Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
4r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

VNIVERSALES- 4

t yiineipi ecutetn per efftftrices quahtates intelligat, lib. io. ex- A purgadipotcfia* no amaritudki afiribitttr/ed rofie ip-

plicat priorum liurorum fumma colliges in h&c verba. fiusproprietati.amaror vero aut illim caufie rationem

oftenfum efl(ait)medicamenta qu& effefiricibm nomi- fubit,quam,fine qua non,appellant; aut ipfa amaritudo

)} natis qualitatibus agnnt,ntpe caliditate,frigiditate,hu :deft,rofipartes, quibus atnaror ineftfiubieffi locum te

}} miditate,& ftccitatejhavu miflione effici acerba,aufle- nent,in quo purgatoria facultas refideat. hac vcro ro-

ra,fal/a,falfuginofa,amara,acria,dulcia,pterea exter ftt ipfi,ficuti alijs quoq;medicamer.tis totim fubflantix

}) gentia, refcutientia,attrahentia,emoliietitia, vrentia 3 fprietate,ac cflefliinefl largitione, linfte ergo accusat

j, fceptica,cruflica, ad h&c fecundu alia<s atlionesmagis magnubmcfcriptore incofianti&.Quodfequiturmagvs

,, fj>cci/ilesfarcotica,fynulotica,glutinatoria,tufifiularu anxiit femper me habuit,ratio.f.tu prior tuposlenor,

}i tH vlceru,aut carnis excrefcentia detrahetia.b&c Gal. quaaduerfusfpecificam huc forma adduximm.Hista-

qutz verba idcirco attulimus, vtne quis purgatoria, de men h&c forte fatisfaciant.jlc priori quide,quu corru-

qua bic agimws ,facultate referriad effettrices qualita pta medicametoruforma corrupi & eius attiones opor

teseoauthorecontendat. Scribitveroetialib.g. iafpi- tereaffertHr.huic,7qua,itairiobuia poffeexiflimarim.

dem viretem vere fprietatem habere,vtflomachu,& euulfis certeplatis, ac artificiu. terendi,coquedi, mace-

csvetris adhtefu adiuuet.Et lib.rurfum decimo,cp ster- radiue expertit,&- vegetale,qua uiuunt,& formapla-

cusbubulumapum, &veffarnmmorfibus profit,fieri neipfamjpecificam corrupi. alioquienim adhucviue-

poffe ait, vtdproprietate totiusfubflantiiz eueniat. Ita rent.difpofitionestamc,qu<tformx inflrumenta erat, cu

etia lib.ll .cancros exuflos,quod rabidisfuccurrat,opi- materia ipfafupereffe,veluti&figura,& color,&fa-

nari fe ait fieri ex totitis fubflantia proprietate contra for,&plura aliafuperfunt.cu his ergo &poteflatis il-

Cap.8, Telopisdofforisfuifententia. Jltnone etiaZ.de comp. lius, qit<eformx inerat feminariaquxdaremanere, ab

med.perloca, eclegma ex cochleis ab ^Afclepiadepa- hifqfforme aHiones fdire no ejlaratione alienu.immo

ratu, & lupinu iecur in hepatis affeEtibus prodeffe ait fquod quisforte magis admireturjinf mt rebus agendi

nonfecmdu vnam,autaltera qualitate,fed/ecundum vires nonnunqua,qus tamen nift diffra[ta earu f ubflan

totafubflantium ?proptereaq; medicamenta hcecpro- tia nunqua fefe exerant.id in magnete videre cfl, q vbi

bat vt benigna, qu<z & nutrire iecur poffint, & media ob fitum,quo obducifolet,uel alia quis ob caufam trahe

qriit fint iuxta calidi,ac fiigidi oppofitionem, omnibus re defijt,cofra£lus nouas veluti uires trahedi acqrit.ita

inteperaturis conueniant,vt qucz exfiibslatim proprie- feri & in purgatorijs medicametis. h&c enim difrupta

tate comoditatem defe exhibeant,neq;calidas,autfri- eoru fubflatia,atq; adeo forma,tum vegetali,tumpro-

gida-sintemperies l$dant?Quaob rem quumhxcitafie pria exuta,fi£pemagispurgando valet,qua integra &

babcant,patcre exifiimo, quiexGal.fentetia proprie- viuetia.huiusqidicimus,lathyridis femen exeplupr^

tates refutant, non fiatis ftrenue in eius libris effe ver- beat,quod integru deuoratu minus qudm cofia£tum de-

ca <je \b fatos. ^lnvero purgatoria medicamenta proprietate C trahit.cuiusfiandret no obfcura efl ratio.foluutur.n.vin

soiano. fubfiantmanmanifesiisqualitatibus agereidem exi- culaveluti qu£da,vbifiangitur,&inpartesoesinna-

jiimet, ex6de fimpl.medic.fiic.plane! confiat.quu enim to calorinoflro adituspatet,ad que.funu pertinet,uim B

medicamentorum qualitates alias ratione, alias expe- qu£ poteflate medicamento inerat,in affufvt aiunl) du

rientiad-fcidcceret, atque experientiaeas dignofci, cere.qua ob rem quamuispurgatiofpecificam formafie

