Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimūſoctauus

diem rediens iteruꝫ foſſam aꝑit: fetus in aquā ducit̉Horum fetus inter inicia viſu carent: ſicut fetus omnium fere aquātiliū Iſidorꝰ. Muſculus dictꝰ ē: eoſit balene maſculus. Eius em̄ coitu hec belua conciꝑeꝑhibetur. Sunt aūt muſculi cochlee quoꝝ lacte ꝯcipiunt oſtree. Pliniꝰ li. ix. Amicicie ſunt exempla muſculus balena. Qn̄qꝫ p̄graui ſuꝑcilioꝝ pōdere: obrutis eius oculis infeſtantia magnitudinē in vada prenatans demonſtrat: oculorūqꝫ vice fungitur. Idem inli. xi. muſculus marinꝰ qui balenā antecedit: nullōs habet dentes: ſed his ſetas intus. ob id etiā hirſutā dicunt appellatā. Idem in li. ix. muſtele piſces menſedeputantur quas inter alpes lacus rhetie bigrantinꝰemulas murenis generat Areſtotiles. muſtela ſicutdelphinꝰ foca viuos fetus de corꝑe ſuo edunt et cumꝑtus ediderint. ſi erga ſuos catulos inſidias quēqͣ moliri p̄ſenſerint: ip̄os tuentur: etatis tenere pauorē affectu materno comprimunt. oraqꝫ aꝑiunt: innoxio dente ꝑtus ſuos ſuſpendunt. Interno quoqꝫ corꝑe reciꝑe:ac genitali aluo feruntur abſcondere: donec illos ad ſecuritatem deferant: aut ſui corporis obiectu defendāt .LXXV. De narco et nautilo et nube.Arcos. teſte areſtotile. tāte virtutis eſt piſcis:vt mediāte lino calamo ad manuꝫ piſcatorishamū tenentis accedat ſtupor inſenſibilitas.Immo et totū corpꝰ obſtupeſcit: niſi ciciꝰ hamū deiiciat. Inde eſt: etiā ſtuporifera: vt papauer: huiōiꝰ cetera dicūtur narcotica Pliniꝰ libro. ix. Nautilosab alijs vocatur pompilos: inter p̄cipua miracula maris computatur. Naꝫ ſupinus in ſumma equoꝝ peruenit: ita ſe paulatī ſubrigens: vt emiſſa per fiſtulaꝫ aqͣvelut exoneratꝰ ſentina facile nauiget. Poſtea primaduo brachia retorq̄ns: mēbranam inter illa mire tenuitatis extendit: qua velificāte in auras ceteris brachiiſſubremigās: media cauda vt gubernacl̓o ſe dirigit.Ita vadit alto luburnicarū gaudens imagine: ſi quidpauoris interueniat hauſta ſe mergens aqua. Ex libro de naturis rerum. Nubes ẜm areſtotilē. eſt piſcis:in aqua viuens: applicatꝰ ad petrā. Aqua deſcēditnec ſeꝑatur: niſi attractōem inſpiratōnis coactus.LXXVI De orbe et oſtrea IſidorusRbis dictꝰ eſt a figura. ſcꝫ qꝛ rotundꝰ eſt: totus in capite cōſtat Plinius li. xxxii. Duriſimū eſſe piſciuꝫ ꝯſtat eum: qui orbis vocaturrotūdꝰ eſt ſine ſquamis Iſidorꝰ. Oſtrea dicta eſt a teſtis: qͥbus mollicies interior carnis munit̉. Greci eniꝫteſtam oſtreā vocant: oſtrea vero neutro carnes femini dicūt̉. Eſt aūt in oſtrea p̄cioſiſſima margarita natural̓r infixa: maris aqua in ea ſolidatur: Que etiā difficile apud reges inuenit̉: in littoribꝰ qͣſi vil̓ iacens: avulgo ſaxis aſꝑis cautibꝰ colligitur Ex libro de naturis rerū. Oſtreum. vt dicūt ambroẜ. yſido. qn̄qꝫ teſtam aperit: vt clementioris aure deliciis glorietur. Sꝫcancer inſidias ei repentinas p̄tendit: et lapidem intereius teſtas ꝓiicit: ne illas cōiungere poſſit: ſic oſtreecarnes corrodit. Oſtreum ſiquid in ſiccum vel in ſiccoiacens. iam vt in domo cōchas tꝑe ſucceſſionis marisaperit Pliniꝰ li. ix. Silicea teſta incluſis fatendumeſt nullum ineſſe ſenſuꝫ: vt oſtreis: putreſcēte limo ꝓueniunt ac ſpūmā: circa nauigīa diutiꝰ ſtantia defixoſqꝫpalos et ligna. Nuper comꝑtum in oſtreariis hūoreꝫhis fetificum effluere in modū lactis. Idem in librox. In marinis oſtreis auditū eſſe eſt veriſil̓e: ſꝫ ad ſonum dicuntur ſe mergere. Tactꝰ qͥdem ſenſus ineſt ombus etiā quibꝰ aliꝰ nullus. Naꝫ et oſtreis terreſtribꝰvermibus quo exiſtimauerim omnibꝰ ſenſum ineſſe gu

