Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.II

nos app̄hendimꝰ pͥncipia. vnde non ſūt trāſuadibilesa malicia ſicut nos. tum qꝛ ꝓpter diuinam iuſticiam q̄decreuit in eis gr̄aꝫ nō eſſe adipiſcendā ꝓpter culpe grauitatē. ꝑ quā poſſint a malicia ſanari. ⁊ ideo demonesſūt in malo obſtinati Ad pͥmū dd̓m Ꝙ naturale debet dici duplicit̓. Uno modo qd̓ d̓ neceſſitate cauſat̉ exnature pͥncipijs niſi ſit aliqd̓ impedimentū. ſicut naturale ē lapidi deorſū ferri. Alio modo d̓r naturale id adqd̓ aliqͥd naturaliter ordinat̉. ſicut agere ẜm rōem ē naturale hoī. innaturale ergo qd̓ pͥmo naturali opponit̉nō p̄t eſſe ꝑpetuū. niſi forte impedimētū nature ſit ꝑptuū. Innaturale ꝟo qd̓ ſcd̓o naturali opponit̉ nihil ꝓhibet hominē ꝑpetuo ignorātē eſſe. lꝫ ad ſciētiā naturaliter ordinet̉. ſic aūt malicia īnaturalis d̓r. ⁊ nō primomodo. Ad ſcd̓ꝫ dd̓m Ꝙ illud appecere de qͦ Dyo. loquit̉ nō eſt ex electiōe volūtatis. ſed inclinatōe nature.qͥnimo ꝑ volūtariā electionē naturale deſideriū deprauat̉. put determīat̉ ad illicita. Ad tertiū dd̓m Ꝙ credere qd̓ eſt ī demonibꝰ. eſt cuꝫ qͣdam coactione. inqͣꝫtuꝫex viſibilibꝰ ſignis que cognoſcunt cogunt̉ maieſtatemdei recognoſcere. vnde lꝫ ip̄m credere in ſe bonū ſit aleis nō tn̄ bene fit.D tertiū ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ demones acumine ſciētie nō vigeāt. Sicut enī volūtas p̄fertur bono. ita intellectꝰ vero. Sꝫ voluntasdemonū totaliter ē cōuerſa a bono. vt dictūeſt. gͦ ītellectus a vero. Pͣ. Demones ſua ſcīa abutuntur ſi quā habēt. ſed talibꝰ doctrinā adhibere malū eſt.gͦ demones nō habēt rerū noticiā ꝑ reuelatiōeꝫ bonoꝝſpirituū Pͣ Exꝑiētia ſumit initiū a memoria. memeria ꝟo a ſenſu. vt patꝫ ꝑ ph̓m in pͥncipio metaphiſice ⁊ īfine poſterioꝝ. ſed demones nō habēt ſenſū. gͦ nec experientiam. non ergo vigēt acumīe ſciētie vt in littera dicit̉. Pͣ. Intellectiua cognitio cum abſtrahat ab hic ⁊nūc eqͣliter ſe habet ad p̄ſentia ⁊ futura Si gͦ acumineſciētie vigēt. videt̉ ꝙ futura cognoſcāt. ⁊ ſic nō videtureſſe peccatū in ꝯſultationibꝰ demonū de futuris. hͦ aūteſt falſū. gͦ ⁊ pͥmū. ſcꝫ ꝙ acumīe ſciētie vigeāt. Sꝫ cōtra Dyo. dicit qͣrto de di. no. Data demonibꝰ angelicadona nequaqͣꝫ eē mutata dicimꝰ. ſꝫ manēt ītegra ⁊ ſplēdidiſſima ꝑſpicacitas aūt ītelligētie ē vnū āgelicoꝝ donoꝝ. gͦ adhuc ī eis manet. Pͣ. Peccatū magis corrūpit volūtatē qͣꝫ ītellectum. ſꝫ poſt peccatū adhuc manetin demonibꝰ naturalis