Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimūſoctauus

diem rediens iteruꝫ foſſam aꝑit: ⁊ fetus in aquā ducit̉Horum fetus inter inicia viſu carent: ſicut fetus omnium fere aquātiliū Iſidorꝰ. Muſculus dictꝰ ē: eo ꝙſit balene maſculus. Eius em̄ coitu hec belua conciꝑeꝑhibetur. Sunt aūt muſculi cochlee quoꝝ lacte ꝯcipiunt oſtree. Pliniꝰ li. ix. Amicicie ſunt exempla muſculus ⁊ balena. Qn̄qꝫ p̄graui ſuꝑcilioꝝ pōdere: obrutis eius oculis infeſtantia magnitudinē in vada prenatans demonſtrat: oculorūqꝫ vice fungitur. Idem inli. xi. muſculus marinꝰ qui balenā antecedit: nullōs habet dentes: ſed ꝓ his ſetas intus. ob id etiā hirſutā dicunt appellatā. Idem in li. ix. muſtele piſces menſedeputantur quas inter alpes lacus rhetie bigrantinꝰemulas murenis generat Areſtotiles. muſtela ſicutdelphinꝰ ⁊ foca viuos fetus de corꝑe ſuo edunt et cumꝑtus ediderint. ſi erga ſuos catulos inſidias quēqͣ moliri p̄ſenſerint: ip̄os tuentur: etatis tenere pauorē affectu materno comprimunt. oraqꝫ aꝑiunt: ⁊ innoxio dente ꝑtus ſuos ſuſpendunt. Interno quoqꝫ corꝑe reciꝑe:ac genitali aluo feruntur abſcondere: donec illos ad ſecuritatem deferant: aut ſui corporis obiectu defendāt .LXXV. De narco et nautilo et nube.Arcos. teſte areſtotile. tāte virtutis eſt piſcis:vt mediāte lino ⁊ calamo ad manuꝫ piſcatorishamū tenentis accedat ſtupor ⁊ inſenſibilitas.Immo et totū corpꝰ obſtupeſcit: niſi ciciꝰ hamū deiiciat. Inde eſt: ꝙ etiā ſtuporifera: vt papauer: ⁊ huiōiꝰ cetera dicūtur narcotica Pliniꝰ libro. ix. Nautilos qͥab alijs vocatur pompilos: inter p̄cipua miracula maris computatur. Naꝫ ſupinus in ſumma equoꝝ peruenit: ita ſe paulatī ſubrigens: vt emiſſa oī per fiſtulaꝫ aqͣvelut exoneratꝰ ſentina facile nauiget. Poſtea primaduo brachia retorq̄ns: mēbranam inter illa mire tenuitatis extendit: qua velificāte in auras ceteris brachiiſſubremigās: media cauda vt gubernacl̓o ſe dirigit.Ita vadit alto luburnicarū gaudens imagine: ſi quidpauoris interueniat hauſta ſe mergens aqua. Ex libro de naturis rerum. Nubes ẜm areſtotilē. eſt piſcis:in aqua viuens: applicatꝰ ad petrā. Aqua nō deſcēditnec ſeꝑatur: niſi ꝑ attractōem inſpiratōnis coactus.LXXVI De orbe et oſtrea IſidorusRbis dictꝰ eſt a figura. ſcꝫ qꝛ rotundꝰ eſt: ⁊ totus in capite cōſtat Plinius li. xxxii. Duriſimū eſſe piſciuꝫ ꝯſtat eum: qui orbis vocaturrotūdꝰ eſt ſine ſquamis Iſidorꝰ. Oſtrea dicta eſt a teſtis: qͥbus mollicies interior carnis munit̉. Greci eniꝫteſtam oſtreā vocant: oſtrea vero neutro carnes femininō dicūt̉. Eſt aūt in oſtrea p̄cioſiſſima margarita natural̓r infixa: q̄ maris aqua in ea ſolidatur: Que etiā difficile apud reges inuenit̉: ⁊ in littoribꝰ qͣſi vil̓ iacens: avulgo ſaxis aſꝑis ⁊ cautibꝰ colligitur Ex libro de naturis rerū. Oſtreum. vt dicūt ambroẜ. ⁊ yſido. qn̄qꝫ teſtam aperit: vt clementioris aure deliciis glorietur. Sꝫcancer inſidias ei repentinas p̄tendit: et lapidem intereius teſtas ꝓiicit: ne illas cōiungere poſſit: ⁊ ſic oſtreecarnes corrodit. Oſtreum ſiquid in ſiccum vel in ſiccoiacens. iam vt in domo cōchas tꝑe ſucceſſionis marisaperit Pliniꝰ li. ix. Silicea teſta incluſis fatendumeſt nullum ineſſe ſenſuꝫ: vt oſtreis: putreſcēte limo ꝓueniunt ac ſpūmā: circa nauigīa diutiꝰ ſtantia defixoſqꝫpalos et ligna. Nuper comꝑtum in oſtreariis hūoreꝫhis fetificum effluere in modū lactis. Idem in librox. In marinis oſtreis auditū eſſe nō eſt veriſil̓e: ſꝫ ad ſonum dicuntur ſe mergere. Tactꝰ qͥdem ſenſus ineſt ombus etiā quibꝰ aliꝰ nullus. Naꝫ et oſtreis ⁊ terreſtribꝰvermibus quo exiſtimauerim omnibꝰ ſenſum ineſſe gu

