SECTIO

h'tico.8Cfiat fyrupus aromutizatus cum cfnnamomo SC nardo.i.fpica nardi .cuius dofis fit.f ,ii.

Iftefyrupus apud modernos in ufu nö eft,8C maxime fe/cundü iftam defcriptione,fed illa defcriptiö qua utimureftmagiftralis quam modefni pradicantes,maxime Papienfesmultii laudant,8Cmultü ualet ad ea qua: dicit Nico. Ioan,Mattheus gradiin cap.de prouocatione menftruorum haibet unam aliam defcriptionem qux ab hac non differf.

Arthemifia fecundum circa inftaris eft miter herbarum,cirius folia niagis competutitufui mediana: cjradix. DioLin cap.de arthemifia dicit.arthemifix tria funt genera. uniieft quod uöcatur arthemifia monodos.i.mater herbarumqux eftfruftuofa,8C fimilis abfinthio,folia pinguiora SC maiora habens,SC haftas longas,nafciturin maritimis locis la*pidofis 8C fabulofis. altera arthemifia tagetes nominaturqttX tenera eft,fernen habens minutum,5C unam haftam fo*Iiis plenam,8C nos lingtta latina uocamus thanafiam,uel fe*cundiim quofdam athanafiam. eft 8C tertia arthemifia qua:leptafilos dicitur,nafcitur circa foiras SC agros,fiofculu eiusfi contriueris fanfuci cdorem habet. Gal.in.6.fimpl.ait be*rengefif.i.arthemifia,fed teXtus Auhz.cafi. nö uidetur muHtum confonus,quia ponit qp eft abrotanum qp communiternon creditur nifi fumpfiflet abrotanum pro arthemifia.

Mellilla fecundum modernorum fentetiam eft ozimumcitratLim,Cuius folia odorem citri habent,etiam citraria dUcitur,miror qp Nico.ifto fyrupo habeat.iji.meliirx. SCinfe*rius iterum replicat eandem,credo qp fit error fcriptoris utoitendam in alia litera.

Perficaria.i.herba fanttx Matix.8C eft herba qua: habetfolia fimilfa perficis fignata.apud nos iuxta hortos reperi«tur,exiftimant quidam qp hxc fit zinziber caninum, ut uidetur fentire Aui.in.i.can.Ctiam putauerunt quidam quöd ip*fa fit piper aqux.

Perforata.i.herba fanfli Ioan.fiue fuga demönum, fiuehypericon,8C dicitur perforata,quia folia eius habent fora*mina parua, in locis domefticis reperitur. Auer .in.;, col.ait.heu fericon.i.hipericon.nelifricon.SC quidäappellanthancherbam cordialem,eo quöd asfimilatur cordi.

Matricaria etiam eft arthemifia,SC eft illa quam Diof.uocat leptafilos,fed Aui.in.z.can.uocatipfam uchuen aliquado alacoe.8C hxc eft quam lombardf crifpulam dicunt, deipfa melius oftendam infra in cap. de trocifcis alindaraca*ron,fideusuoluerit.

MelliiTa ut dictum fuit,eft ozimum citratum,miror qp Nico .in ifto fyrupo habet fuperius melliiram, SC inferius iterfihabet mellilTam,fed exiftimo 9 fit errore fcriptoris. nä Io.Mattheus gradi loco eius habet abugilliiTam.i.laCtucam afini,freut patetapud Aui.in.z.can.in proprio cap.de abugiRlilTx.&Cidemdeipfa quatuor ca.facitunü fub nomine abu*gilliflx.aliudfub nomine ha: arfelli,aliud fub nomine laCtucx afini, aliud fub nomine fciniar.SChxc apud Diof. uoca«tur ancufa.fapientes uero exiftimantqr Nico. uol. bat dicere abugilli(fe,ut dicit loä.Mattheus. SC dicunt qp loco eiuspoteft poni laCtuca ufualis.

Leuifticü apud Aui.uocatur cheifim,8C eft feinen fatis'notum,fed eius genera funt duo.Chortulanum SC campeftre,hortulanum uero eft proprium illud quod notum eft cam«peftre fecundum modernorum opinionem eft cordume*nii,fiue carui agrefte,SC ambx in ifto fyrupo ingrediuntur.

Cordumenum fecundum Serap.eft caruiagrcfte Ioa.ar*culanus in cap.de epilepfia in elettuario quod ualet ad ontnem epilepfiam inquit.q? cordumenum eft cardamomum,fed mihi non placet. über qui dicitur Albuchafisintrac.z.in cap.de forma ftipticandi oleum ad faciendum oleum delilio ait.carui agrefte,ÖC eft cordumenum.fimiliter ait. Gul.placen.in diftinCtione de theriaca ut dictum fuit, SC hic procordumeno intelligitur fernen leuiftici campeftris, SC hoceft fernen quod reperitur fubplanta paucedani.8Choceftex fecretis fimplicium.

