LiberDecimūſoctauus
cute lignum politur ¶ Plinius libro. xi. Squatina eſtex piſciū genere: qui pro ſpina cartilaginē habent Omniaqꝫ talia carnoſiora ſunt: ⁊ ſupina veſcunt̉. Diuerſapiſcium genera nō coeūt inſimul: p̄ter ſquatinā ⁊ ranāex quibꝰ naſcitur piſcis: ꝑte pͥori rane ſimil̓. Et nomenex vtroqꝫ cōpoſitū apud grecos trahit. Piſcium qͥdaꝫter in anno pariunt: quidam bis. vere ⁊ autumno. Explanis ſola ſquatinā bis. autumno. occaſuqꝫ vergiliaꝝSquatina vero intra ſe parit oua p̄mollia: in aliū locūvteri tranſferens: ibiqꝫ excludens. Simili modo ⁊ omnia q̄ appellauimꝰ cartilaginea: ita fit vt ſola piſciuꝫ ⁊anī al pariāt ⁊ oua cōcipiāt ¶ Ex libro de naturis rerūSquatina piſcis eſt in mari: quīqꝫ cubitos habēſ lōgitudinis ⁊ caudam pedalem. hic abſconditꝰ in limo piſces corripit ſubito. Cutem tam aſperā habet: vt ex ealignum ⁊ ebora poliātur. piluſ ip̄iꝰ cutis breuis ⁊ nigereſt. hūc adeo durum natura creauit: vt ferri vel calibisacumīe vix incidi poſſit..xαυ.¶ De ſtella et ſturione ¶ Plinius libro nonoTellam in mari ſapīa claros autores video mirari. Cuiꝰ figura hec eſt: parua admodū carointus: extra duriore callo: huic tam igneuꝫ feruorem eſſe tradunt: vt omīa in mari contacta adurat:omnē cibum ſtatim peragat. ¶ Idē in ii. xxxi. Carnesaūt marine ſtelle ꝯͣ marini draconis ictus valent appoſite ¶ Ex libro de naturis rerū. Stella piſcis eſt in mari occidentali: cuiꝰ figura eſt ad modum ſtelle. hec cumaliquod anīal comederit: mox inuenitur in eiꝰ vētre durum quaſi bis coctus panis Sturio eſt piſcis magnꝰhabitās in aquis fluuialibꝰ q̄ magne ſūt ⁊ diffuſe. Uiuere diutiꝰ nō poteſt in ſtagnis: niſi ad dulces fluuiorūaquas tranſitū habuerit Cibi paꝝ aut nichil admittitin corꝑe. Cui quippe cibus in nutrimentū ſufficiēs eſtip̄a ſola aeris ſerena tranquillitas: Quapropter ⁊ modicum habet ventrem ac ꝓpemodū ſolidus in loco ventris: ſicut in reliqua corꝑis ꝑte. habet inteſtina licꝫ parua reſpectu ſue magnitudinis. Epar vero ſatiſ magnūet adeo dulce: ꝙ vix comedi ſine ſtomachi abomīatōnepoſſit. Unde eius felle qd̓ ꝯtiguū ē: ep̄ar fricari ſolet:vt exceſſus dulcoris in epate. temperet̉ exceſſu amaritudinis in felle. Ore caret: ⁊ illa pars integra eſt: q̄ inceteris anīalibꝰ os occupare ſolet: nec niſi modicū ſubgutture foramen habet clauſum: cum voluerit aꝑtū aeris ſerenitati. Auſtro cicius impingueſcit. Aquilonevero flante ſubſidet in ꝓfundis. Idem in lacte poſitusdiu ſicut in aqua viuit.¶ XAVI¶ De teucha et titimallo et torpedineActor.Eucha piſcis eſt fluuial̓ vel ſtagnenẜ omībusnotus: in limo ſicut anguilla nutritꝰ. vn̄ ⁊ eiuscoloris ē .ſ. lutei ſiue nigri. Uterqꝫ piſcis dulcꝭſaporis ē: ſꝫ male digeſtioīs ¶ Iſidorꝰ. Titimallus nomen ex flore accepit. Timū quippe flos appellaturNam cum ſit ſpē gratꝰ ⁊ ſapore iocūdꝰ tamē ſicut floſfragrat: ⁊ corꝑe odores aſpirat Torpedo dicta eſt: eoꝙ corpꝰ torpeſcere faciat: ſi eum quiſqꝫ viuentē tāgit.Narrat pliniꝰ ꝙ ex indico mari torpēdo etiā ē longinqͦſi haſta virgaqꝫ attingatur: quatenꝰ p̄ualidos lacertoſtorpeſcere. quālibet ad curſum veloces pedes alligari.Tāta em̄ vis eſt eius: vt etiam aura corꝑis ſui afficiatmenbra ¶ Plinius libro. ix. Torpedo ſic ut ⁊ ſquatinaē ex genere piſciū qui cartilaginem habent pro ſpina.Omnia talia carnoſa ſunt ⁊ ſupina veſcūtur. Tradūttorpedinem excauato maris vado condi ꝑ hyemem. circa equinoctiū parit. Octogenos habꝫ fetus. oua intraſe parit p̄mollia in alium vteri locum trāſferens: ibiqꝫexcludens. Simili modo ⁊ omīa q̄ appellamus cartilaginea: vt rapa paſtinaca. ſquatina. ⁊ ſil̓ia. Ita fit ut ſo