inclinatio ad bonū qͣꝫtū ad effectum. gͦ ⁊ ſemꝑ manet ī eis naturalis cognitio qͣꝫtū acintellectū. ℟º dd̓m Ꝙ culpa naturam nō aufert. exip̄a aūt natura angelica demonibꝰ acumen ſciētie ꝯuenit. Unde adhuc poſt culpā manet ī eis. ex ſua autē natura hn̄t acumē ſcie reſpectu quorūdā īmediate. qͣꝫtumad ea ſcꝫ que naturali cognitioni angeloꝝ ſubiacent. ſicut ſūt vniu̓ſales cauſe vniu̓ſi. ⁊ ad hoc dicūt̉ eſſe acuti. ꝑ ſubtilitatē nature. reſpectu autē alioꝝ habēt acumen ſciētie ex ſua natura mediate. ⁊ hoc duplicit̓. Unomodo ex ꝑte cognoſcētis nature. q̄ qͣnto ꝓpinquior eſtnature bonoꝝ ſpirituū. tanto facilius ab eis addiſcerepoſſunt. ⁊ ſic dicūt̉ eē acuti ꝑ reuelatiōem bonoꝝ ſpirituū. reſpectu eoꝝ q̄ naturale cognitiōem excedūt. Aliomodo ex ꝑte actualis cognitōis. inqͣꝫtum ſcꝫ ex eis quenaturaliter cognoſcūt. aliquā ꝯiecturam accipiūt eorūq̄ nō plene naturali ip̄oꝝ cognitioni ſubſunt. ſicut ſūtfutura ꝯtingētia. ⁊ ad hoc dicūt̉ eſſe acuti ꝑ exꝑientiaꝫAd pͥmū gͦ dd̓m Ꝙ actuū volūtatis nos dn̄i ſumꝰnō autē cognitōis intellectiue. vnde magis ad naturāꝑtinet vera cognitio qͣꝫ recta affectio In demonibꝰ aūtbonitas nature manet. nō aūt qͣꝫtum eſt ex ꝑte eorum.Ad ſcd̓m dd̓m Ꝙ ip̄m maluꝫ vſum ſciētie demonū

deus ordinat in bonuꝫ electoꝝ. ⁊ ꝓpter hoc nō eſt incōueniēs ſi ꝑ ſanctos angelos eis reuelet̉ nō qͥdem ꝑ modum illuminatōis ſed ꝑ modū locutiōis. Ad tertiūdd̓m ꝙ qͣꝫuis cognitio demonuꝫ nō ſit ſenſitiua. habettamē aliqͥd ſimile cū ſenſitiua cognitōe. hoc ſcꝫ ꝙ ſicutſenſus nō cognoſcit ꝑ ſpeciē quā habet niſi rem que iāeſt ita ⁊ demū. ⁊ ẜm ꝙ noua fuerit in rerū natura ꝑ ſpecies innatas noua cognoſcit. ⁊ ſic exꝑitur qͥ effectus exquibus cauſis magis procedere poſſunt. Ad quartum dicendum Ꝙ licꝫ cognitio angelica qͣꝫtum eſt deſe equaliter ſe habeat ad om̄e tempus. nō tamē ea queſunt futura. ſe habēt eodē modo ad ſpēs ꝑ quas demōcognoſcit. ſicut que ſunt p̄ſentia. qꝛ nōdū eis ſimilant̉.vnde futura nō niſi ī ſuis cauſis ab eis cognoſci poſſūtSic autē cognoſci ꝑfecte n̄ pn̄t niſi effectꝰ qͥ ex ncc̄itateex cauſis ſuis ꝓueniunt. effectꝰ autē cōtingētes in ſuiscauſis cognoſci nō poſſunt ꝑ certitudinē. ſed ꝑ cōiecturam. eo ꝙ cauſe nō ſūt determinate ad vnū. Ad hmōitn̄ effectus cōmunicādos iuuant̉ demones lōgeuitatetēporis ⁊ reuelatiōe ſuꝑioꝝ ſpirituū: vt dictum eſt. nectamē ſequit̉ ſi aliqua futura cognoſcūt. ꝙ liceat eos defuturis ꝯſultare. ſic enī pactū