Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimūſoctauus

loco ſuo dicetur inferius. Bies eſt piſcis marinus.vt dicit areſtotiles. ſic dictus: qꝛ poſt ꝑfectōem ſuāviuit niſi vnā diē: habet tn̄ alas duas: duos pedes:et ſanguīe caret. XLVIII. De eceloa Iſidorus.Celoa d̓r concha margaritifera: in cuiꝰ carneſcꝫ p̄cioſus calculus ſolidatur. De his em̄ tradunt hi qui de animātiū naturis ſcpͥſer̄t:cturno tꝑe littora appetūt: ex celeſti rore margaritācōcipiunt. vn̄ ecelōe noīantur Solinꝰ. Cōche certoanni tꝑe luxuriāte cōceptu faciūt rorem velut maritū:cuiꝰ deſiderio hiant. cum maxīe linquitur imber lunaris: oſcitatōne quādā hauriūt humorē cupituꝫ. Sic ergo cōcipiunt grauideqꝫ fiunt: de ſagine qualitate: redit habitꝰ vnionis. Nam ſi clarum fuerit qd̓ acceper̄tcandicāt orbicl̓i. Si vero turbidū: aut pallore languēt:aut rufo innubilātur. ita de celo magiſꝙͣ de mari ꝑtushn̄t: Deniqꝫ quotiēs aeris matutini ſemen excipiunt:fit margarita clarior magis: quotiens veſꝑe: fit obſcurior. Si repente micauerit choruſcatio: motu corrumpūtur intēpeſtiuo: clauſeqꝫ formidine: ſubito vicia contrahūt abortiua. Aut em̄ paruuli fient ſcrupuli: aut inanes. hic lapis ī aqua moll̓ eſt: duratur exemptꝰ. Nūqͣvero ſimul inueniūtur duo. vn̄ vniones dicūtur. Huiuſmodi cōchis tal̓ eſt ſenſus: vt ꝑtus ſuos maculari timeāt. Itaqꝫ cum ſol ferueſcēs emiſerit orbeſ: ne calorenimio fuſcentur lapides: conche in ꝓfundū ſubſidunt.huic tn̄ ꝓuidentie opitulat̉ etas. Candor em̄ ſenectaperit: grandeſcentibꝰ cōchis margarita flaueſcit.Piſcantiū quoqꝫ timēt inſidias: ob hoc inter ſcopl̓oifrequentiꝰ deliteſcūt Gregatim natāt: magis interillas exꝑta eſt: gregem: ducit: que ſi capta fuerit: ceterediffugiunt.XLIX. De ethenai vel echino IſidorusThenais paruꝰ ſemipedal̓ piſciculꝰ: nomenſumpſit: ex eo nauem adherendo retineat. Ruant licet venti: ſeuiāt ꝓcelle. Nauis tn̄ radicata in mari ſtare videt̉: nec moueri: retinēdo ſedtantūmodo adherēdo. hunc latini moraꝫ appellauerūteo cogat ſtare nauigia ip̄a. Pliniꝰ li. ix. Ethenaycarinis adherente naues tardiꝰ ire credūtur: inde noīeimpoſito. Quā ob cauſam amatoriis quoqꝫ veneficiisinfamis eſt: iudicioꝝ ac litiuꝫ mora: crimīa vna laude penſat. fluxꝰ grauidaꝝ vtero ſiſtens: ꝑtuſqꝫ cōtinēſad puerperiū: tn̄ in cibos admittitur. Mucianꝰ dicithunc eſſe muricem purpurā latiorem: nec aſꝑſo ore: necrotūdo: nec in angul̓ ꝓdeūte roſtro: ſed cōcha ſimplicein vtroqꝫ latere ſeſe colligente. Trebiꝰ niger dicit eumpedalem eſſe: craſſitudine quinqꝫ cubitoꝝ: naues morari. Hāc quoqꝫ vim eſſe illiꝰ in ſale ẜuati: vt aurū qd̓ īaltiſſimos puteos deciderit: admotꝰ exͣhat. documentūimmenſum occultū potentia ſemetip̄am vincente natura. Idem in li. xxxii. Heu vanitas hūana cum illaroſtra nauiū ere ferroqꝫ ad ictus armata: ſemipedalispiſciculus inhibere poſſit: ac tenere deuincta. fertur tenuiſſe: p̄toriā nauem anthonii ꝓperātis circūire ſuosexhortari: donec trāſiret in aliā Itaqꝫ ceſariana claſſiſimpetu maiore ꝓtinus eum ꝑtrāſit. Tenuit etiā nauēGaii principis. Quidāqꝫ exilientes de naui inuenerūtgubernaculo adherentē piſciculū: oſtender̄t Gaio indignāti hoc fuiſſe qd̓ retineret ip̄m: cum qͣdringentoꝝ incederet obſequio remigum. Qui tunc eum poſtea viderunt: limaci magne ſil̓em dixerūt Idem in li. ix. Hūcarbitratur areſtotiles pedes hr̄e ita poſita pinnarumſil̓itudine Areſtotiles. Piſcis paruꝰ in mari: ꝓhibetnauem recedere potentia naturali. plureſqꝫ hoīes ipſovtūtur in multos adodiū amorē Ale illiꝰ aſſimilāturpedibꝰ: nam reuera pedes habet. L.