Cap.17. " que ex totiusfiubflanti£proprietate:interhas,qu£ tota quatur,corrupta tameforma,vt atlio htzc obeatur,qucz

fubfla/itia,fnnt,ait,qusifacultatis deleteri£,& delete- formafequitur,( licet non vnius fitform<e,fed animalis

riortim alexitert£,&purgatoria. Qmd ft quis obijciat etia calorisjbocpaffo fieripojfearbitramur.Quod aiit

non effe hoc ipfum legitimu, Gal.iudicium, quum. 5. de fequiturfifpecificaformapurgatiofequitur, quia eade

fimp.med.fac.&alibi pa(fim,purgatoria ,totiusfub- vnius detrahedi humorisfacultas pluribus inefl,vna et

flantim fimilitudine humoresalliceretueatur: Tfobis eritpLuriumfpccificafiorma, quodeHabfiurdu: hoc,in-

equidemlicet varijs vocibm Gal.vtatur: idem tamen qua,ita diluipoffe exifiimo.differt bilis a bile,pituita ii

per fiibflantu totius fimilitudinem, totius fubflantite pituita,& plures humoru flnguloru f mt differeti£,qua

proprietatem, &totafhbflantiam fignificare prorfum do altj,tenues,alij craffi,vifcidi,calidi,acres magis,aut

videtur. idhuius reiconietturamnobis prabet, quod minus,ergoliceteudefpeciehumorempluradetrahat;

qwtm6.&9-de fimp.med.facu.de abrotano,&lapidi- no eiufdem tamenmodi,fedneq; eadem copia,eadem

bus verbafiaciens, qu£ d proprietate totius fubflantise, D violentia,ex eodem loco,eadem noxa, aut comodo, aut

agunt, a methodo ac ratione ejfe aliena ,folaq; expe~ eodem temporis interuallo medicameta h£c detrahut.

ricntia agnofici afierat:hoc rurfum idem 6.fimp.alyJfo t h£c igitur d fpecifica fiorma fortaffe etiam prodeunt,

& reliquis tjs afcribit, qu£ totius fiubsiatie fimilitudi- quamuis non ignorem ex materia, & Jubflantia modo

ne agunt.lt aq;(quodpollicebarjpatereexhispotefl& eadequoq; variare.comeniant ergo in eodemducendo

(pecifica form& vim,fiub diuerfio licet vocabulo, d Gal. humore & eadem a&ione medicamenta plura:no con-

agnofci,& ab eo Mefuehac in re non difcrepare. quem uenient tamen in agendi modo, &^ reliquis. id quod re-

tttam vt dificrepare aliquis contendat, quod nulla no- qitiri dixerim,vt aliqua eadem coftareforma dicantur.

uaratione refutatarn opinionem confutet, quod obyci- Sedeflo etia vteadem atito fit,& fimilisplandhumor

tur,nonadmiramur: quando hic adeaqu£ medico funt eodemprorfim modo apluribus trahatur:non id tamen

longe-ptiliora tranfiturm fatts habuit prttermiffa lon- fequi putandum efl,vteadem ffecificaformafit multo-

giori dijputationequidfientiat breuiffimeaperire.lta ue rum, quando rhabarbariacito,qua bilemdetrahit, etfii

ro etiaquod illum inconflantitedanent,nonmultiaflima rhabarbaro omni&fiemper conuenit; illius etia ma-

rim.habet certe rofia ex amarorepurgandipoteflatem, xime propria noeii,qu£ vni illi coueniat :fiequitur ta-

quod vbihic euanuerit, abit ipfa quoq; fkcultas purga men non minusfiecificafiorma, quam qu£ maxime pro

toria,ficutietiimedicamentoru quorumuisalioru fit- pria efl a£tio,qudqutdem,fi quis,qu$ namfiit,nos roget,

cultxs eoru fapore abolito faceffit. at primaria tamen fatemur ignorare,& credimus ignorari,ficuti et aliaru,

plu-