Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimūſoctauus

venantur. Sepie coeunt linguis inter ſe brachia cōponentes: in ꝯͣrium natātes: ore pariunt. Sepia omnibus menſibꝰ parit oua. Qua eiꝰ glutino attramenti adſpēm vue coherentia Maſculus ea ꝓſequitur afflatu:alias ſterileſcunt. In terreno inter harundines aut ſicubi enata algaꝑit: et. xv. die excludit. Sepie nec oſſaſunt nec ſpine. Ad odorem vſte ſepie piſces ꝯueniunt: ob hoc in naͣſſis ponitur: vt inde capiantur. Trebiusdicit in littore carceie ſepias eſſe duoruꝫ cubitoꝝ. Necviuūt vltra bimatū Sepiaꝝ generis mares varii ſūt:nigriores ꝯſtantieqꝫ maioris: hi ꝑcuſſe tridente femīeauxiliātur. At femina icto mare fugit. Ambo aūt vbiſe ſenſerint app̄hendi: effuſo attramento qd̓ ſanguīehis eſt: in fuſcata aqua abſcondūtur Ex libro de naturis reruꝫ. Sepia cōcipit ore: ſicut et vipera. Qua eiusdura ſūt. hee natāt ī mari niſi par par: maſculꝰfeīa O ī tꝑe ouāt: in. xl. noctibꝰ oua ſua ꝯplent. Femina cum ouat: mas eam ſequitur: ſuꝑ oua ſemen inſufflat: vt viuificētur Areſtotiles. Sepia menbꝝ habꝫſub ore poſitū: qd̓ d̓r̄ maſtiꝫ: in quo eſt ſꝑma magnum: qn̄ accidit timor: eiicit illud in aquā: turbat eaꝫ Habet etiā in interiori ſuo vaſa duo plena ouis in albedieſil̓ia grādini. Corꝑa vero mariū magis aſꝑa ſunt ꝙͣ feminaꝝ. Pullus ſepie cōtinuus eſt cum ouo in anteriori corꝑis ꝑte. Nec pōt aliter eſſe. Anterior em̄ ꝑs po .XC.terior in eodem loco conueniunt. De medicinis ex ſepia DiaſcorideſEpia cuꝫ attramento ſuo cocta cacoſtomachaeſt: ventrem mollit. Qd̓ molle eſt oſſis eius colliriis cracomaticis neceſſarie miſcet̉. Itē oſſatuſa ouiguinē dentibꝰ tollunt. maculas carnis integrocolori reſtituūt. Glaucomata hoīm vel anīaliuꝫ in ocul̓ſufflando maxīe cum ſale ad ſanitatē ꝑducunt̉. Iteꝫ oseius trituꝫ: cum aqua bibitū: toracis viciis: aſmaticis oīno ꝓdeſt. Pliniꝰ in libro. xxxii. Oculoꝝ tumorēruborēqꝫ ſepie cortex cum lacte mulieris illitꝰ ſanat: etper ſe ſcabricias emendat. Cinis eiuſdeꝫ corticis cicatrices oculoꝝ ſanat: albugines iumentoꝝ emendatSepie in cibo ſoluūt: earūqꝫ teſte ex aqua ſalſam̄torūinherentia corꝑi: tela exͣhunt Medentur lentigini ceteriſqꝫ viciis ex oſſibus ſepiaꝝ vſtis. Idem cinis carnes excreſcentes tollit: Et humida vlcera PlateariꝰOs ſepie qd̓ in eius ventre inuenitur: ad albandostes valet: ſi puluere eius ſubtili in panno lineo poſitofricentur. Ad faciem quoqꝫ dealbandā: Puluis eiuscum vnguento citrino conficitur.C XUI. De ſtungia ſiue ſpongia IſidorusFungia dicta eſt a fingere .i. nitidare vel extergere. Un̄ cicero. Et fingebatur ſfungiis ſanguis .i. extergebatur. Anīal autē eſſe doceturcruore petris inherente. Unde et dum abſcinditur ſanguinem remittit. Nam alia ſunt viuentiā in aquis quediſcurrūt vt piſces. Alia ſtant fixa. vt oſtree. icinus.ſfungie. Ex his alie mares dicuntur: eo tenues ſintfiſtule: ſpiſſioreſqꝫ Alie femine maioribꝰ fiſtul̓ ac perpetuis ſunt. Alie duriores quas greci appellāt tragoſ nos hircōſas dicere poſſumus ob aſperitatem ſuiNouiſſimum genus earum penicilli vocātur: eoaꝑte ſunt ad oculoruꝫ tumores: et ad tergendas lippitudines vtiles. Candide ffungie cura fiunt. Per eſtatem em̄ ad ſolem ſternūtur: ſicut cera punica cādorēbibunt. Pliniꝰ li. ix. Sfungiaꝝ tria ſunt genera vtaccepimꝰ ſpiſſum ac p̄durum et aſperum: tragos id vocatur ſpiſſum molliꝰ. magis tenue denſumqꝫ ex quopenicilli achilleum: naſcūtur oēs in petriſ. Alunturchis. piſcę. līo. Intelletū his ieſſe apꝑet: qꝛ vbi auulſorem ſenſerint: ꝯtracte ml̓to difficiliꝰ abſtrahuntur. hocidē fluctu pulſante faciunt. Eſca eas viuere manifeſte

