DI.

De vidi annunciabo ī ſermonibus dn̄i: opera eius Ecc̄i. xlij.Creaturaꝝ ꝯſideratio ⁊ ph̓is ⁊theologis ē cōmunis. Differttn̄ qͣꝫtū ad tria: que ex ꝟbis ꝓpoſitis accipi pn̄t. Primo qͣꝫtūad cognitionis certitudinem.Scd̓o qͣꝫtū ad ꝓbatiōis firmitatē. Tertio qͣꝫtū adſiderationis rōem. Scd̓ꝫ certitudinē quidē vtracꝯſideratio differt. Nā ph̓ica ꝯſideratio naturali cognitiqni innitit̉ ⁊ ideo d̓ creaturis nō oīno certā noticia habet: ſꝫ dubiam ⁊ ꝯiecturalem. ſcd̓ꝫ illd̓ Sapīe. ix. Cogiratiōes mortaliū timide ⁊ incerte ꝓuidētie nr̄e. Et ideoetiā nō ꝑfecte a ph̓is enarrant̉ nec vniformit̓. vt diuerſitas opinionū oſtēdit Ecc̄i .j. Cūcte res difficiles: nō p̄thomo eas explicare ẜmone. Sꝫ cognitio theologicalisdiuine cognitioni innitit̉: que oīa clare ⁊ certitudinalit̓videt. Heb̓. iiij. Nō eſt vlla creatura inuiſibilis in ꝯſpectu eius. ⁊ hec certitudo deriuat̉ ad ſanctos: qͥbus deusſecreta ſue ſapiētie reuelat. ſcd̓ꝫ illd̓. j. Coꝝ. ij. Nobis autem reuelauit deꝰ ꝑ ſpiritū ſuū. ⁊ ideo tanqͣꝫ certitudinaliter viſa indubitant̓ annūciāt Ecc̄i. xlij. Nonne dn̄s fecit ſanctos enarrare oīa mirabilia ſua. ⁊ hoc eſt qd̓ d̓r inthemate. Que vidi annūciabo. Scd̓m ꝓbatiōis ꝟofirmitateꝫ vtraqꝫ ꝯſideratio differt: ex eo ꝙ ph̓ica pͥmoex cauſis creatis ⁊ īualidis ⁊ mutabilibꝰ ſumit̉: ex qͥbꝰratio firma haberi nō p̄t. vn̄ d̓r Ecc̄i. ix. Intellexi ꝙ oīmoꝑationū domini nullā poſſit hō inuenire rōneꝫ. Sedꝓbatio theologica īnitit̉ diuino ẜmoni: qͥ ſemꝑ ē validHeb̓. iiij. Uiuus ē ẜmo dei ⁊ efficax. ij. Reg. xxiij. Spiritus dn̄i locutꝰ ē ꝑ me ⁊ ẜmo eius ꝑ linguā meam. ⁊ hͦeſt qd̓ d̓r in themate ī ẜmonibus dn̄i. Scd̓m ꝟo cōſideratiōis rōneꝫ differētia inuenit̉. Nam ph̓i ꝯſiderantcreaturas ſcd̓ꝫ rōnem ꝓprie nature: nō habito reſpectuad deū. Un̄ de qͥbꝰ dā d̓r Sap̄. xiij. Neqꝫ oꝑibꝰ attēdētes agnouerūt quis eēt artifex. Sꝫ theologi creaturasꝯſiderant ſcd̓ꝫ rōneꝫ qua referūt̉ in deū triplicit̓. Prmo qͥdem vt in cauſā efficientē. ſcd̓m illd̓ p̄s. Delectaſtime dn̄e in fac. t. ⁊cͣ. Scd̓o vt ī cauſā finalē Prou̓. xvjUniuerſa ꝓpter ſemetip̄m oꝑatus eſt dn̄s. Tertio vtin formā exemplarē. vn̄ d̓r Ecc̄i .j. Effudit illā. ſcꝫ ſapit̉tiā ſuam ſuꝑ oīa oꝑa eius: inqͣꝫtum videlicet oꝑa ſapiētiā imitant̉. Et id̓o ſicut ph̓i ꝯſiderantes creaturas ſcd̓ꝫnaturas ſuas: ꝯſiderant motuꝫ in quo res ī natura ſuaꝑficit̉: vel a natura ſua corrumpit̉. Ita