ſtus. Idem in li. xi. Qculi quidem oſtreis nulli: quibuſdam conchaꝝ dubii. Idem in li. xxxii. Oſtree dulcibus aquis gaudent: ⁊ vbi plurimi amnes influunt.Gignuntur tn̄ et in petroẜ: carentibuſqꝫ dulciuꝫ aquarum aduentu. Grandeſcunt ſideris ratōne circa eſtatiſinicium multo lacte p̄gnantia ⁊ latentia: ⁊ vbi ſol penetrat in vada. Hec vidr ratio qͣre minora in alijs locꝭ reꝑiuntur. opacitas em̄ ꝓhibet incrementum: triſticiaqꝫminus appetunt cibos: variātur corꝑibꝰ hyſpania ruffa: in illirico fuſca. nigra ⁊ carne ⁊ teſta circeis p̄cipuain quacūqꝫ gente vbicunqꝫ hn̄tur ſpiſſa. nec ſaliua ſualubrica: craſſitudīe potiꝰ ꝙͣ latitudine ſpectāda: nec ī luto: nec in harenoẜ: ſed ſolido vado capta ſpondylo breui et nō carnoſo: nec fibris lacinioſo: ac tota in aluoGaudent et ꝑegrinatōne tranſferriqꝫ in ignotas aqͣs.in indico mari reꝑiuntur pedalia. C.LXXVII. De mediciniſ ex oſtreaStree ſpāliter ꝯͣ venena leporis marini aduer Ptatur. eiſqꝫ menſaꝝ diuitum palma tribuitur:.ſtomachū vnice reficiunt: faſtidiis medentur.Additqꝫ luxuriā frigus obrutis niue: ſumma montiuꝫ⁊ maris ima miſcens. Aluum leniter emolliunt. coctaqꝫ mulſo tenaſmo: qui ſine exulceratōne ſit liberant.Ueſicarū etiā vlcera repurgant. Cocta vero in cōchisſuis ſicuti venerint clauſa mire diſtillatōibꝰ ꝓſunt. Harum teſte cinis vuam ſedat: ⁊ tonſillas admixto melleEodem modo parotidas. pannos. māmarūqꝫ duriciaſvlcera capitū ex aqua. Cutem aūt mulierū extenditInſꝑgitur ⁊ ambuſtis: ac dentifricio placet Pruritibꝰ⁊ eruptōibꝰ. pituite ex aceto medetur. Oſtree crude ſtundātur ſtrumas ſanāt: ⁊ ꝑniones pedū AreſtotileſEſt aūt piſcis de genere oſtree .i. teſte dure? qͥ cauda natat ⁊ repit. Dyaſcorides. Oſtree porphire vn̄ purepura tingitur: cōchlee ſunt: q̄ vſte deſiccatiue virtutisſunt: quibꝰ ⁊ ceteraꝝ cochleaꝝ virtute ſunt ſil̓es. Naꝫet ego eis vſus ſum in reumatica ⁊ diuturna: et q̄ diffcile cōcarnātur vuluera: ⁊ caua et nimis ꝓfunda: quaſvſtas appoſui cum adipe veteri XXVIII.De pagro pauo pectine et perca IſidorusAgrus piſcis eſt quem greci fagrum ideo nuncupant: ꝙ duros dētes habeat: ita vt oſtreis īmari alatur. Actor. Pagrus et ip̄e eſt dentix: de quo dictū eſt ſuꝑiꝰ Pliniꝰ libro. ix. Om̄s quidem piſces p̄gelidā hyeme ſentiunt: ſed maxīe qui lapidem hr̄e in capite exiſtimātur: vt lupi ⁊ pagri. Cunqꝫaſꝑe fueriūt hyemes: multi ex eis ceci capiunt̉: ſicut delupo iam dictū eſt ſuꝑiꝰ Ex libro de naturis reruꝫ.Pauus maris dictus eſt a pauone volucre: qm̄ ei ſimilis ē ī coloribus Borſo em̄ ⁊ collo pictꝰ eſt colore diuerſo. Pectines maris armātur vuguibꝰ: lucent in tenebris ignium more. In magnis frigoribus ⁊ magniseſtibꝰ recondūtur: qꝛ tꝑatuꝫ aerem oportet eos hr̄e: vtviuant: cum exceſſum paſſionū in elemētis vngueſ eoꝝnon pati valeant Areſtotiles. Animal̓ marini qd̓ dicitur pecten pedibꝰ ſi quid appropinqͣuerit: oculum ſubito claudit Pliniꝰ vbi sͣ. pectines ſponte nature harenoẜ ꝓueniūt. Actor. perca eſt piſcis fluuial̓ variicoloris: curſu velociſſimuſ: ſquamis ⁊ pinnul̓ acutis etaſprrimis armatꝰ: quibꝰ etiā ſe defendit ꝯͣ piſces maiores: ne p̄dantes eā inuadāt. p̄ ceteris piſcibꝰ fluuialibꝰ⁊ ſtagnenſibꝰ infirmis in cibo p̄cipue conuenit Alexander. perca videns ſibi lucium imminere: horret̉ pinnis: ⁊ ſic euadit De pinna et plaice Plinius libro. ix..LXXIXInna eſt piſcis conchaꝝ generis: naſcitur in limoẜ ſubrecta ſemꝑ: nec vnꝙͣ ſine comite: quēApīnotherē vocant. Alii pinnophilaceꝫ .i. ſuillaparua: aliubi cancer: dapis aſſectator. Paudit auteꝫ ſe