DB J^NG

deorum.uel timiamatis,uel thus iudeomm. Leonar. ibideioquit.cozumbrum funt fxces ftoracis liquidx.ergo cozubrum eft ftorax rubea,qua utuntur iudxi in ecclefiis pro fumigatione,etiain cozurnbrum poteft dici q> interprxtaturomne fumigium odoriferum.

Spica nardi.i.aromatica. iftud uero unguentum diciturolabaftrü nardi propter fpicam nardi quam recipit in mul*ta quantitate,8C conferuare debes in uafe fado ex marmo*re ditto alabaftrum.

Balfamus.i.opobalfanuim.nam opos eft balfamus, ue*lutlac.8C fimiliter opofici uocaturlac ficulnex ab ipfa.Pli.BÜt ait,fed omnibus odoribus prxfertur balfamum uni terrarum iudxx conceifum quondam in duobus tantü hortisutroqj regio altero iugerum.xx. non amplius. altero pau*ciorü,oftenderearbufculam hancurbiimperatoris Vefpa*fiani darum q; didlu ä Pompcio magno in triumpho arbores quocp diximus,feruit nunc hxc SC tributa pendit cufuagente in totum.alia eft natura quam noftri externi qux p*<iiderant,hocprxciofumeft,in noftris partibus raro inue*nitur, fed infra defcribam quxdam olea qux pclfunt poniin omni loco ubi ingreditur balfamus.

VNGVENTVM martiaton ibidem, f^.cerx alba:lib.ii.olei.lib.viii.ruthx.3.vii.matoranx.f,W.tamarifci.|.vi.esbrii/orifmarinijfoliorü lauri an.3.iii.fauinx,ideft bra*cheos balfamitx,lilifagi,ozimi.i.herbx qux bafilicon odoriferum uocatur.polii.i.poli montaw,calamenti, arthemf*fix,enulx,betonicx,branchx urlinx/pevgulat, herbxueti,pimpinellx,agrimonix,abfinthi/,herbxparalefis, herbxfanttx marix,cimarum fa tnbuci, her bx cralfulx, millefo*lii,femperuiux,camedreos,centumneruix, centaurcx fta*gulx, quinqj folii tetraitan.^.mi.s. radicum euifci, cima*rura myrti ideft foliorum myrtillorum an.^.iii.fenugre*ci.? d.s. butyri.f .i.J.fi.urticx uiolarum, papaueris nigri,inenthx faracenicx,8Calix menthx,lapacioli,politrici,car*duncel/ijmatr/sfilux, maturellx,herbx mufcatx , aleluix,IfnguxceruinXjCrifpulXj camphoratx, ftoracis calamitx,meduilj ceruinx an.§ .s.adipis urft,adipis gallinx,mafticisan.|.i.thuris.3.s.oleinardini .5 «ii.colligantur omnes her«bx in menfe madifSC muno die aut in duobus fi poteft abhora tertiaufcp admeridiem.conftcianturfic.herbas tritasdiebus feptem inoptimo odorifero uino mfunde, oftauoautem die coquantur lento igne,8C cum uinum aliquantu*iumincepentconfumari addatur fupradidum oleum, 8Cbulliant donecherbx mcipiantdimitti,deinde ftudiofe colentur,5C proietfis her bis Kerum fuper ignem ponantur,8Ccum bullire inceperitponatur ifOrax,8C cum modicii buklierit ponatur butyrum,8C alfung'a contufa,8C oleum nardinum.i.defpicanardi,6Cmaftix,SC olibanum,SC pofteacera.Et cii cera liquefadta fuerit bene cu fpatula femper agitädoabigne deponatur,SC ciicoagulatü fuerit ivafereponatur.

litud unguetum martiaton dr ä Martiatone perttisfimomedico ä quo fuit inuentum. hoc apud multos apotheca*rios in ufu eft,[cd pauci funt apothecar/i qui ipfum faeiät,immo emunt ämercatoribus Ianuenfibus .SChocaduenitquia ibi ingrediuntur multa fimplicia qux ditfieiiia funt in*ueniri,fed ego confideraui dicens,fi in partibus ianux ac inaliis faciunt,nonne idem polfumus cöponere nosf nam fi*ne dubio idem nos polfumus componere,SC melius .quiaegofui in partibus ianux SCmterrogaui apothecarios quicomponunt prxdüftum unguentum,qui in multis fimplici*bus errant, SC ponuut in eo quid pro quo, ideft unam rempro alia, fed ego taliter agam q? nos SC alii apothecarii fa*cere poterunt. Gilibertus de anglia in.c.de cura artheticefedm Magiftros habet unam aliam deferiptionem qux ea*dem eft,eandem habet Leonardus de prxdapaleain.c.i.de contufione SC attritione.

Ruthx.f.ruthx domefticp,hxc fatis nota eft.fcdm circainftans.fi quis efttotus circundatus ruthauiridi Cecurepotaccedeie ad interficiedum bafilifcum,fed hoc credo quödapud ipfum nunquam fuit probatum,nec apud me.