theologus ꝯſiderat motū creature ſcd̓ꝫ quē ꝑficit ꝑ cōuerſionē ad deuꝫ:vel deficit ꝑ auerſionē ab ip̄o. ⁊ hoc notat̉ in themate inhoc ꝙ dicit oꝑa eius. Sic ergo ex p̄dictis ꝟbis p̄ſentis libri in qͦ magiſter de creaturis agit: pōt accipi qͣdruplex cauſa. materia ī oꝑibus. finis in relatione ad deuꝫforma in certitudine traditiōis pͥncipij. cauſa efficienoin dei ẜmone: ꝑ quē hec doctrina inſpirat̉.Diſtinctio jReationem igitur ⁊cͣ.Hic querunt̉ qͣttuor. Primo vtꝝ resſint create a deo. Scd̓o vtꝝ ſit aliqd̓ pͥncipiū increatum p̄ter deum. Tertio vtꝝ p̄ter eum ſitſit aliqͥs creator. Quarto vtrū creaturaꝝ vniu̓ſitas q̄nūdi noīe nuncupat̉ ſit deo coeterna.D primū ſic ꝓcedit̉ videt̉ ꝙ nihil poſſit crearia deo Quicqͥd enī eſt: vel eſt ſub̓a vel accidensſed creatio nō p̄t eē ſub̓a: cū ſcd̓m eā denomīet̉

aliqͥd creatū. Sil̓iter nō p̄t eſſe accidēs: qꝛ ſic eēt ī ſubiecto vl̓ qd̓ ē materia creati: qd̓ eſt cōtra rōnem creationisſcd̓m ꝙ creari d̓r qd̓ ex nihilo fit. vel in ipſo creato qd̓ eſtꝯtra rōneꝫ ſubiecti. quod oꝑtet eē pͥus accidēte. cū tn̄ ſitcreatū poſteriꝰ creatiōe. gͦ creatio nihil ē. ⁊ ita nihil creatur a deo Pͣ omne qd̓ fit poſſibile fuit pͥus fieri. aliasimpoſſibile fuiſſet fieri. nihil aūt qd̓ exit d̓ potētia ī actūcreat̉. qꝛ omne hmōi fit de materia. gͦ nihil fit ꝑ creatōeꝫPimpoſſibile ē infinitā diſtantiā ꝑtranſita eē. ſꝫ īterens ⁊ ſimplicit̓ nō ens ē infinita diſtantia. gͦ impoſſibile eſt ꝙ aliqͥd ſit factū ens d̓ ſimpliciter nō ente. et ſic impoſſibile eſt aliqͥd eē factū ꝑ creatōem. P qd̓ fit. ī ꝑmanentibꝰ nō eſt. ergo fieri rei ē ante rei eſſe. ſed nō pōt eſſeniſi in aliquo ſuppoſito. gͦ om̄e qd̓ fit: fit ex aliquo ſubiecto: ſi ſit de ꝑmanētibꝰ. ⁊ ita nulla ſub̓a pōt creari vt videt̉. Sed ꝯtra eſt qd̓ d̓r in pͣs. Dixit ⁊ facta ſūt mādauit ⁊ creata ſūt ⁊cͣ. P vnūqd̓qꝫ agit ſcd̓ꝫ ꝙ eſt actu ſcꝫẜm ꝑteꝫ ſue ſub̓e ſcꝫ formā. ⁊ facit aliquē effectū ẜm ꝑteſue ſub̓e ſcꝫ ẜm formā vt ptꝫ in agentibꝰ naturalibꝰ. Cūergo deus ẜm totā ſub̓am ſuam ſit actus. videt̉ ꝙ totaꝫſub̓am effectꝰ ꝓducere pōt. ⁊ hoc ē creare. gͦ deus pōt facere res ꝑ creatōem. ℟ dicendū ꝙ deꝰ ab oībus intelligit̉ id qd̓ eſt pͥmū in genere cauſaꝝ agentiū inter qͣs effectꝰ cauſe pͥme ꝑ cauſā ſcd̓aꝫ determinat̉. ſicut actio ſolis determinat̉ ad pomi ꝓductiōeꝫ ꝑ ꝟtutem actiuā q̄ ēin plāta. oꝑtet gͦ ꝙ cauſa ſcd̓a cauſet rem ẜm ꝙ eſt in