quodāmodo cū demoneītelligit̉. vn̄ eſt q̄dam ſpes idolatrie. vt ptꝫ ꝑ glo. j. Coꝝxvj. ſuꝑ illud Nolo vos fieri ſocios demonioꝝ.D qͣrtum ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ ꝟtute demonuꝫmiracula fieri non pn̄t. antixp̄s ꝟtute demonū p̄tipue oꝑabitur. ſꝫ de eo dicit̉. ij. Theſſa.v. ꝙ veniet ī ſignis mendacibꝰ. gͦ ꝑ demonesmiracula fieri nō poſſūt. Pͣ. Demones nō oꝑanturniſi ꝑ modū artis. ſed ars formā ſubſtātialē nō p̄t ītroducere. gͦ nō poſſunt demones vera miracula facere vtrerū ſpēs mutēt. Pͣ. Uirtus demonis cū ſit ſpiritualis. celeſtibꝰ corporibꝰ nō ſubiacet. ſꝫ magi in hmōi miraculis que faciūt determīatas ꝯſtellatōes obſeruant.gͦ eoꝝ oꝑationes nō fiūt ꝟtute demonū. Sed cōtraeſt qd̓ Iob pͦ dicit glo. ꝙ demones poſſūt aerem cōmouere in alias tēpeſtates. Pͣ. Exodi. vij. dicit̉. ꝙ magipharaonis ꝟgas in ſerpētes verterunt qͥ cum ꝟtute demonū oꝑabant̉. gͦ ꝟtute demonū miracula fieri poſſū℟º dd̓m. ꝙ aliqd̓ opus dicit̉ miraculoſū dupliciter.Uno modo qͣꝫtum ad ſub̓am facti. excedens facultateꝫnature. ſicut ſuſcitatio mortui. partꝰ ꝟginis. ⁊ ſimilia.et hmōi miracula ẜm rei veritatē demones facere nonpoſſūt. ſed ſolū ẜm apparētiā. Alio modo qͣꝫtuꝫ ad modū faciēdi tm̄. ⁊ nō qͣꝫtum ab ſubſtātiā facti. ſicut ſanatio febricitātis. quā natura facere p̄t. ſꝫ nō ī inſtanti. ethmōi miracula poſſūt demones facere. ⁊ ẜm veritateꝫ⁊ ẜm apparētiā. ẜm veritatē qͥdem nō ꝑ modū imperijſicut deus facit. cuiꝰ volūtati materia obedit tanqͣꝫ ſuocreatori. ſed mediātibꝰ cauſis naturalibꝰ actiuis ⁊ paſſiuis quas Augꝰ vocat ſemīales rōnes. quas qͥdē cauſas adinuenire ⁊ colligere ꝑ acumen ſciētie ⁊ celeritatenature poſſūt. ita vt eoꝝ oꝑationes miraculoſe reddātur. ſicut colligendo res que erāt in ꝓxima diſpoſitione ad generationē ſerpentū. ex virgis ſerpētes fecerūt.ẜm apparētiā ꝟo inqͣꝫtum impͥmere poſſunt in fantaſiācam cōmouendo ⁊ facere vt ſpēs que ibi ſunt ad organa ſenſuū refluant. ⁊ ſic videat̉ aliꝗͥd ꝓpriaꝫ ſpeciē amiſiſſe. quā tn̄ adhuc habet. Sicut Augꝰ narrāt in li. de ciui. tci. ꝙ qͥdaꝫ arte demonū videbant̉ in bruta animalia ꝯuerti. Ad pͥmū gͦ dd̓m. ꝙ ſigna que antixp̄s faciet poſſūt dici mēdaciā tripliciter. Uno modo qꝛ fiuntintentiōe fallendi. Alio modo. qꝛ deficiūt a rōne ſigniNāqꝫ ſignū ſiue miraculū eſt qd̓ excedit facultatē nature. qd̓ ī ſignis antixp̄i nō erit. Tertio quiā qn̄qꝫ defieiet veritas rei in eius ſignis. lꝫ non ſemꝑ. ſed quandoqꝫ