Maiorana herba eft fatis nota.hxc eft quam Dio. fanfii*«umuocat.Mi.amaracum. Diodes medicus SC figulagrus

DENTIS. S9

appellauere,quod xgyptus 5C fyria fanfucüm.In haefunt diuerfx opiniönes.nam G -'lib.loco eius habet armoniacum.Leonar.no habet maioranam nec armoniacum, SC fic meotempore uidi facere ipfum fine maiorana,8C fine armonia*co,tarnen fac ut tibi placet.

Tamarifcus apud Diof .uocatur mirica.Plin.muricem inItalia nafei qua tamarice uocät,certum eft achia, autbrionfylueftrem infigncm,2C quod eam fatiuam tantum ferat,cuigallx fimilis frutlus in fyria SCxgypto copiofus.Gal.in Lib.ad parthenianum inquit.miricas r'rudiculum afferre molle,frangibilem,8C ueluti florem tantum xgypto qufdem firnißlern gallx.huius ig turfuccus in qua fuerit codus pedicu*losoccidit, SCcuhces SC pulicesfugat. Hxc apud nos iu*xtaaquasnafcitur.

Esbriumfecundum Compofitoremeftfios faluix.fecundum uero Matth.fylua.eft nraiorana.quod non creditur.nsLeonar.loco eius habet flores faluix,quod idem eft.

Baifamita idem habent alii,eft mentha aquaticafeu ftftmbrium,in hac errauit translator Auic.in.i.can.tn cap.de ne*men dicens,q> nemen eft fifimbrium,quod no eft.nänemenapud ierap.eftferp/liurn.Balfjmita uero fiue mentha aquatica eft herba habens folia fimilia foliis menthx, fed maio*ra cum flore coelefti.iuxta aquas nafeitur. Multi aute igno*rantes apothecarii credunt,fed nö rede,q> balfamita fu qufdam herba inuolues circa muros,quä nos uulgo balfaminädicimus,fed aliud eft,fuum uero nomen de balfamina in la*tino eftdi'dum memorditaSCc.

Lififagus.i.faluia.unde Macer. Lififagus grxce, fed faluiadida latme.Diof.elifagus,aut lilifagus,aut fagnon . Pli.be*chion qux SC faluia dicitur,alias tusiilago.duo eius funt genera,fylueftris ubicunep nafeitur fub eife aquas credmit. itaaltera ä quibufdam faluia appellatur fimilis uerbafco.

Calamentum eft herba fatis nota.lfido. mentha agreftisquam grxci calamentum noftri uulgo nepetam uocaueruCeft maioris uiftutis SC uehemens in calore.

Branchaurftna fecundum Petrum de crefcentiis calidaeft SC humida in primo gradu uirtutem habet molliendi fe*cundum Moder.duxfuntfpecies. Quarumuna habet foliamagna,(ieuf folia caulis,fed ineifa ficut brancha urii. in me*dio eorum ftipes,in cuius capitefunt multi flores purpu*rei fpinofi SC conciufi.hxc uero nafeitur in montibus in lo*eis umbrofis. Altera uero fpecies habet folia fimilia foliisparitarix,fedlongiora,8C in ipfis foliis oriuntur flores con*clufi,ficutpriorispurpurei,SCquando ficcantur efficiuntucfpmofi.hxcapud nos iuxta hortos inuenitur, ponitur hxcIi habere non poteris priorem.

Spargula fecundum compofitorem SC rubea tindoruiuminor,SC fichodie habetur fimilis opinio.Dio.uocatrubeÄSC inquit.rubea qua alii erithrodanum, latini uero rubricamdicunt.herba eft omnibus nota. eius fpecies funt dux, unaagreftis,alia qux appellatur fparthos, ramulos fiue tirfoshabens tenues,SC quafi nodofa folia,per interualla diftantiaatqj per fingulas enodationes, ueluti ftellarum imaginemmetientia,frudus fiue fernen rotundum eft SC uiride,dehincrubrum,aut circa maturitatem,nigrum , radicem habet te*nuem 8C paruam 8C rubicundam SCc.Hxc eft forma rubetetindorum,fi autem habere n5 poteris minorem ponas ma*iorem,minor uero non eft illa herba quam noftri ruftici ra*

fparellam dicunt,fed eft aliud.

Herba uenti.f.herba uentimaior,8Ceftpantarfa.eius fpe*cies dux funt.f.maior SC minor.maior uero eft paritaria fi*ue uitriola,fiue alifine.ut apud Dio .fiue herba uitri.ut apudAui.ide circa inftans ait.paritaria herba eft qux alio nomi*ne dicitur uitriola,quia optime uafa mundificat. hxc apudnos in muris nafeitur,SC dicitur ä uulgo ueraxium .minoruero eft confolida minor habens florem ficut arthetiC3,fedfunt purpurea,8C dicuntfapientes,^ utraqj in hoc unguen*todebetponi.

Agrimonia herba eft fatis nota,apud nos in pratis repe*ritur.Diofc.autem inquit, agrimoliia herba omnibus nota,quxferaria minor dicitur. nafeitur in campis uel circa fx*pes,cuius radix grxco nomine eupatorium dicitur, eo