determinata natura ſolis. Sꝫ cauſa pͥma ẜm generalemrōem effectꝰ ⁊ id̓o ip̄e deꝰ qͥ ē cauſa ſimplicit̓ pͥma. ē cauſavniu̓ſalis entis inqͣꝫtum hmōi ſicut ignis ē cauſa calidiinqͣꝫtum eſt calidꝰ. ⁊ ideo ad cauſas ſcd̓as naturales ꝑtinet efficere res ẜm formā tm̄: ꝑ quā vnūqd̓qꝫ determiat̉ad ſpeciē ꝓpriam. Sꝫ dei eſt ꝓducere rem ẜm totū illudqd̓ eſt entitatis ī ip̄a. ⁊ qͣꝫtū ad formā ⁊ qͣꝫtū ad materiā⁊ hoc ē creare. vnde deo cōpetit res in eē ꝑ creatōeꝫ educere Ad pͥmū gͦ dicēdū. ꝙ creatio aliqͥd eſt ⁊ ē accidēsnon tn̄ mutatio ꝓprie loquēdo: qꝛ deus nō ꝓducit res īeſſe ꝑ mutatōeꝫ vel motū ꝓprie accepta. ſꝫ per quendameffluxū cū nihil p̄ſupponat̉ diuine factioni. Un̄ ip̄a creatio nihil eſt aliud ẜm rem qͣꝫ relatio quedā qͣ creatura refert̉ ad deū vt ad cauſā. Ad ſcd̓m dicendū. ꝙ ẜm ph̓mqͥnto metaphiſice poſſibile duplicit̓ d̓r. Uno mō abſolute nō ẜm aliquā potētiā: ſꝫ rōne habitudinis p̄dicati adſubiectū int̓ q̄ nō eſt repugnātia. ⁊ ſic poſſibile opponit̉impoſſibili ⁊ neceſſario. ⁊ ſic poſſibile fuit mūdū eē anteqꝫ fuit. Alio mō d̓r aliqͥd poſſibile ꝑ reſpectū ad potentiā actiuā. ⁊ ſic mundū anteqͣꝫ eēt poſſibile erat eſſe. ꝑ reſpectū ad potentiā actiuā ſꝫ nō paſſiuā. Ad tertiū dicenduꝫ: ꝙ ratio illa ꝓcedit ſi diſtantia non entis ad enseēt infinita ꝑ extenſionē. ſic autē infinitū nō ē ſed ſolū.modo ꝑ finis negatiōeꝫ. qꝛ non ens terminū nō habet.Ad qͣrtū dicenduꝫ ꝙ ratio illa ꝓcedit defieri qd̓ eſt ꝑmotū: nō d̓ fieri qd̓ eſt ꝑ ſimplicē effluxū. Sic enī ſimuſfit lux ⁊ facta ē ⁊ ſil̓iter creatura ſimul creat̉ ⁊ creata ē.D ſcd̓ꝫ ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ p̄ter deum ſit aliqd̓aaliud pͥncipiū increatū. bonū enī pͥncipiū mali eē non pōt. qꝛ vnūqd̓qꝫ facit ſibi ſimile. ſꝫ inrebꝰ multa inueniunt̉ mala. nō gͦ poſſūt a deoqͥ bonus ē creari mala. gͦ oꝑtet ꝙ vel oīa ſint increata vl̓ducant̉ ad aliqd̓ malū increatū qd̓ ſit oīm pͥncipium.P cauſaꝝ genera adinuicē diſtinguūt̉. ſꝫ ī genere cauſe efficientis ē vnū pͥncipiū increatū. id ē. deus: gͦ ſil̓iterin alijs cauſaꝝ generibꝰ. ⁊ ita ſunt plura pͥncipia increata. P om̄e qd̓ creat̉ aliqua creatiōe creat̉. Creatio gͦ qͣcreat̉ celum. aut eſt creata aut increata. ſi creata oꝑtet ꝙaliqua creatione creat̉. ⁊ ſic ī infinitū Relinquit̉ ergo ꝙſit īcreata. ⁊ ita p̄ter deū eēt aliqd̓ aliud pͥncipiū īcreatu

ridiū in croſit aliqͥs crenūdi noīe.