VE CONFEC. ^TROM^TT L
L V ME N ^TV OTHE*
CARIORVM EXC ELLENTISSIMIMEDICI MAGISTRI Q.VIRICIAVGVSTI TERTHONENSIS.
IH I IP SI cogitanti quid memoriadignum meahac iuueniliState commemorarem uenit inmentem hoc prsfens inftitutum,ne ociofe uita htec noftra träfeat.Comperifere materia oem occupatameffeab illuftribus dodori*bus,tainantiquis cj modernis.Etni tuspetitiones Ioannes Francifce mi optime frater meam inci*
76
beus fpiiTuscumfubftantia paruiafeu tr.infparente.8CdiVcitur qp eius uirtus eft qus accendit animum ad gauditiinSC acuitingenium,ideo merito in hoc eledtiario pofitü eft.
Sed quia cognitio huius lapidis nö eft apud apothecarios,ideo locoipfiusponunturrubini.Ethocconfonum eft ein4dam recepty inuentf in uno antiquisfimo Mef.qua: dicebatquinq ? generum fragmentorum communium praciofo*rum.8C fic erit litera bona.quia fi fcriptum reperires quinq?generum fragmentorum cönwnium prxciotonl de quinqjfupradidis deberes intelligere.f.de zaphiri Hyacinti Rubi*ni fmeraldi granatg fragmentis,5C non de aliquibus aliis.
De al.fcias q? al perfe nihil (ignificat nift artfculü.f.hoc.
Nä tibi nos dicimus hoc Arabes dicunt al. SC ideo quandoal mifcetur cü aliqua diäionefignificatarticulü in illa didione.utalhafe.i.lo thimo SCc. Feleniemufc.differetia eft deeo inter dodores.quidadicunt q> eft ozimii gariofilatü, SC In päde*illud eft ferne citrinü odorifei ü quod colligitur a bafilicone tIS ftribi*
dillent in metem^profefto tenera hsc stas fine labore de^currebat,SCfine honore SC fama confumebatur. quare glo^ habente folia minuta.SC hec opinio uera eft.Alii uero dicüt tlirria tibi erit quime fopitum excitafti SC inertem tuis arduis quod eft feine meliiTf.Alii quod eft cinnamomü, qus dus lengemi
petitionibus accelerafti. Audias igitur quid Quirico Auguftofratrituofcnbere coegifti.Flocenimmeoin opufculo copofitiones Oes defcribam qua: aromatariis necelfarigluntquatq; coiter fiunt declarando obfcura uocabula, tarngrteca q arabica SC latinaqusabantiquis dodoribus ob*ferrofermone tradita funt. Materia en im utilis SC necefifa*ria.Heu fummam ignauiam.Infiniti quide errorcs SC mor*tiferi folentfape accidere apothecar/orum quorundä im*peritia SC uocabulorü obfcuritate.Quantave infamia dorn inis medicis, SC uiris egregie dodis inde eueniat exeogitariuix poteft,qui credentes inftra fan/tatis rite compofita eile
opiniones ä dodoribus reprobütur SC prima tenetur. Pre ze.i.ozi*ciofa fragmenta SC mineralia cü in aliqua compofitionein* nu 'in gatränt funt ultimate cötereda ufquequo posfint per fatis fpif riofilatüfem telam tranfire,acetiä oinnes lap/des,ut coralli lapis iu* & i Mef,daicus.SC ita ea adminiftrare utdocetnosq; monet Aui.cü alfelefe*lapide iudaicii in calculo iubet dari illü fuper cotem uel la WC.pidem molare ducere iubet utmagisfubtilis fit.igiturnun*qua in triturando eos felfus fis,quia quäto fubtiliores tätoperfediores exiftunt. Zurumbet nö eft zedoaria,ut Mat*th.fylua.expomtcü Auia.can.diuerfade eis faciatcapituiafed zurumbet eft quaedü radix fimilis cypero grosfio zedoa
regio falutem promittunt.Sperantes huius art/s artifices di ria intus fubeitrini odore aromatica SC fapore acuto,minus
I /1 r /1 tO f ( m »^1 .s A J2 1 f/A rtl-1 / a l>/\ T™* 4" f Ö , f. . f A rfOW /*"\ A iVt J AIAA ^ l M . . « . _ 1 _ . W O
fpenfas fuas fcäm metem Mefue difpenfare. Et ipli aufu temerario quid pro quo addunt,SC tunc medicinre uirtus di*uerfificatur.ut prineeps medicorum feribit Aui.j.can.c.detyriaca.Et confequentcruulgi infamiam apothecariorumignauia medici ineurrunt. Tu enim hoc meo opufeulo nöindiges.Cum huius artis tandiu SC dodrina 8C experientiacomprobatus fueris.Sed uolui tibi tanquä cariori dignio*tiq, ad corrigendum deftinare.Quare illum excutfas/ abii*ciasqs,(i quid in eo fuperfluum comperies,demü illü in lu*cem adire permittas, ut tuo ingenio libelliq, dodrina ru*des te imitari conentur. Qiii foles tua prudetia non foiumapothecarios,fed SC nouos medicos in ordinando dirige*re.Valediu fei ix.