la piſcium ⁊ anīal pariant: et oua ꝯcipiant. Nouit torpedo vim ſuam: ip̄a nō torpens: merſaqꝫ in limo ſe occultat. Piſces qui ſecuri natātes obtorpuere corripiēshuiꝰ iecori teneritas nulla p̄fertur. ¶ Idem in li. xxxii.Torpedo emollit aluū in cibo ſumpta: ⁊ lieni medeturimpoſita ꝓcidentis quoqꝫ morbum interanei quoqꝫ ꝓhibet appoſita Deniqꝫ ſi torpedo dū ſol ē ī libra capiatur: triduoqꝫ ſub diuo aſſeruetur: faciles efficit partusPoſtea quotiens infertur: felle viue torpedinis illitogenitalia cōcitātur. Huiōi quoqꝫ cerebꝝ cum a luīe luna. vi. illitū medetur genitali mulierum XCVII.¶ De trebio et tructa ¶ Ex li. d̓ naturiſ rerūRebius eſt piſciſniger: pedal̓ tm̄ in lōgitudīehn̄s tamē quīqꝫ digitos in craſſitudine Hancei vim ineſſe pliniꝰ recitat vt pars eius in ſaleſeruata: aurū qd̓ in altiſſimoſ put eos deciderit admotaextrahat: ac fluctuare faciat. hic colorem cādiduꝫ ī hyeme mutat: ⁊ eſtate nigrior fit. Solus inter om̄s piſcesex alga nidificat: ⁊ oua in nido parit. Trebiꝰ eſt in occeano qui duro naues ꝑforat roſtro. ¶ Actor. Tructaexteriꝰ quidē varia eſt: ſicut ⁊ pertica: ſꝫ interiꝰ rubea.Que quidem. vt fertur. ꝙͣdiu mīoris etatis ⁊ corporisexiſtit. in aquis tm̄ dulcibꝰ nutritur. ⁊ tructa vocaturCum aūt excreuerit: ⁊ deſcendēs vſqꝫ ad ꝯfinia marisde ſalſedine illiꝰ biberit: ſalmo efficitur. qd̓ tamē verūeſſe nequaꝙͣ ab omnibꝰ aſſeritur. Eſt aūt vterqꝫ piſciadelicioſus ⁊ ſapidꝰ. ¶ Ex libro de naturis rerū. Tructa piſcis eſt habitās in fluuiis dulcibꝰ: qui magno impetu currūt de montibus. Squamas habet ut ſalmo:carneſqꝫ ſimilimas: ſed multo eſibiliores. ⁊ hoc in eſtate tm̄ a menſe iulio vſqꝫ ad nouēbrem. hyeme vero carnes habet albas: ut ceteri piſces: mīoriſqꝫ ſaporis. maculas habet in dorſo croceas atqꝫ ſanguīeasC XAVIII.¶ De venth et vipera et vmbra.Enth piſciſ eſt: vulgariter ſic dictꝰ: latine veroariſtoſus: qꝛ ariſtis innūeris armatur caro eiꝰita vt incōmode edi poſſit: ⁊ non ſine faſtidio:vnde pauperū cibꝰ eſt: tanꝙͣ oīm piſcium eſibiliū viliſſimꝰ. In aquoẜ dulcibꝰ freq̄nter habitat: in his tamen q̄fluxū ⁊ refluxū maris amaricātur. Capitur āt ſic. Rhetia tendūtur in longū aq̄ vl̓ in trāſuerſum: ⁊ āte rhetiaſuꝑ aqͣs inſtrumentum inſtar arcꝰ: ita vt fluitet ſuꝑ vndas. In ſuꝑiori aūt eiꝰ parte nola ſuſpenditur: cuiꝰ ſonū piſcis audiēs gregatī aduentat: tinnitū nole ſtultꝰſeq̄nſ. Et hoc indicio patet: qꝛ ſenſuꝫ hn̄t auditꝰ. incidētes ergo in rhetia: capiūtur ml̓titudine magna Uipera marina piſcis eſt paruꝰ paulo plꝰ ꝙͣ cubiti vniꝰ. Incapite ſuꝑ ocl̓os vnū cornu fert paruū: acutuꝫ ⁊ mortifeꝝ. Eo nāqꝫ q̄cūqꝫ vulnerat: veneno inficit. qd̓ cauentes piſcatores: capto piſce caput ei amputāt. Reliquūvero corpꝰ in vſus hoīm cedit ¶ Iſidorus. Umbra d̓ra colore: eo ꝙ ſit color vmbre.¶ .XIIX¶ De vranoſcopo et vttica et vulpeSlinius libro xxxijRanoſcopꝰ vocat̉ ab ꝯcl̓o quē habꝫ in capitea quo ſubter ⁊ ſupͣ intēdit. Alio nomīe gallionūcupatur. Huiꝰ fel cicatrices ſanat ⁊ carnesocl̓oꝝ ſuꝑuacuas cōſumit: vt dicit menāder ī comediiſ¶Idem in li. ix. Urtica noctu vagat̉: noctuqꝫ mutat̉.Carnoſe frōtis ē: carne veſcitur. Uis eiꝰ pruritu mordax: eademqꝫ q̄ terreſtris vrtice. Contrahit ergo ſe ꝙͣmaxīe rigens: ac p̄natante piſcicl̓o frontem ſuam ſpargit cōplectens q̄m deuoret. Alias marcenti ſimil̓. et iactari ſe paſſa fluctu alge vice: ꝯͣctos piſceſ ꝯtrituqꝫ petre ſcalpentes pruritū īuadit. Eadēqꝫ noctu pectines ⁊echinos ꝑquirit. Cū aūt admoueri ſibi manum ſentit:coloreꝫ mutat: ⁊ ꝯͣhit̉. Tacta vredinē mittit. paululūqꝫ