LiberDecimūſoctauus
loco ſuo dicetur inferius. ¶ Bies eſt piſcis marinus.vt dicit areſtotiles. ſic dictus: qꝛ poſt ꝑfectōem ſuā nōviuit niſi ꝑ vnā diē: habet tn̄ alas duas: ⁊ duos pedes:et ſanguīe caret.¶ XLVIII.¶ De eceloa ¶ Iſidorus.Celoa d̓r concha margaritifera: in cuiꝰ carneſcꝫ p̄cioſus calculus ſolidatur. De his em̄ tradunt hi qui de animātiū naturis ſcpͥſer̄t: ꝙ nōcturno tꝑe littora appetūt: ⁊ ex celeſti rore margaritācōcipiunt. vn̄ ⁊ ecelōe noīantur ¶ Solinꝰ. Cōche certoanni tꝑe luxuriāte cōceptu faciūt rorem velut maritū:cuiꝰ deſiderio hiant. ⁊ cum maxīe linquitur imber lunaris: oſcitatōne quādā hauriūt humorē cupituꝫ. Sic ergo cōcipiunt grauideqꝫ fiunt: ⁊ de ſagine qualitate: redit habitꝰ vnionis. Nam ſi clarum fuerit qd̓ acceper̄tcandicāt orbicl̓i. Si vero turbidū: aut pallore languēt:aut rufo innubilātur. ita de celo magiſꝙͣ de mari ꝑtushn̄t: Deniqꝫ quotiēs aeris matutini ſemen excipiunt:fit margarita clarior magis: quotiens veſꝑe: fit obſcurior. Si repente micauerit choruſcatio: motu corrumpūtur intēpeſtiuo: clauſeqꝫ formidine: ſubito vicia contrahūt abortiua. Aut em̄ paruuli fient ſcrupuli: aut inanes. hic lapis ī aqua moll̓ eſt: duratur exemptꝰ. Nūqͣvero ſimul inueniūtur duo. vn̄ ⁊ vniones dicūtur. Huiuſmodi cōchis tal̓ eſt ſenſus: vt ꝑtus ſuos maculari timeāt. Itaqꝫ cum ſol ferueſcēs emiſerit orbeſ: ne calorenimio fuſcentur lapides: conche in ꝓfundū ſubſidunt.huic tn̄ ꝓuidentie opitulat̉ etas. Candor em̄ ſenecta d̓perit: ⁊ grandeſcentibꝰ cōchis margarita flaueſcit.Piſcantiū quoqꝫ timēt inſidias: ⁊ ob hoc inter ſcopl̓oifrequentiꝰ deliteſcūt Gregatim natāt: ⁊ q̄ magis interillas exꝑta eſt: gregem: ducit: que ſi capta fuerit: ceterediffugiunt.XLIX.¶ De ethenai vel echino IſidorusThenais paruꝰ ⁊ ſemipedal̓ piſciculꝰ: nomenſumpſit: ex eo ꝙ nauem adherendo retineat.¶ Ruant licet venti: ſeuiāt ꝓcelle. Nauis tn̄ radicata in mari ſtare videt̉: nec moueri: nō retinēdo ſedtantūmodo adherēdo. hunc latini moraꝫ appellauerūteo ꝙ cogat ſtare nauigia ip̄a. ¶ Pliniꝰ li. ix. Ethenaycarinis adherente naues tardiꝰ ire credūtur: inde noīeimpoſito. Quā ob cauſam amatoriis quoqꝫ veneficiisinfamis eſt: ⁊ iudicioꝝ ac litiuꝫ mora: q̄ crimīa vna laude penſat. fluxꝰ grauidaꝝ vtero ſiſtens: ꝑtuſqꝫ cōtinēſad puerperiū: tn̄ in cibos n̄ admittitur. Mucianꝰ dicithunc eſſe muricem purpurā latiorem: nec aſꝑſo ore: necrotūdo: nec in angul̓ ꝓdeūte roſtro: ſed cōcha ſimplicein vtroqꝫ latere ſeſe colligente. Trebiꝰ niger dicit eumpedalem eſſe: ⁊ craſſitudine quinqꝫ cubitoꝝ: naues morari. Hāc quoqꝫ vim eſſe illiꝰ in ſale ẜuati: vt aurū qd̓ īaltiſſimos puteos deciderit: admotꝰ exͣhat. documentūimmenſum ⁊ occultū potentia ſemetip̄am vincente natura. ¶ Idem in li. xxxii. Heu vanitas hūana cum illaroſtra nauiū ere ferroqꝫ ad ictus armata: ſemipedalispiſciculus inhibere poſſit: ac tenere deuincta. fertur tenuiſſe: p̄toriā nauem anthonii ꝓperātis circūire ſuos ⁊exhortari: donec trāſiret in aliā Itaqꝫ ceſariana claſſiſimpetu maiore ꝓtinus eum ꝑtrāſit. Tenuit etiā nauēGaii principis. Quidāqꝫ exilientes de naui inuenerūtgubernaculo adherentē piſciculū: oſtender̄t Gaio indignāti hoc fuiſſe qd̓ retineret ip̄m: cum qͣdringentoꝝ incederet obſequio remigum. Qui tunc eum poſtea viderunt: limaci magne ſil̓em dixerūt ¶ Idem in li. ix. Hūcarbitratur areſtotiles pedes hr̄e ita poſita pinnarumſil̓itudine Areſtotiles. Piſcis paruꝰ in mari: ꝓhibetnauem recedere potentia naturali. plureſqꝫ hoīes ipſovtūtur in multos adodiū ⁊ amorē Ale illiꝰ aſſimilāturpedibꝰ: nam reuera pedes nō habet. ¶ L.
