Druckschrift 
Luminare maius : cinthius ut totum radiis illuminat orbem ; illuminat latebras sic medicina tuas
Entstehung
Seite
69r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

DE EMVL^TSTRIS.

Iftud emplaftrum apud nos non in ufu.

Centaurea autcnr maxime minor eft herba qux fatfsnota.Serap.autem duo cap.facit unum de centaurca maio*re,aliud de minore,fed maior apud nos non inueniturnecinuentafuit tempore Macri. Minor uero nafeitur in locisaquofis,8C fimilis herbx hypericon, autpulcgio monta«no.habet uirgam longam quadratam unius palmi, 5t florerubeum uergentem ad purpureitatem fimilem fioriplantxqux diciturambes,8C habet folia parua oblongaficut foliarutx.SC fernen ficut granum frumrnti, SC habet radicem paruam in qua nulluni iuuamentum.Idem in fine fui libri deuirtute centaurex loquitur.

Lac muiieris fecundum Aui.in.i.can.in cap. de lade ait.lac quod melius Omnibus lac niuliebre, 8C melius quod ex ubere fugedo bibitur aut ficut mulgetur. SC melius ipfius eft quod uehementisalbedinis xquaiis effentixquod fuper ungue dißiilatum figitur 8C non cur;it SC eft pa*ßus aninialis ipfius planta bona SC non eft in ipfo faporex«traneus declinans ad acetofitatem, aut amaritudinem, autacredinem,autodor ex traneus horribilis.

EllPLASTRVM de bcthonica ibidem . tu. fuccibethonicx/ucci piantaginis, fucci apii.colatorum an. lib.i.refinx cerx nouxan.g.iii-terebentinxlib.i.coquantur pri*mo nfcp ad fnccorum confumptionem. ultimo addatur te*rebentina,£t fiat emplaftrum.

Iftud emplaftrü eft in ufu,maxime apud Mediolanenfes.

Bcthonica uero eftherbaquxapud Diof.uethonica uo*catur.Auer.in.j.coli.inquit. alchifon qux in latino d/citurbethonica,8£ in pcrfica lingua berahuem. Apud quofdä di*citur etiä lingua bubali,8C abaliquibus diciturlingua xqui.uide fupra in fyrupo de bethonica,quia etiam aliquid de eaoftendi.Hxceftherba qux apud nos in pratfs inuenitur.

EMPLASTRVM bouinumquocommuniterutimur nos apothecani fecundum IS icolaum fiorentinum inlib.7.in cap.de cura fratturx cranei per potione.Rr.matrifjfiluxrecentisuelpairx 3 ueletiä ficcx ad libitum SC deroepin optimo uino donec minuatur tertia pars ipfius, deindecoletur,8C tunc habeas terebeutinx,SC cerx citrinx an.5.iiii.o/eirofa.5.ii.liquefiant,S£ coletur fupradiöum ui'num, deinde tädiu cum ipfo uino ducatur cum fpatula donec infrigi«datum fuerit,ÖC tunc collige 8C utere.

Iftud emplaftrum fecundum TS ico.eft emplaftrum bonüquo cümuniterutimur.ego uero exiftiino 9 iftud empla*ftrum fit in ufu.in partibus Florentix fub nomine emplaftribouinijfed apud nos eft unguentuni matrisfilux, 8C fic fi le*gis iftud emplaftrum bouinum cum unguento matrisfilux,quod fupra pofitumfuit uidebis 9 quaii idem funt.

EMPLASTRV M de adipibus fecundum Gal.fnlib.fecretorum.sjj.adipis agni,adipis porci,urfi,uituli, cerui,hirri,afini fylueftris,anatis, gallinx, uulturis an.omniu.^.i,olei fifamini,olei decherua,olei lentifcini, medullx crurisuaccini,olei amigdalaruni aniararum, cerx albx. oniniuman.g.s.cerx rubex,butyri uaccini, omnium an. lib.i.lique«fiat,SC coletur 8C adminiftretur.

iftud emplaftrum non eft in ufu.uerum loco eius utimurunguento quod appellatur unguetum de adipibus,de quouide fupra.

Agnus autem ac porcus urfus uitulus ceruus hircus funtaniinalia qux omnibus notafunt.

Afinus fylueftris,de afinofylueßri nullii auttore inueniometione facere. Auic.uero in.z.can.facitcapitulude afino,fed dicit an fit domefticus an fyl.SC dicit 9 cinis carnis afini8C epatis eius ciioleo ualetfuperpofitusfilTurisfrigoris.

Vultur eft auis maligna qux alias aues offenditungulisipfius ac cum roftro ut eft notum apud aucupes.Papias in*quir.uultur a uolatu tardo nominatadicitur.ideminfrauultures,ficut SC aquilx ultra maria cadauera fentiunt.

Oleum fifaminum.i.degranis fifatni.oleum de cherua.i.de pentadattyiofeu cataputia maiori.oieum lentifcinum.i.de granis lent lei qux in mfula chio inuenitur, SC fecundumHiultosgumnu ipfius arboris inaftix appelletur Sic.

