C A N O N E S

pluriutn reru form& ignorantur. J.tq; hic obieftarnmrationum,& in futnma gpofitcc qiuHionis fitterminus.w Edicamctu prcctcrca humores purgat, fcdWjb,flTu IVI natura cius a&ionc inchoatc,limuatc,di-ri«,etc.Naipta humoru vacuatio natura; cftop 9 ,

nis fimtiem r c , *.. _ . ^ ~ . 4

jibt humorg led per medicamcntu lpliusnatureeartincisin-ftrumetu.Natura enim vt (ait Hippocrates)morfuiflirtafeu boscurat,nomcdicus:mcdicivero munusprx-

cipuumeftnaturse inftrumenta fuppeditare.€OST • A ^ on ^ s y H ua Medicameytuni humores purgat,J ~\.pr1cipium ejfe ait naturam; eam enim inchoare,limitare,& dirigere; ita vt, euacuatio fit opusnaturxpermedicamenturn,ytperinsirumentum.Id veroHip-focratis teJiimonioprobat,qui curationem ejfe ait naturs. opus,nd medici.Est igitur hoc loco vt dubites.^ittraliio.n. humonm no efinaturx corporumnojirorumgu-iernatricis opus,fed illius,qu<&forma eji medicamento-rum.Quin etiam Hippocratis fnia videtur iportune af-ferri.Trobandnm efi,no medicamsntorum,fed corporiinaturamcuraremorbos : ^Atquodex Hippocrate ad-ducit, no eji de medicamentis,fed de medico. Trofe£ioquum purgatio dnplex qufdam aciio fit,tum humorumad ventrcm attraciiojum corundem extra corpuspro-fulfifyhumornm quidem attraffiono eji naturce co~rpo-rum a£lio,fed natura,acform<& medicamentorum;atnotamenfine corporisnatura, i.innaio calore; qui vim inmedicamento fopitam excitat^ j n a £tum deducit:at-tratti rero ad ventrem huxnoris perfecntio & expulfio"pnius eft corporum naturaopus, alle£ios ad ventrembumores ob fui vel copiam velqualitates molejlosnonferentis Itaq; ftue attra£iionem,fiue excretionem fpe-£iemusinpurgatione, vtriufq; caufa noperperam cor-poris natura conftitHitur,licetvario modo; expulfionisquidem abfoluta & vera, & vna citra vim vllam medicamenti;attra£lionisvero ra<tvvct'mov,feuadiutrix*aufa,& in earumgenere qu& caufa,fine quibus no,vocantur; quum vera primariaq; eins caufa fit medica-mentorum forma ac natura.Ha£ienus igitur de medicaTnentipurgantis a£iione re£ie Mefues ,fententia vero qtxHippocrate affertur, licet abiterprete hoc loco qnafide medicoprolata afferatur,vere tamenquu abHip-focrate ipfo.6.vulga.mor.fe£i.$. id in vniuerfumpro-f>onatur,naturas morborum effe curatrices, de natura,3fio vt medico tantumfed etiam,vt medicamento copa-ratur,intelligi debet. proptereaq; opportune adducitur■adp robandum , fypurgatio non fit medicamenti a£iio ,fed natur.-e.ita vt meopericulo andeam affirmare,fuif-fe a Mefue,nudam, vtab Hippocrate proponitur ,fen-tentiam hoc locopofitam: licet,nefcioquo cafumediciquoque fuerit interpofta commemoratio.

QVa: fi opus naturai,aut quatitate, aut quali-tate malefica vincut,immoderatiusaguntmagno naturaj incomodo,quatitate vero fi plusquam natura exigit,vincant, noxa multitudinisinuehunt. fi aute qualitate malefica, non multi-tudinis m5 noxa, fed alia quoq; atq; alia cxcitat.MOND. Iica hsc eft dubitatiojvtru medicina laxatiua cua-vtm ntedi- V j cuei hnmorem per fui complexionem quam ha-^ et ' ^ P rxc, P Lle calidam, quia de hoc eft magis dubiu,fu7m'Jm. ^ videtur cp fic. per id medicina habet euacuare humo-■ftcxmnem. rem, per quod attrahit ipfum: fed medicinalaxatiua at-trahit ipfum humorem per caliditate: quare &c. maioreft nota,eo quod per hoc medicina haber euacuare, quiaattrahit. Minor apparet, eo q> caliditas eft vna ex caufisattra£huis,vtponit Auic.primo can.Fen.prima, cap.devwwibas nsturalibus miniilracibus, capitulo cuam de

