VIDI.

D pͥmum ſic ꝓcedit̉. videtur ꝙ nō indiguerūtgratia ad ſui cōuerſionē. Ad illud enī in qd̓ exſuis naturalibꝰ angelus pōt. gratia non indget. ſed ad hoc ꝙ conuerteret̉ ad deū angeluspoterat ex ſuis naturalibꝰ. qꝛ poterat deū diligere ſuperom̄ia ex naturalibꝰ ſuis. vt ſupra dictū ē. ergo ad ꝯuerſionē p̄dictā angelꝰ nō indiguit gratia. Pͣẜm Augꝭcr̄a que p̄parat homīs voluntatē ad bene volēdū eſt graoꝑans. ſed angeli nō indigebāt gr̄a oꝑante. vt in lr̄a dimagiſter. cum gͦ ꝯuerti ꝑtineat ad bene volenduꝫ. videt̉ꝙ ad hāc ꝯuerſionē gr̄a nō indiguerūt. Pͣ ꝯuerſio illa fuit q̄dam gr̄e p̄paratio. ſed aliqͥs pōt ſe ad gr̄am p̨̄parare: anteqͣꝫ gr̄am habeat. ergo angelꝰ ad ꝯuerſionē p̄dictam gr̄a nō indigebat Sꝫ ꝯtra ē. qd̓ in lr̄a d̓r. ꝙ ꝯuerti ad deū fuit ei charitate adherere. ſꝫ charitas ſine gratia eē non pōt. vt ptꝫ Ro. v. Charitas dei dif. eſt in cordibus. v. ꝑ ſpiritūſanctū qͥ datus ē nobis. ergo ꝯuerſio p̄dicta ſine gr̄a eē non potuit. Pͣꝑ ꝯuerſionē illam angeli in ſtatum altiore ſunt ꝓmoti. qꝛ in ſtatuꝫ glorie. ſed ẜſine gr̄a eē non pōt. ergo ad ꝯuerſionem p̄dictam gr̄e requirebat̉. ℟º dd̓m ꝙ motus li. ar. in deum eſt duplexQuidā imꝑfectus ſicut eſt in homīe gr̄am nō habēte. ⁊ ēqͣſi actus ad v̓tutem. ⁊ ad hunc motū nō reqͥrit̉ gr̄a gratum faciēs. requirit̉ aūt gratia gratis data ẜm quoſdāqd̓ qͥdem verū eſt. ſi nomine gratie gratis date intelligat̉quodcūqꝫ diuinū auxiliū. ſine quo nihil boni poſſumꝰnō autē ſi intelligat̉ aliqd̓ habituale donum. qꝛ ſic eſſeabire in infinitū. Alius autē motus li. ar. in deum eſtꝑfectus. ⁊ eſt ſil̓is actui qͥ eſt a ꝟtute. ⁊ in hūc motum li.ar. non pōt abſqꝫ gratia que ei ꝑfectionē p̄ſtat. talis aūtmotus fuit ꝯuerſio bonoꝝ angelorū in deum. ⁊ ideo adeam gr̄a requirebat̉. Ad pͥmum ergo dd̓m. ꝙ diligeredeum ſuꝑ om̄ia ꝓut ad hoc natura pōt eſt motꝰ. li. ar. īꝑfecte. qualis non fuit ꝯuerſio de qua loquimur. Adſcd̓m dd̓m ꝙ gr̄a oꝑans habet duos effectus. quoꝝ vneſt remiſſio culpe. ⁊ qͣꝫtum ad hoc gr̄a oꝑans angelis nōfuit neceſſaria. alius effectꝰ eſt iuſticie gratuite adeptio.⁊ qͣꝫtum ad hoc in angelis neceſſaria fuit. Ad tertiumdd̓m ꝙ duplex ē p̄paratio vl̓ diſpoſitio ad gr̄am ſiue adquācūqꝫ formā. vna imꝑfecta. q̄ p̄cedit formā. alia perfocta ſicut que eſt neceſſaria ad formā. ⁊ hoc nō eſt ſine forma. ⁊ talis p̄paratio ad gr̄am fuit p̄dicta angeloꝝ ꝯuerſio ſicut motus ꝯtritiōis qͥ ē in iuſtificatiōe impij.