¶ De eodem.¶ Ambroſius.Chinus eſt anīal in mari exiguuꝫ vile ⁊ deſpicabile. hic tn̄ cum ventoꝝ ꝓcellam preſenſerit:calculum validū arripit: eūqꝫ velut faburramvehit: ⁊ tanꝙͣ anchorā trahit: ne excutiatur a fluctibusſicqꝫ qui non pōt ſe ſuis viribꝰ liberare: alieno regiturpondere. Quo iudicio etiaꝫ naute velut ſignū future ꝑturbatōnis capeſcunt: ⁊ ſibi p̄cauent: ne hos imꝑitosturbo inueniat. Maxīas quoqꝫ nauiū plenis currētesvelis in mediis fluctibꝰ qͣſi radicatas ſiſtit: nec ſine munere creatoris tantū ei pōt ſuppetere virtutis. ¶ Plnius vbi ſupͣ. Echini ſunt ex genere cancroꝝ in quibꝰſpine pro pedibꝰ. Ingredi eſt his in orbeꝫ volui. Itaqꝫdetritis ſepe aculeis inueniūtur. Quā oīm amara: qͥnanūero. Ora in medio corꝑe in terrā verſa. Tradunt ſeuiciaꝫ maris eos p̄ſagire: correptiſqꝫ lapill̓ oꝑiri. Mobilitatēqꝫ pondere: ſtabilientes nolūt volūtatōe ſpinasatterere Qd̓ vbi vidēt nautici ſtatim nauigīa pluribuſanchoris infrenāt. ¶ Alexāder. Echinꝰ ergo in mediomaris ſtabilim̄tū dat alij qd̓ n̄ pōt dare ſibimetipſi. Sibi em̄ a lapill̓ mendicat: qd̓ nauibꝰ abundāter tribuerepōt. ¶ Ex libro de naturis reruꝫ. Echinꝰ eſt piſciculusſpinas hn̄s ꝓ pedibꝰ: ſicut cācer. alas aūt ſub ventre: q̄pedibꝰ aſſimilatur. In ore vero dentiuꝫ loco gͣues aculeos. Hoc aūt ſupͣ moduꝫ mirabile eſt: ꝙ cuꝫ ſit ſempedalis n̄ vlla violentia: ſed adheſiōe tm̄ nauem. cc. pedūcum ſuis intus ponderibꝰ retinet: ita ꝙ nec ad punctūmoueri valet. Nec eſt alia ratio in taꝫ ſtupēdo ꝓdigioniſi ꝙ deus in creaturis p̄dicetur mirabil̓. Piſcis iſtecomedi nō pōt qꝛ hoīem a ſtatu diſpoſitōnis ſue diſſol¶ .III.nendo: mortem infert.¶ De medicinis ex eodē ¶ Biaſcorides.Thini marini ſapor euſtomachꝰ ē: ventrē molIlit: ⁊ dyaforeticꝰ eſt. Hmōi coriuꝫ crudū miſcetur vtiliter medicamībꝰ aūt ſcabiiſ. Combuſtūvero: ſordida vulnera purgat: creſcētia quoqꝫ vulnerareſidere facit. ¶ Plinius libro. xxii. Ethenas vel echinus grauidis adalligatꝰ vſqꝫ ad maturitatē continetlubricos partꝰ: ideoqꝫ aſſeruatur ſale. Idem quoqꝫ piſcis venerem inhibet. Preterea cōtra doricniū echinimaxīe ꝓſunt: ⁊ his qui carfati ſuccum biber̄t: precipueeius iure ſumpto. Iideꝫ etiā ex aceto epinictidaſ tollūtEchini cum ſpinis ſuis contuſi: ⁊ e vino poti calculostollunt: ⁊ alias in cibo ad hoc ꝓficiunt. Echinoꝝ teſtecōtuſe ex aqua illite incipiētibꝰ pannis reſiſtunt. Echini quoqꝫ viuentes vſti: ⁊ in vino dulci potati: ꝓfluuiaſiſtūt. Echini cinis cum carnibꝰ ſuis cremati cum oleo¶ .III.alopicias replet.De effemerone et eſcaro ¶ Iorath vbi ſupraFfimeron piſcis eſt: qui ſine coitu naſcitur: etcum ꝑ tres horas diei vixerit moritur. ¶ Iſidorus. Eſzarus dictꝰ eſt: eo ꝙ ſolus eſcā ruminare ꝑhibetur: alij em̄ piſces nō rumināt. Tradūt aūthunc ingenioſum eſſe: incluſum quippe naſſis: nō frōteerumpe: nec infeſtis vimībus caput inſerere: ſꝫ auerſūcaude ictibꝰ crebris laxare fores: ⁊ ita retrorſum redire. Quem luctatū eiꝰ ſi forte alius eſcarus extrinſecuſvideāt: app̄henſa mordicꝰ cauda: niſus erumpētis adiuuare d̓r ¶ Pliniꝰ libro. ix. Eſcaro vel ſcaro pͥncipatuſnunc datur qͥſolꝰ piſciū ruminare d̓r: herbiſqꝫ veſci nōalijs piſcibꝰ Carpathio mari maxīe frequens Promōtorium troadis lectū nunꝙͣ ſpōte trāſit. Inde aūt aduectos a tiberio claudio pͥncipe Optatꝰ eliptius prefectꝰclaſſis inter oſtienſeꝫ ⁊ campanie orā ſparſos diſſemīauit: quīquennio fere cura eſt adhibita: vt capti redderētur mari: Poſtea freq̄ntes inueniūtur in littoribꝰ ytalie non ante ibi capti ¶ Idem in li. xi. Omnibꝰ piſcibꝰſunt dentes ẜrati p̄ter ſcaruꝫ: cui .ſ. vni aquātiliū: pleī