ſtus. Idem in li. xi. Qculi quidem oſtreis nulli: quibuſdam conchaꝝ dubii. Idem in li. xxxii. Oſtree dulcibus aquis gaudent: vbi plurimi amnes influunt.Gignuntur tn̄ et in petroẜ: carentibuſqꝫ dulciuꝫ aquarum aduentu. Grandeſcunt ſideris ratōne circa eſtatiſinicium multo lacte p̄gnantia latentia: vbi ſol penetrat in vada. Hec vidr ratio qͣre minora in alijs locꝭ reꝑiuntur. opacitas em̄ ꝓhibet incrementum: triſticiaqꝫminus appetunt cibos: variātur corꝑibꝰ hyſpania ruffa: in illirico fuſca. nigra carne teſta circeis p̄cipuain quacūqꝫ gente vbicunqꝫ hn̄tur ſpiſſa. nec ſaliua ſualubrica: craſſitudīe potiꝰ ꝙͣ latitudine ſpectāda: nec ī luto: nec in harenoẜ: ſed ſolido vado capta ſpondylo breui et carnoſo: nec fibris lacinioſo: ac tota in aluoGaudent et ꝑegrinatōne tranſferriqꝫ in ignotas aqͣs.in indico mari reꝑiuntur pedalia. C.LXXVII. De mediciniſ ex oſtreaStree ſpāliter ꝯͣ venena leporis marini aduer Ptatur. eiſqꝫ menſaꝝ diuitum palma tribuitur:.ſtomachū vnice reficiunt: faſtidiis medentur.Additqꝫ luxuriā frigus obrutis niue: ſumma montiuꝫ maris ima miſcens. Aluum leniter emolliunt. coctaqꝫ mulſo tenaſmo: qui ſine exulceratōne ſit liberant.Ueſicarū etiā vlcera repurgant. Cocta vero in cōchisſuis ſicuti venerint clauſa mire diſtillatōibꝰ ꝓſunt. Harum teſte cinis vuam ſedat: tonſillas admixto melleEodem modo parotidas. pannos. māmarūqꝫ duriciaſvlcera capitū ex aqua. Cutem aūt mulierū extenditInſꝑgitur ambuſtis: ac dentifricio placet Pruritibꝰ eruptōibꝰ. pituite ex aceto medetur. Oſtree crude ſtundātur ſtrumas ſanāt: ꝑniones pedū AreſtotileſEſt aūt piſcis de genere oſtree .i. teſte dure? cauda natat repit. Dyaſcorides. Oſtree porphire vn̄ purepura tingitur: cōchlee ſunt: vſte deſiccatiue virtutisſunt: quibꝰ ceteraꝝ cochleaꝝ virtute ſunt ſil̓es. Naꝫet ego eis vſus ſum in reumatica diuturna: et diffcile cōcarnātur vuluera: caua et nimis ꝓfunda: quaſvſtas appoſui cum adipe veteri XXVIII.De pagro pauo pectine et perca IſidorusAgrus piſcis eſt quem greci fagrum ideo nuncupant: duros dētes habeat: ita vt oſtreis īmari alatur. Actor. Pagrus et ip̄e eſt dentix: de quo dictū eſt ſuꝑiꝰ Pliniꝰ libro. ix. Om̄s quidem piſces p̄gelidā hyeme ſentiunt: ſed maxīe qui lapidem hr̄e in capite exiſtimātur: vt lupi pagri. Cunqꝫaſꝑe fueriūt hyemes: multi ex eis ceci capiunt̉: ſicut delupo iam dictū eſt ſuꝑiꝰ Ex libro de naturis reruꝫ.Pauus maris dictus eſt a pauone volucre: qm̄ ei ſimilis ē ī coloribus Borſo em̄ collo pictꝰ eſt colore diuerſo. Pectines maris armātur vuguibꝰ: lucent in tenebris ignium more. In magnis frigoribus magniseſtibꝰ recondūtur: qꝛ tꝑatuꝫ aerem oportet eos hr̄e: vtviuant: cum exceſſum paſſionū in elemētis vngueſ eoꝝnon pati valeant Areſtotiles. Animal̓ marini qd̓ dicitur pecten pedibꝰ ſi quid appropinqͣuerit: oculum ſubito claudit Pliniꝰ vbi. pectines ſponte nature harenoẜ ꝓueniūt. Actor. perca eſt piſcis fluuial̓ variicoloris: curſu velociſſimuſ: ſquamis pinnul̓ acutis etaſprrimis armatꝰ: quibꝰ etiā ſe defendit ꝯͣ piſces maiores: ne p̄dantes inuadāt. ceteris piſcibꝰ fluuialibꝰ ſtagnenſibꝰ infirmis in cibo p̄cipue conuenit Alexander. perca videns ſibi lucium imminere: horret̉ pinnis: ſic euadit De pinna et plaice Plinius libro. ix..LXXIXInna eſt piſcis conchaꝝ generis: naſcitur in limoẜ ſubrecta ſemꝑ: nec vnꝙͣ ſine comite: quēApīnotherē vocant. Alii pinnophilaceꝫ .i. ſuillaparua: aliubi cancer: dapis aſſectator. Paudit auteꝫ ſe