LiberDecimuſoctauus
luminibus: orbum corpus: intus minutis piſcibus prebēs. Aſſultant alij protinus: et vbi licentia audaciacreuit: implent eaꝫ. At illa ore cōpreſſo quicquid ꝯcluſerit exaniat: partēqꝫ ſocio tribuit. Quo magis mirorexiſtimaſſe quoſdā: aquātilibꝰ nulluꝫ ineſſe ſenſuꝫ.¶ Ex libro de naturis rerū. Pinna de genere cōcharūeſt: corpuſqꝫ rotūdum habet: Mas ⁊ femīa ſocial̓r ambulant. apperit pinna conchas ſuas ad lunā. ſeqꝫ ꝑuispiſcibꝰ offert quaſi mortuā. Qui ꝓtinus exultātes. vbilicentia. ſicut dictū eſt. audacia creuit implet eius conchas. Mox vero pinna ſe plenā ſentiens: app̄henſumquicquid incluſerit exanīat ¶ Actor. Plais eſt piſcisnotus: et vſitatꝰ apud nos: planꝰ .ſ. et bicolor. Nam exvna parte albus: ex altera niger: de quo ſicut ⁊ de pluribus alijs nichil in p̄nominatis autoribuſ reperi: niſiforte alijs noībꝰ vocentur ab eis ꝙͣ a nobis ¶ CXXX¶ De porco marino. ¶ Iſidorus.Orcus marinꝰ eſt qui vocatur ſuillus: qꝛ duꝫeſcam querit: more ſuis terraꝫ ſub aquis foditCirca guttur em̄ habet oris orificiū: et niſi roſtrum harenis immergat paſtū nō colligit. ¶ Ex librode naturis reruꝫ Porcus maris eſt piſcis eſibil̓ porcoterreſtri ex magna ꝑte ſil̓is: Nam et caput habet ſimilimum: et mēbra in corꝑe: coſtaſqꝫ ſil̓i modo diſpoſitasTota fere caro eius in pinguedinē tranſit. Līgua eiusabſoluta eſt vt porci: ſed voce differ̄t. Circa guttur orificiuꝫ habet: et eſcam in fundo maris fodiens querit.In ęius dorſo quedā ſpine ſunt: venenū efficaciſſimuꝫhn̄tes: ⁊ punctōnibꝰ ſuis valde cruciātes: Sed fel eorum puncturis remedio eſt ¶ Pliniꝰ in libro. xxxii. Int̓venena piſcium: ſunt porci marini: ſpine in dorſo cruciatu magno leſoꝝ. Remedio autē eſt limꝰ ex reliquo corporis piſciū eoꝝ¶ LXXXI¶ De pungitiuo ¶ Ex libro de naturis rerūUngitiuꝰ vero eſt omniū fere piſciū minimusquibuſdā ſpinis ẜm nomen ſuum pungens.Mas in eis circa fauces rubeus eſt. Feminavero illa rubedine caret. Ambo vero macul̓ nudati ſūthos vulgus opinatur ſine ſemine in aquis creſcere Etquod mirabiliꝰ eſt: Alios etiā hoꝝ ſemīe ꝓpagari. Un̄⁊ hunc piſcem mr̄em piſciū vocāt. Dicūt em̄ ſi ſtagnūnouum fiat: nulluſqꝫ piſcis immittatur: Hos piſcicl̓osāno primo in eo inueniri: ⁊ āno ſecūdo diuerſi generispiſces ex eiſdem ꝓpagari¶. LXXXII.¶ De purpura ¶ Plinius libro nonoUrpura florem illuꝫ tingēdis veſtibꝰ expetitūin mediis habet faucibꝰ. liquoris hoc minimieſt in candida vena. Un̄ precioſus ille bibiturnigrantis roſe colore ſublucens. Reliquū corpꝰ ſterile.Uiuūt aūt purpure plurimū annis ſeptenis. Latent ſicut murices circa canis ortū tricenis diebus. Mutuoqꝫ attritu lentorē cuiuſdā cere ſaliuāt: Sil̓r ⁊ muricesPurpuras aut viuas caꝑe cōtendūt: qꝛ cū vita ſua ſuccum illum euomūt: ⁊ maioribꝰ quidē conchis detractaconcha auferunt. Minores vero eum teſtis frangunt.ita demū rorem euꝫ excipiētes tyrii lingua purpure lōgitudine digitali: qͣ paſcitur ꝑforando reliqua cōchiliatanta eſt aculeo duricia. Aqua dulci enecātur. ⁊ ſicubiflumini immergunt̉. alioqͥn capte etiā diebꝰ qͥnquagenis viuunt ſaliua ſua. Conche omēs celerrime creſcūtp̄cipueqꝫ purpure. anno magnitudinē implent. Capiūtur aūt purpure paruul̓ rariſqꝫ cōchis textu veluti naſſis in alto iactis. Ineſt aūt his eſca cluſiles mordacesqꝫ concharū: quales videmus has ſemineces: ſed mariredditaſ auido hyatu reuiuiſcentes. appetunt eas purpure. porrectiſqꝫ linguis infeſtāt: at ille aculeo extimulato claudunt ſeſe: cōprimūtqꝫ mordentia Ita pendentes quiditate ſua purpure tollūtur: ⁊ vena p̄fata eximi