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ angeli non meruerunt beatitudinē ꝑ cōuerſione p̄dictaꝫ qd̓ enꝑfectum eſt nō meret̉. qꝛ quod meret̉ eſt imperfectum. Angelus autem in ip̄a ꝯuerſione ꝯfirmatus fuit ⁊ beatꝰ: vt in lr̄a dicit̉: ⁊ ꝑ cōſequens ꝑfectꝰergo ꝑ illam ꝯuerſionem non meruit ſuam beatitudinePͣ nullus meret̉ niſi viator. ſed angelus in illa cōuerſione non fuit viator. fuiſſet enī ſimul viator ⁊ comp̄hēſor qd̓ ſolius xp̄i eſt. ergo angelus ꝑ ſuam ꝯuerſionē beatitudinē non meruit. Item videt̉ ꝙ nec ꝑ opus miniſterij qd̓ poſtmodū nobis exhibent cam mereant̉. effectꝰenī non p̄cedit cauſam tēporaliter. ſed merituꝫ ordinaad beatitudinē ſicut cauſa ad effectum. ergo non pōt eēꝙ pͥus habeant beatitudinē: ⁊ poſtea eaꝫ mereant̉.ẜm Dyo. ſuꝑiores ordines ad miniſteriū non mittunt̉.ergo ꝑ miniſteriū beatitudinē non merent̉. Sꝫ cōtravidet̉ ꝙ ſine merito nō habeant: p̄mium enī reſpondetmerito. ſed beatitudo habet rōem premij. ergo abſqꝫ merito haberi non pōt ab aliqua creatura. Pͣ Bern̄. dicit ꝙ peccatū angeli in hoc fuit ꝙ ſine merito beatitudinem habere voluit. nō. autē peccaſſet in hoc ſi ſine merito haberi poſſet. ergo beatitudo ſine merito haberi nonpoteſt. ℟º dd̓m ꝙ circa hoc ponunt̉ in lr̄a due opinio-

nes. quaꝝ vltima quā magiſter approbat rationalis nōvidet̉ ꝓpter duo Primo qꝛ actus miniſterij quo angeliminiſtrant ad ꝑfectionē glorie ip̄oꝝ ꝑtinet. cuꝫ per hocmaxime ad dei ſimilitudinē ꝑtingāt ꝙ dei cooꝑatoresefficiunt̉ vt Dyo. dicit Un̄ non pōt eſſe ꝙ hoc ſit merituad beatitudine ſi non ē ideꝫ meritū ⁊ p̄mium. Scd̓oꝙ pari rōne poſſet dici ꝙ gratia caderet ſub merito. ſi ꝑꝯſequētia oꝑa aliquid p̄habitum mereri poſſemꝰ. vndeẜm illos qui dicunt angelos in gratia creatos nō fuiſſep̄terea opinio ſuſtineri pōt vt ſcꝫ ꝑ illam conuerſionemſuam beatitudinē meruerūt. Ad cuiꝰ euidentiā ſciendum ꝙ meritū ſe habet ad p̄miū ſicut motꝰ ad terminu⁊ ſicut fieri ad factū eſſe. in his autē que ſūt ſubito ſimuleſt fieri ⁊ factū eſſe. ſicut ſimul res creat̉ ⁊ creata eſt. ⁊ hocideo. quia in talibus fieri non pōt attribui tempori p̄cecedenti. ſicut accidit in motibꝰ ſucceſſiuis. Sꝫ attributtur vltimo inſtanti. in quo res eſt in facto eſſe. ẜm qd̓ eſtterminꝰ tēporis p̄cedētis. in quo nō erat. vt ſic dicaturea rōne in illo inſtanti res fieri. qꝛ tunc pͥmo eſt. ⁊ ſimiliter pōt dici: ꝙ in pͥmo inſtanti