S X R v p v S de endiuia, cuius inuentor fuit Gentiiisde fuligineo.tv.fucci endiuix,fucci epaticx andib.iii.clarificentur prxdiftifucci ad ignem ut expedit.rofarum uiolarfi,

l^^TAT^r

lenticulx,aqux Horum nenufaris, pOlitrici an,s.espfi 1 orüueneris,ordeimundi,feminum communi'um maiorum fri«gidotum an.f .i.fiat fyrupus cum zuccharo. quantum fuffi*cit,fecundum artem 8Caromatizeturcum fandalisalbis SCrube .se berberis feminum citoniorum,lig.aloes,cinnamo.corticum citri.an ufui referuetur.

Iftefyrupus fecundum plurimum eft ille quo utimur pröfyrupo de endiuia compofito,tarnen funt qui faciunt ipfutnfecundum defcriptionem quam fuperius pofui ex auCtoritate Francifci de pedemontium,8C fic ambx habent efficaciä,Epatica eftherbafatis nota. Diof. uocatipfam licenam ,utdictum fuit in fyrupo de epatica.

STRvPvs ad matricem ftiagiftraiis.fv.matricafiar,carpobalfami,calamiaromat/ci,xilobalfami, fileris montanni,casfix lignex an.5.iiii.anifi,fenicuii, feminis carui,puWgii,origani,calameti ) ronfmafini,ferpiiH.afi.M.i.ligfti aloesdoronici,cinnamomi,an .5 .ii. feminis agnicafti,cu[cutx. afi.5.iiii.radicum mandragorx,iufquiami afi.j.s.mellis difpu*mati quantum fufficit.fiat fyrupus fecundum artem. denturmulieribus habentibus malum ftomachum fr/gidum, SC adpa sfionem matricis mirabiliter ualet.

Ifte fyrupus fecundum iftam defcriptionem eft in ufu inpartibus Mediolanenfibus,8C debet fieri decoCtio cu aquaferrata ad pondus lib.viii.8C lib.i.uinialbiodoriferi SC 0111}niacoquanturufepadconfumptionemmedietatis /Matth.fylua.de ipfa loquiturin literaferugo . matricaria eft arthe«mifia,8C eft illa quam Diof.uocat parthemon, fed Aui.uo«catipfamuchuen.aliquand0 3lacoen,quodidc m eft.8Chgceft herba quam lombardi crifpulam uocant.

Agnus caftus.f.femen notum eft.Diof.inquit. agnus fiuealigos latine alexandrina appellata.Serap.de ipfo duo capftula facit.unum de arbore quod dicit agnus caftus.aliud depiperella qua: eft ferne eius.infra apparebft defcriptiö troc.de agnocafto,SC ibi melius oftendam fi dominopiacuent.

STRVPVSde arthemifia. Ri.fiorum arthemifix. M.

ii.calameti,foliiCaturegis,origani,thinu" taniarifci,ftfcadosaii.M.i.florum camomilla:,norum melliloti.fanfuci.i.maioran^,anthos an .3 .i.blaöebizantix,calamiaromatici afi .3.

iii.celtiCcT.i.fpica: celticar.J.i.camedreos, matricarix minoris,bethonicx.abrotani an.M.s.acori,prasfii, foliorum ru'/bex maiorum,fileris montani an.3.i.airari, fquinanti, anifi,maratri.i.feniculi,ameos,apii,afi .3. vi.fiat decodio ex iftis,SCcum melle quantum fufficit hat fyrupus.

Iftefyrupus eft ille quigeneraliterin ufu eft, tarne hodieinueni unam aliam defcriptionem quam deferibit Nico.fiorentinus,qux etiam eftlaudata apud noftros doCtores, dequa uide fupra, tarnen uide utrüqj SC eüge quam uolueris.

Arthemifia. i.altilia fiue bcrengefif.Papias ait.ai themifiaab inuentorediCta,utPlinioplacetherba k Gentiiibus diavnx confecrata,nam grxce arthenris diana dicitur.Macer inquit.in principiolibellifui.Herbarum quafdam diCturus carnu'ne uires. Herbarum matri dedit arthemifia nomen. Cuigrxcus fermo mftum puto ponere primo,Huius opem fertur prior inuenifle diana. Arthenris .grxce qux dicitur. imdeq,nomen.Herbatenent SCc.fecundum circainftanseftniater herbarum.

Folium.i.malabatrum,loco eius ponaturfpica, autma^eis faturegia.i.timbra,Pli.inquit.tinibra uero qux fit cunila,hxc apud nos habet uocabulum,8C aliud faturegia diCfta incondimentario genere,ferituimenfefebruario.

Anthos grxce eft fios, unde alofanthos.i.falis flos, fedhic per anthos intelligitur fios ronimariny'nde N ico.diunthos dicitur,quia fit de fioribus rorifmarini. etiam flos eiusdicitur alchilil.

Matricaria minor fecundum plur/niumeft fecundafpeocies arthemifix. Diof.de forma ipfius deferibit. SC hxc eft iila quam hodie tenacetum.fiue daneta uocant.

Abrotanum herba eft fatis nota. Ioan. Serap. in cap.deretentione menftruorum,SC cura eius inquit.fanguafora eftabrotanuni.in antidotano in decothone ad hydropicos dicitbelengeftfeftfanguaforahic textus Serap. non uideturuenis,nam ipfe uuit qp fanguafora,8C abrotanum, SC bereu'/

gefif