tur. laus ſumma in coloreꝫ ſanguinis concreti aſpectunigricans: Idemqꝫ ſuſpectu refulgens. Concharuꝫ adpurpuras ⁊ cōchilia eadem eſt materia: ſed tꝑamentodiſtant. duo ſunt genera. Buccinū minor cōchad̓r: adſil̓itudinē eius buccine quā ſonus editur. alterū purpura vocatur. caliculatim ꝓcurrente roſtro. ⁊ caliculi latere introrſus tabulato quo līgua ꝓferatur. ꝓpterea clauatum eſt ad turbinem vſqꝫ aculeis in orbem ſeptenisfere: qui non ſunt in buccino. Sed vtriſqꝫ ſunt orbestotidem: quot hn̄t annos. Buccinuꝫ non niſi petris adheret: circaqꝫ ſcopulos legitur. purpure alio nomīe vocantur pelagie. Plura ſunt earum genera: pabulo ⁊ ſolo diſcreta. lutenſe putri limo et algenſe. Utriſqꝫ meliꝰtenienſe in tenei maris ora collectu. Hoc quoqꝫ tamenetiā leuiꝰ atqꝫ dilucius. Calculoſe appellātur a calculomaris mire apta conchiliis ⁊ longe optimo purpuris.Dyalutenſe .i. vario ſoli genere paſtuꝫ. Algā enutritūviliſſimū. Purpuras aūt capi poſt canis ortum eſt vtiliſſimū: aut ante vernum tempꝰ: qꝛ cum fetificauere ſuos hn̄t fluxus. Tantoqꝫ vis ſucci maior: qͣnto recētiorQue durioriſ teſte ſunt: vt murices: ac purpure lentorep̄ueniūt ſpūmā maris incaleſcente cum admiſſus ē imber. Item purpure cōuiuia regū adornāt amictus imbuūt. Aquaꝝ ergo eſt qd̓ adoratur in regibꝰ: ⁊ aquaꝝeſt illa ſpecies q̄ fulget in veſtibus ¶ Ex libro de naturis rerū. Purpure ſunt conche marine: q̄ verno tempore congregātur: ⁊ attrite liquorē ore ſaliuāt quē in mediis faucibꝰ hn̄t. Hoꝝ piſciū cōche infra annū maguitudinē implent: ꝙ ſi an̄ increſcendo tranſcurrāt vim libidinis auferūt nec vltra cōire pn̄t: vt in tꝑe p̄cioſuꝫ liquorē pariant. Un̄ ſumma diligentia pͥmo anno detrahūtur eis conche vel cōfringūtur: ne creſcāt. hoc liquore veſtis purpurea tingi ſolet: qui color nigricātis rōſemore ſublucet. Purpure ẜm pliniū fetidis odoribuſ capiūtur: ⁊ cū ſemineces fuerint mari reddite reuiuiſcūt.¶ LXXXIII.¶ De medicinis ex purpura ¶ Pli. li. xxxiij.Urpure ꝯ venena ꝓſunt. Haꝝ teſte ciniſ vtil̓rcum melle illinitur vlceribꝰ capitis. Idem quoqꝫ cinis cum melle efficaciter ſanat mulieꝝ māmas. pannis etiā reſiſtit vtroqꝫ modo. idem cinis ſiueopus ſit incipientes diſcutere: ſiue coctos emittere.Purpuraꝝ ſiue muricū minora genera ſunt efficaciora: ⁊ oris halitū cuſtodientia. ¶ Dyaſcorides. Purpura maritima ⁊ blata appellat̉: qꝛ qͣſi blitula ſāguīs apparet. Huiꝰ virtus ficca eſt: vn̄ vulnera putrida gingiuaꝝ in puluerē redacta ⁊ impoſita: purgat ⁊ cicatriſatEt ſi in eis mala caro ſuꝑcreuerit: pulueriſata adhibita depaſcit eam ⁊ extirpat: hoc ⁊ eiꝰ vngule cōbuſte faciunt. Eedem vngule ⁊ cooꝑtoriū cōchilii album fumigata: caſtorei odorem hn̄t: ac fumigatōe ſua: ſtericis effocatōnibꝰ laborātes liberāt. Epylenticos curant. bibita ventrē mouent. Conchiliū ip̄m ꝯbuſtū oīa ſupͣdicta¶ LXXXIIIIfacere nouit.¶ De raithe et raha ¶ Ex li. de naturis rerūAithe q̄ rais gallice dicitur eſt piſcis marisinter piſces nobiles reputatꝰ: admodum viliset hoc vbi eſt piſciū copia. ꝓpemodū rotundꝰeſt: ⁊ in longitudine ⁊ latitudine fere eqͣlis. Oculos hꝫhorribiles. Os quoqꝫ deformitate liuidum: ⁊ hoc noneo loco quo piſces ceteri: ſed loco ventris. vbi vero caput ⁊ oculi ſunt os nō habet. Caudam habet p̄longaꝫvt coluber: ⁊ in ea ſpinulas quaſdā acutas valde. Habet et qn̄qꝫ in capite lapidem: nec credimus ꝙ naturacreauerit eum inutilem. Huius carnes indigeſtibilesſunt: vt carnes bouine Imꝑinguatur. vt dicit areſtotil̓.vento meridionali flante ¶ Iorath. Eſt aūt piſcis noīerabas ſtupefaciens: ita ꝙ cum rheti portatur peruenit