ꝯuerſionis mens angeli fuit beata rōne fruitionis quaſi in facto eē exiſtens. īeodē tamē inſtāti merebat̉ ꝓut erat. qͣſi in fieri. ẜm ꝙ cōuertebat̉ ad v̓bū non p̄exiſtente aliquā beatitudinis ꝑfectōe. Si tamē dicamꝰ ꝙ angeli fuerūt ī gratia creati.nulla difficultas accidit. quia tūc pōt dici ꝙ ꝑ motū li.ar. ante ꝯfirmationē beatitudinē meruerūt. ꝙ enī abſqꝫmerito eam habuerūt nō videt̉ poſſe ꝯuenienter dici. qꝛhoc ſoliꝰ xp̄i eſt cui debet̉ abſqꝫ merito fruitio diuinitatꝭtanqͣꝫ filio naturali. Ad pͥmū ergo dd̓m. ꝙ lꝫ angelusin pͥma cōuerſione eſſet ꝑfectus. tum qꝛ erat in pͥncipioſue ꝑfectionis. ⁊ in termino imꝑfectōis. poterat ſibi ẜmhoc ratio merēdi aliquo modo cōpetere Ad ſcd̓ꝫ dd̓mꝙ angelꝰ merebat̉ vt viator: non qͣſi diſtans a termino.ſꝫ vt in termīo vie exiſtens. alia ꝯcedimus.DiſtinctioVIReterea ſciri oportet⁊cͣ. Hic querūt̉ quattuor. Primo vtꝝlucifer fuerit ſup̄mꝰ angelus inter om̄es angelos. Scd̓o quādo alij mīores peccauerint. Tertio vtrū poſt peccatū ſit ī eis aliquis ordo. Quarto deloco qui eis competit poſt peccatū.D pͥmum ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ lucifer nō fueritſupremꝰ angeloꝝ. quia ad eum ẜm Grego. dicitur Ezech̓ .xxviij. Tu cherub ꝓtegens et extētus. ſed ordo cherubin nō eſt ſupremꝰ ordoergo nec ille angelus fuit ſupremꝰ vel ſuꝑior inter oēs.Pͣ angeli inequales ſūt ẜm ordinū diſtinctionē. queeſt per dona gratiaꝝ. ſꝫ ante cōuerſionē quorūdā ⁊ auerſionē aliqͦrū gratiā habebāt. ẜm vnam opinioneꝫ. ergonullus inter eos erat oīm ſupremꝰ. Pſicut eſt ordo īſpūalibus: ita ⁊ ī corporalibꝰ. ſed in corporalibꝰ acciditcorruptio ꝓpter longe diſtare a pͥmo. vt d̓r in ſcd̓o de generatione. ergo ⁊ peccatū qd̓ eſt ſpūalis corruptio. accidit in inferioribꝰ angelis ⁊ non in ſup̄mo qͥ erat deo ꝓpinquiſſimus. Sed contra eſt qd̓ in littera dic̄ Gregoriꝰ ꝙ in angelorum comparatione ceteris clarior fuerit. Pͣ pͥmum peccatuꝫ angeli fuit ſuperbia. ſꝫ quāteerat altior: tanto maiorē occaſionē ſuperbie habebat. exgo videtur: ꝙ pͥmus inter peccātes fuerit inter om̄es altiſſimꝰ ℟º dd̓m ꝙ circa hͦ eſt multiplex poſitio. Orig.nanqꝫ poſuit om̄es angelos ab initio equales fuiſſe creatos. ⁊ ꝙ merito volūtatis qͥdam in ſuꝑiorem ordinemqͥdam in inferiorem ſunt diſtincti. et ẜm hoc non poſſetdici: ꝙ pͥmꝰ inter peccantes fuit alijs maior. qꝛ an̄ diſtinctionē bonoꝝ a malis. nō fuerūt ꝯplete ordīes diſtincti