Opus quod aggredicrin quinqj SCdecent diftindioneseritdiuifum. Prima erit de confedionibus aromaticis. Etcontinet defcriptiones.xxii.
Defcriptioprima.
L£ CTVARIVM degemisMefue,cuius iuuamentum eft magnum adsgritudines cerebri cordis ftomachiepatis SC matricis frigidas, SC nos fum 9expertijinquit Mefue bonitatem eiusadtremore cordis,&f iincopim SC debi
tu zedoaria,fedfi carem 9 ealoco ipfius/zedoaria ponim'De aureo pondere differentia eft inter dodores de eo SCinagna.quidä dicunt ut Gentiiis q> eft pondus. S.i.s.SC hocafErmat iinton Ianue.Alii dicunt oj eft feptima pars uncite.Sed communis SC uera deeifio eft q? fi inueniatur aureum.i.ut in hoc loco8C in omnibus aliis medicinis nonfolutiuiside eft quodö.i.s.i medicinis uerofolutiuis fi reperitur ideeft quod feptima pars uncis SC nö plus. Infuper quia cö*fedio hsc SC fequet es propter lafciuia hominü fieri folet inmorfellis quatitas fpecierü ad zuccharüdedarüda eft.Ideoad onine libram.i.zuccha.apponi debet.f.i.fpecierü cribeilatarü.cribellatarü dico propter (implicia qua: cribellari nöpolfunt ut amigdals dadylifeniina omnia SCc. Ad omnemuero lib.i.mellis fpecierü cribellatarü^ut fupra Et hoemodo faciedOjhabentdomini medici SC ffgriuirtute medicinarüadodoribuslimitatä.Secus autefaciuntapothecariinoftri tepor/s auaritia dudi/p ignofeat illis deus SCc. "N ota infuper o> Mef.dicit.cöfice cü mellecmblicorü,SC collatura geleniabin.Idco fi forte illa facereuis,fcias q^ mel embltcorü hoc modo fit. Ri.mirabo.embli.3.ii.aquxcömunis Ii.ii.Teraturfubtiliter didi mirabolani SC infundantur g dies.
wiii.indida aqua 3 poftea bulliant ufqt ad cöfumptione nie*dietatis.de/nde colentur cü panno lineo manibus expr/melitate ftomachi,SC qnaliquis triftatur SC do,SC in dida colatura addatur mellis bonijib.i.8Cbulliantnefcitradicem,SCei quidiligitfolitudi* fimulufqj ad cöfumptione aque SC codione mellis,SCrefernem SC funteo ufi reges SC magnatcs,trahtt enim eos in cö uetur.hoc.n.dicitur melemblicotv. Accipe ergo mel.emblifequentiam bonorü morurn Sc nobilium, SC dilatat animä corü,geleniabin.i.mel rofatü.aü.lib.s.fuprafcriptarü fpecie8C facit corporis odorem 8C colorembonü.B-'.albarü mar* rü.j.iii.SC fimul mifee, SC habebis eleduariüdegemmis ingaritarum.5.ii.fragmentorum zaphiri hyacinti fardinis gra forma liquida ut feribit Me.SC dofis eft ab aureo niedio ufqjnatorüferuzegi.i.fmeraldi.anö.us.zedoariydoronigicor adaifreüunü. De geleniabininterdodoreseftdiffereria.
ticum citri macis, fe.alphelenfemifc.i.ozimi gariofilati an.S.ii.corallorum rubeorü charabte limaturtc eboris an.3-ii.behe albi SC rubel,funt qu^dam radices qua: de arnv niadeferuntur gariofilorü zinziberis piperis longi croci fpicxfolii.hcil.i.cardamomü maius.an.S.i.Trocifcorum diaro*
na Aui.5.can.cap.de cöditisd/cit.qigeleniabin ide eft qcFrofa conditn fiue cü meile fiue cü zuccharo. Et fit tarn zuc*charum rofa.qua mel rofatum fecundum cum appellari poteft geleniabin^hocidem tenet Halyabas.Raf.uero^.Almäfo.dicit.geleniabineftmel rofatum.Qtias opiriiones re
don.Lignialoes an.5 .v.cinnaniomigalangc zurumbet eft probat Matth.fylua.dices qigeleniabin ideni eft quod mel
radix aromatica an.S.f.s.foliorum auri SC argenti ana aur. rofatum.Sed feleniabin.i.zuccharum rofatum , geleniabin
'•s0.ii.8C grana. v.Mufci boni'ö.s. Ambi£e.5.ii. Pulueri* .i.fyrupus rofatus,SChic opinio ad aliis omnibus dodori*
zenturSC referuentur in uafe uitreatoSC obturetur osua* bustenetur.Igitur.geleniabin.f.melrofatumSCc.Ethocde
Iis. inhaccompofitionemultafuntuidendapro clano* eleduariodegenimis.
riipfius dodrina. Primo quid fitfardis,eft enim lapis ruf Defcriptio, 11,