Expleta [etUoue de unguentis,emplaftris,ac cerot/s,eam

69

qux ultima eft iuxta ordine prxmilTum fedionem de oleisaggred:eniur,fi nos oleo gratix fup peifuderit dominus cuius mfluxu deficiente in nihifum tendunt uniuerla, qux ex*atta huic operi noftro finem ftatuemus, ad alia forfan nonuiliora accelfuri.

|L E V M de amigdalis dulcibus,oleum^ iij de amigdalis amaris,oleum denucibusIjoleum de auelianis,oleum dechryfomi!Iis,oleum de pcrficis,oieu de been,oleü: ]de cherua,oleum de carthamo, olefi deinuce indica,oleum de cerefis, oleum delimachaleb, oleum de granis citri SC ciotrangulorum, oleum de fifticis, oleumde pineis, SC ficdefingulis.

Oleorum genera l'unt multiplicia. quxdam funt qux abipfis feminibus fiunt, 8C hxc funt fimplicia ficut oleum deamigdalis duieibus ac amaris ac alia fuprad:tta,qugdä funtccmpofita qux artificialiter per impofitionem medicinarfiin oleo antiquo fiunt.non oportet enim narrare modum SCforniam faciendi olea fupradifta,fiuntenim per expresfio'/nem eorum,ut docet Mef.ad quem fi necelfefuerit rccurratur.hxcautem olea plurimis nota funt.

Amigdala dulcis dicitur ad difFetetia amarp .Amigdalusaut arbor eft,eius folia fruttus,8C gfimimedicinx cöpetunr.

Amigdala amara aptior eft in medicina , fed dulcis efui,Per.de crefce.ait.amigdalus cftnrborfat/s nota.eius quidediuerfitates in fructibus dux funt,quoniam quedam faciuntfruttus dulces quxdam amaros. Dulces efui hominum ineibum competunt,amari quia funtealidiores magis competunt ufui medicinx.Item qupdaiu funtualdc grolfum SC durum habentes corticem quxdam fubtilem,8C quxdä aniig*dala eft longa,quxdam quafi rotunda, SC quxdam grolfa,quxdam parua,eiigendx funt groffum rotundum,8Cfubti*le corticem feu teftant habentes,amant aerem clarisfimum.

ISux groffa.i.ufualis uidelicet illa qdp comeditur de quafit oleum quo aliquando utimur pro faciendo lumen locoolei feminis lini,aliquando utimur in eibariis loco olei oli*ux,8C hxc nux eft illa qux apu d Diof. uocatur carea bafihVca.i.alexandrina,quam multiperficam dicunt. quidun uopcant ipfam nucem regalein qux idem eft. Pet. de crefce.in*quit.nux änocendodiCta,eo 9 eius umbranoceat aliisar#boribus.Ioan.angli.in cap.de diferafia calida epatis laudatipfam,8C facit uerficulos fic.Nux homini lälus eft fi fumiturut medicina.Si uelut efea datur non eft falus immo ruina.

Auellana autem eft fruttus fatis notus, maxime auellanaufualis.Ifido.ait.auellanx ab auellano campanix oppidoubi a1)undantcognominatx funt.hx ä grxcis ponticx ap#pellantur, eo 9 circaponticum nrare abundant. Auellanaaliquando pro pondere fumitur. Ioan. angli.in cap.de di«feraiia calida epatis laudatauellanam ,SC eft uerficulus fic.Dicauellanas epati femper fore fanas. Sanantreumaticosfrigidos SC hydropicos.f.quando alfantur. Idem in cap.depasfionibus ftomachiait.dicotantum hic de auellanis,9 inter fruttus poft ficus,8C uuas funt meliores.

Chryfomila apud nos eft fruttus fimilis perficis SC copu ftant ipfam inter generaipfius.Pet.de crefc.uocat ipfam moniachä,8Cait.moniacus eft arbor quxdä quafi fimilis pru#no fed eftmagis nodola ,SC eius fruttus eft magnitudinisöium prunot^,fed fimilis fruthii perficorum in forma,eft tnuaide odoriferü SC in colore auri.Bartho.montagna.inTofilio de exiccatione SCcöfumptioneliemorroydarii, 8Creftrittione immoderati curfus earu inquit.approbatii eft oleumde chryfomil!s,8Cfuntfruttus paruiperficis aliqualiter firnißles coloris aureicumaturefcunt,6C ideononiinatur chryfomila acris grxcc quod eftaurii,SC milon malfi. unde chryfomila quafi aurea mala,ex quorü nucleis tale perficitur oleu,ut dicit Mef.Gal.in lio.2.de alimentis ait.armeniacis SC prxcociis.i.chryfomilis.Ifido.arnieniacurn dicit 9 primum genusciusabarmeniafitadduttum. . .

Perfica fruttus funt fatis noti .Pli .autarcgionibus diftmguit eius genera.Pet.de crefce.ait. perficus eft arbor nota,qux parua eft,cito tarnen crefcit,8C paruo tempore UIU' 1 «Lumf.ma. ^ 11!