerne-^'•Z. M> domedicametubenignua malchco,mcthodusf "' i ver/atur,in coiiderandamcdicameti Cubftatia,$™i-.t't" repcratura, icquentibus teperatura qualitatibus,WinSt tactiiibus,oltacWibus,guftatilibus[vihJibusjtcmftttifinfii/i- p 0rCj loconatali,vicmia medicamenti alterius,numero.Abhis.n.hngulisdiftcrentijsdiipoiitio'medicttme'- quedapropria,«Scvirtus medicameto acquiritur.u f u , s iti* f orro a medicameti iubftatia difterentix ipfvus"Sufttt'"u'i luntobkruadx,li ld eft leuc,grauc,raru, deliim,t't,craifum,tenue,lentum, friabile. Per qua,-, medi-n£c-tm camenta bona a malis fecernerc potens. Quce.n.

^ unt intcr h? c facultate valetiora,qualia siit om-tmjift,nt,a. nia trahendo purgantia,quo funt leuiora,co mctmc'fr/et liora,grauiora aute maligna.Ob ld icamonium,uSamm. coiocynthis,euphorbiu, agaricus, nitrum, aloe,&iimiliaieuiora funt prjELtatiora: fimiliterquxhumiditatehabent excremetofam, vtagaricus,turbith, polypodiii,icilla, & iinulia leuiora funtmeliora. Contra Veco grauiora lunt meliora,veLquiouscoacta efle fubttatia deoet (vt hcrmoda-£tyius,iris, cyanusiapis:) velqux coprimendopurgat(vr myrobalanijipecies riiabarbari,abfin-thiu,abiinthij tuccusjvelqux lcnicndo purgant&lubncando (vtpiyilium,pruna, myxa, caftiafiitula:) velquxpiena, 11011 vacua elfc oportct(quaiia cailia nftula, tamar Indi, balanus myre-ptica,cnicus, granu nil, (quod carthamu indicuquidavocant) ricinus, & limilia. De fubftantiarara,vtde leur.de dcnia, vtdegrauieft iudican-du.Quaiusautcm fubftantia fnabihs cife tenuis,&lciua clTc craiia videatur, tn id abfolute verunon ett, cu ex nis qua: fubftantia iunt craila, (vtidedetenui potiiceai) quxdam lenta,&friabiliamueniantur, vt ex aloe craila, quxda lenta, aliafnaoilis.Ide oftendunt lcamoniu, falis fpecics,&rnuu. Sagapcnum quoq; elt lcntu,& tenax, iedtenuc:6cuern anacardus. Noeftigiturvnicumrcnue, friabilis cauia,ncq; cradlim lcnti,&gluti-noii, ted a puntate,& impuritate cii tenuitate,&crailitieiLincta, prohcilcitur vttunqi na purum& tcnueettfriabile,impuru fimul & craflum,eftz lentum. Praetcrijla,quorum cilcntiaefthumidalenta,vt iaccharum cadum, manna. In hisenimquodpurius&tcnuius, eft glutinoiius.

A teperamentoaut^, mcdicamcntu benignu

S A L H s. 5

amalefico feccrnitur, per qualitatu primarumadtiones &opcra: na medicamcntu calidu, cal- mo,&fu Mfadio, tcnuatio, rarcfactio, maturatio, coClio,viarumapertio, & fimilia cfrcftapropnaconlc-qnuntur: fi auteimmodicecalidu eft,mor(us,deliccatio,fitis:fidcnique eftfunime calidu, infia-rnatio,vftio cauterij modo, morliis acerrimus, .attractioimmodica,confumptio, plioenigmos:idcft, rubrificatio.Frigidu aute, frigcfactio, cru- r * d< h' 2 "f editas: & fimilia: fi iupramodu eft frigidu, coar-ctatio,obftruCtio: fi extreme frigidu cft,congcla-tio,[ftupefa<ftio]mortificatio.Humiduitehunie««w»i'Kdatio,lubricatio,lcnitio,glutinatio: fiadmoduefthumidu,obftructio, flatus, naufca, &fimilia <•*[prsefertim fi etiam glutinofum fit:]Siccum dc- T p ' c Lcl'jt','.iuquc,riccatio,rarcfaClio,emaciatio,[coarctatiocauitatu,] cutiscorrugatio,cutis iciflio, furfura- «»».rio,& iimilia. Propterea mcdicamentu purganscaliduin, falubriusfrigido: humidum (icco, &etiacalido. In fummaquanto medicamentumeft temperamcrohominismedio pvopinquius,tanto falubrius: quantorcmotius, tanto mali-gnius.Quod fi qualitatibushisa media hoministemperatura extreme recedat, vencnum potiuseftdicendum, quam medicamentum.

Tadus indcx eft certus,mollis,duri, afperi, le- 5nis,molle eft quod cedit noftrx catni: duru con- Se 9 k '"' a

■ n 1 !• -11 1 r -1 . ■ pnatuTxm

tra,cui noftra caro ccditullud quoq; tacile parti-tur,aiteratur,corrigirur: hocdifticultcr. Afperuquoq; a iiccitate ett,leneab humiditatc: ob idq-,medicameta purgantia, prxfertim viriu violcn-tarum,lenia,luntialubriora,&aliafimiliter,prx1 fertim quibus & lenibus & alperis in eodcm ge-nere efle cotingit: afpera cotra. Sic colocynthis,abfinthium,fumaria, elaterium, agaricus, & fi-milialeniaprobantur, afpcra improbantur.

Medicamenta bene olentia funt falubriora, oifaau,,.quia odor ille bonus, partes principes facultatu,ccufontcs, roboratjipus inftaurat, & facultates,animamq-, exhilarat: grauius:contra: ob id cffc-6la moleita; & difficilia illi fuccedunt.

Sapor aute pr.Tfcr cartera obferuandus in iu- cufatii*dicandomedicamentopuvgatefa\ubri,autinialubri. Nahic medicameti virtutem immutat, &modicediuerfamfacit: hocaut locodefapori-bustantunobiseftdicendum, quantii addiIeer-/V-nendum medicamentum bonum a malo perti-neat ,quatenusfcilicct eos proprice qua:dam &

> purce dhpofitionesomnesconicquanrur. T<*j%ui!Z

Acreenim medicamentfi facile inflamatur, ^™.mordet,penetrat,aperit,vrit,vlcerat, flatus difli-pat,tenuat,incidit,fcparat,refoluit,elonginquoattrahit, ficdat, emaciat, fitim facit: obhxcolacito,&valenteragit, &fuatenuieflcntiaamarumedicamcntum^ & csetera imbecilliter aut tar-depurgantia, celerat, & purgantiora rcddit.Amarumautemficcat,coniumit,vlcerat,ape- . .

. . n . 1 j • - \ ssitnAri •

ritonficia venarum,ha:morrhagia mouet,a pu-trcdine vedicat, terget, incidit,torminofum eft,conturbat,rcfoluit, attrahit, fcdtardiusquamacre:flatus diflipat, fitim cxcitat, valcntcr agit,fcd tarde, iuaq; crafla iiibftantia acre obtundit.

SCiendu vt vidcamus cam corum qux dnr in litera. MOND.

Navrponit G-4.de fimpl.med.fumma.^.j.cap.&cc.

2.fa- t