conche minute in his reꝑte on̄dunt Circa turonem veſci illis auulſas etiā aiūt: ex relictis radicibꝰ recreſcere in petris. Interſunt aūt fiſtule quedā inanes quaterne fere aut quine quas paſci exiſtimātur Subeſſe autem membrana quedā radicibꝰ eaꝝ intelligitur: viuūtlongo tꝑe. Idem in libro. xxxi. In ffungis ſunt mas femina. Salis ſpūma tincte: eſtatem ad lunā pruinas ſternūtur inuerſe .i. qua ꝑte adheſere vt bibāt candorem. Anīal eſſe docuimꝰ cruore petris inherente: auditu eas regi narrāt aliqui: ad ſonū ꝯͣhi expͥmentesabundantia humoris: nec auelli petris poſſe: ideoqꝫ abſcindi ſaniem remittere. Aquilonares ceteris p̄ferūtſfungie ꝯͣ ſolem apte capita ꝓtegūt. Idem in li. xxxii.In mari campanie vicino panem abiectuꝫ rapiūt: ibidem ad nullum cibum in quo hamus ſit accedunt. XCLII. De medicinis ex ea. Iſidorus.Fungiaꝝ genꝰ molliſſimū penicilli vocātur: eo aꝑte ſint ad oculoꝝ tumores ad extergendas lippitudines vtiles Pliniꝰ vbi. Aqͥlonares vt dictū eſt ſfungias ceteris preferūt: nec vſꝙͣ diutius durare ſpiritū medici aſſerūt. Harū genus nobiliſſimū penicilli: tumores oculoꝝ ſedant ex mulſo impoſiti. abſtergende quoqꝫ lippitudini vtiliſſimi. Imponūtur ip̄e ffungie epiforis ex poſca. ad dolores capitiſex aceto calido. Recentes diſcutiūt. molliūt. mitigantUeteres aūt vulnera glutināt. Ulcera quoqꝫ humidaet ſil̓ia impoſite ficcāt. Fracture vulnera ffungiiſ vtiliſſime fouentur qꝛ ſanguis rapitur in ſecādo: vt ꝑſpicipoſſit curatio. Imponūtur vulneribus nūc ſicce. nūc exaceto aſꝑſe. nūc vino. nūc ex aqua frigida. Ex aqͣ veroceleſti impoſite: vulnera recētia ſiccāt: nec patiūtur ītumeſcere. Imponūtur etiā ad apoſtemata diſcutiendadecocto melle puncte: et articulariis iteruꝫ ex aceto ſalſe madide: vel ex poſca. ſi ferueat impetus ex aqua ead̓e callo ſalſo madide Imponunt̉ quoqꝫ ꝯͣ ſcorpionū ictꝰex aceto. In vulnerū aūt curatōe vicem implēt ſuccidelane. niſi lane molliunt: ſfungie vero coartāt viciavulnerū rapiūt. p̄terea ſfungie circūligātur ydropicisſicce ſtomacho ꝓſunt impoſite. Item ex aceto vel aqͣfrigida impoſite: ſanguīs ꝓfluuiū ſiſtunt liuorem abictu recētem ex aqua ſalſa calida ſepiꝰ immutata tollūtTeſtium quoqꝫ tumorem ac dolorem ex poſca auferūtAd canum morſus vtiliter imponūtur ex aceto ꝯciſe.aut aqua frigida vel melle humectate. Ciniſ affricanecum porri ſuccō ſanguinē reiiciētibus: hauſtu ſal̓ ex aqͣfrigida ꝓdeſt. Idem quoqꝫ cinis afficaue ex poſca tūorem diſcutit. Oīm aūt cinis cum pice cremataꝝ ſāguinem vulnerū ſiſtit. Item ſfungie cinis cum oleo vl̓ aceto illitus: fronti tercianas tollit. Idem in li. xxxiii.Infantiuꝫ quoqꝫ ſiriaſim .i. capitis vlcera. ſfungia fri XCIII.gida cerebro hūe facto ſanat De ſolari et ſolea Ex li. de nat̉is reruꝫOlaris dictꝰ eſt: eo in ſole libenter in ripisAuminū iacet. caput habet magnū. orificiuꝫ latum. cutem nigram ac lubricam: qual̓ eſt āguilaꝝ. Epar habet dulciſſimū: eſibilitate p̄cipuū. in vaſtitatem ac longitudinē maximā creſcit. Pliniꝰ libroix. Solea eſt piſcis planus ſicut rumbus. IſidorꝰSolea a figura de nomīata eſt: eo ſcꝫ calciamentoꝝſoleis aſſimilēt̉. Actor. Solę a piſcis eſt marinoruꝫpiſciū: iuxͣ medicos infirmis in cibo ſaniſſimꝰ: qꝛ minusceteris flegmaticꝰ. Eſt etiā ſapore gͣtus. XAIIIIDe ſpinachia et ſquatina. Ex li. na. reruPinachia corꝑe quidē eſt puſilla: ſꝫ vtiliſſimevndiqꝫ ſpinis extātibꝰ munita: a morſu cuiuſlibet alterius piſcis eſt tutiſſima IſidorusSquatus dictus eo ſquamis ſit acutijs. vnde eius