De eodem. Ambroſius.Chinus eſt anīal in mari exiguuꝫ vile deſpicabile. hic tn̄ cum ventoꝝ ꝓcellam preſenſerit:calculum validū arripit: eūqꝫ velut faburramvehit: tanꝙͣ anchorā trahit: ne excutiatur a fluctibusſicqꝫ qui non pōt ſe ſuis viribꝰ liberare: alieno regiturpondere. Quo iudicio etiaꝫ naute velut ſignū futureturbatōnis capeſcunt: ſibi p̄cauent: ne hos imꝑitosturbo inueniat. Maxīas quoqꝫ nauiū plenis currētesvelis in mediis fluctibꝰ qͣſi radicatas ſiſtit: nec ſine munere creatoris tantū ei pōt ſuppetere virtutis. Plnius vbi ſupͣ. Echini ſunt ex genere cancroꝝ in quibꝰſpine pro pedibꝰ. Ingredi eſt his in orbeꝫ volui. Itaqꝫdetritis ſepe aculeis inueniūtur. Quā oīm amara: qͥnanūero. Ora in medio corꝑe in terrā verſa. Tradunt ſeuiciaꝫ maris eos p̄ſagire: correptiſqꝫ lapill̓ oꝑiri. Mobilitatēqꝫ pondere: ſtabilientes nolūt volūtatōe ſpinasatterere Qd̓ vbi vidēt nautici ſtatim nauigīa pluribuſanchoris infrenāt. Alexāder. Echinꝰ ergo in mediomaris ſtabilim̄tū dat alij qd̓ pōt dare ſibimetipſi. Sibi em̄ a lapill̓ mendicat: qd̓ nauibꝰ abundāter tribuerepōt. Ex libro de naturis reruꝫ. Echinꝰ eſt piſciculusſpinas hn̄s pedibꝰ: ſicut cācer. alas aūt ſub ventre:pedibꝰ aſſimilatur. In ore vero dentiuꝫ loco gͣues aculeos. Hoc aūt ſupͣ moduꝫ mirabile eſt: cuꝫ ſit ſempedalis vlla violentia: ſed adheſiōe tm̄ nauem. cc. pedūcum ſuis intus ponderibꝰ retinet: ita nec ad punctūmoueri valet. Nec eſt alia ratio in taꝫ ſtupēdo ꝓdigioniſi deus in creaturis p̄dicetur mirabil̓. Piſcis iſtecomedi pōt qꝛ hoīem a ſtatu diſpoſitōnis ſue diſſol .III.nendo: mortem infert. De medicinis ex eodē Biaſcorides.Thini marini ſapor euſtomachꝰ ē: ventrē molIlit: dyaforeticꝰ eſt. Hmōi coriuꝫ crudū miſcetur vtiliter medicamībꝰ aūt ſcabiiſ. Combuſtūvero: ſordida vulnera purgat: creſcētia quoqꝫ vulnerareſidere facit. Plinius libro. xxii. Ethenas vel echinus grauidis adalligatꝰ vſqꝫ ad maturitatē continetlubricos partꝰ: ideoqꝫ aſſeruatur ſale. Idem quoqꝫ piſcis venerem inhibet. Preterea cōtra doricniū echinimaxīe ꝓſunt: his qui carfati ſuccum biber̄t: precipueeius iure ſumpto. Iideꝫ etiā ex aceto epinictidaſ tollūtEchini cum ſpinis ſuis contuſi: e vino poti calculostollunt: alias in cibo ad hoc ꝓficiunt. Echinoꝝ teſtecōtuſe ex aqua illite incipiētibꝰ pannis reſiſtunt. Echini quoqꝫ viuentes vſti: in vino dulci potati: ꝓfluuiaſiſtūt. Echini cinis cum carnibꝰ ſuis cremati cum oleo .III.alopicias replet.De effemerone et eſcaro Iorath vbi ſupraFfimeron piſcis eſt: qui ſine coitu naſcitur: etcum tres horas diei vixerit moritur. Iſidorus. Eſzarus dictꝰ eſt: eo ſolus eſcā ruminare ꝑhibetur: alij em̄ piſces rumināt. Tradūt aūthunc ingenioſum eſſe: incluſum quippe naſſis: frōteerumpe: nec infeſtis vimībus caput inſerere: ſꝫ auerſūcaude ictibꝰ crebris laxare fores: ita retrorſum redire. Quem luctatū eiꝰ ſi forte alius eſcarus extrinſecuſvideāt: app̄henſa mordicꝰ cauda: niſus erumpētis adiuuare d̓r Pliniꝰ libro. ix. Eſcaro vel ſcaro pͥncipatuſnunc datur qͥſolꝰ piſciū ruminare d̓r: herbiſqꝫ veſcialijs piſcibꝰ Carpathio mari maxīe frequens Promōtorium troadis lectū nunꝙͣ ſpōte trāſit. Inde aūt aduectos a tiberio claudio pͥncipe Optatꝰ eliptius prefectꝰclaſſis inter oſtienſeꝫ campanie orā ſparſos diſſemīauit: quīquennio fere cura eſt adhibita: vt capti redderētur mari: Poſtea freq̄ntes inueniūtur in littoribꝰ ytalie non ante ibi capti Idem in li. xi. Omnibꝰ piſcibꝰſunt dentes ẜrati p̄ter ſcaruꝫ: cui .ſ. vni aquātiliū: pleī