E operationibus. Item,fimedicinaeuacuathumoremrc?foluendo per fui caliditatem: ergo etiam per caliditatemeuacuatipfum exfoluendo. fed itaeft:ergo &c.Maior eft:nota,eoquodeuacuatioper folutionem humoris,&eiusrefolutionem nodifferunt,nifi fecundum magis &mi-nus: etiam ex alio differunt,quia vna eft manitefta,vt il-la qux fit per folutione^alia occulta, vt illa qua h"t p refo-lutione. modo magis & ininus manifellu &: immanife-ftu no diuerfificant principiu operationis. In contrariu Scj^mfh;eft Mef & alij autSores.Dicoad hoc principium, perquod medicina euacuar humore,eft duplex.f.generale, p 11'quod medicina.f eft euacuatiua no determinati humo- •ns:aliud fcilicet fpeciale, perquod medicinaeft euacuatiua determinati humoris a determinatis Iocis,p determi-nata loca,illu etia attrahens ad determinara loca. Modoii loquamur de primo principio operauonis medicinxfolutiux,dico,q, ipfa pot talem euacuationem facerepercoplexionem,& prarcipue calida.Ro eft ifta,fi medicmaP folutiuaperlui cojjlexione calida poteftmtroducereva-cuu in corpore,tunc ip/a per fua coplexionem calida po-teft humorem euacuare: fed ita eft. quare &c. maior eftnora eo,q> medicina folutiua cu euacuat attrahendo, in-ducir vacuu non abfolute,fed vacuitate fubftantia-. mi-nor apparet,eo dc rone calidi cll: dilatare,& aperire,&inanitioneinducere, & ficpercofequens vacuu inducit,

& facit Joca vacua.Sed fi loquamur de fecudo principio»per quod medicina folutiua humore euacuat:dico g, lpfano euacuat per complexione, fed per forma /pecificam.

Ro eft ifta,omnis operatio,qux eft appropriata alicui rei& no eft cois,fir a propria fpecie fiue fpecifica forma: fedmedicina foluriua hoc modo afiiimpta eft appropriatadeterminato humori,illu et euacuans a detcrminatis lo-cis:quare &c. maior eft nota au&oritate Platonis.oe.n.quodmouetur,afpccie&afpecificaforma fua agit, qtfei propriu eft: minor eft de fc nota.Ite hoc conrmeturfic.fi medicina folutiua euacuat determinatu & propriu humore ipfum euacuans,per coplexionem, aut lpfum eua-G cuarer pcr fimilitudinem,qua habet ad lpfum inqualirate prima,aut per contrarietatem cj habet ad ipfum: nonpoteft dici ipfum euacuat perfimilitudinem quaha-bet ad ipfum in qualitate,quia tunc hoc mo turbith eua-cuaret cholera & no phlegma,cu fit ei contrarium, quiaphlegma eft frigidum & humidu;item etia epithy mu cufitcalidum & ficcu non euacuaret melancholiam , fedcholera,quia cholera eft calida & ficca: & viols, & ferucaprinum,& fuccus atriplicis no euacuarent choleram,fcd phlegma, cu fmtfvigidx & humidx,ficut phlegma.

Nec et poteft dici,q, medicina folutiua euacuat detetmitum humorem per contrarietatem, qua habet ad ipfumin qualitate: quiatunc hoc modofcamonea no euacua-ret choleram,nec etiam rhabarbarum, ci1 medicina: n5fint contrarix in qualirate ipfi cholera:,fed ei fimiles. E cper hoc foluunt'rationes, eo cp omnes c6cludunt Cp me-dicina folutiua refpettu operationis lux communis,queeft euacuare quemcunque humorem indeterminatum ,potefthocfacereperfuicalidamcomplexionem , vndeH & hoc coceffum eft, nam medicina folutiua calidaeua-cuans indeterminate humorcs illos, euacuat per lui ca-liditatem, refoluendo & euacuando humorem quemcuque,& non determinatum, per (ui caliditatem.

PVrgantia medicamenta no modo imoderata copia, c q S T.autmalefica qualitateincomodafimtfed etiapar-ciusfumpta. quareadpriorishuiuslibricalcem id quoque docebit,quomodo fymptomatibus fuccurras,qii£ exmedicamento imbecilloproueniunt. Sed non ejl vthicalieno loco omnia commemoret.fat.n. esi maximoruinincommodorum meminiJ]e,quorumgratia de malignis,benigmsq; medicamentis difputationem hanc injiituit.

QVapropter tuaintereft, medicamera nialcficaa falubribusdifcernere. Suntautema-^lefica qucdam toto gencre ,qaoru virtqsCfFrxnis omnibus cit cognita } vt thymelea,lathy

" ris,