Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimūſoctauus

pinguedine viuam carnem interius penetrauerit. Sicqꝫ ferrū ſubſecuta ſalſa maris aqua vulnus intrat: acvulneratū ꝑimit. Mortuū ergo ſuꝑ mare refluitātempiſcatores cum funibꝰ adeūt: ad littꝰ eum magno tri XIIIII.pudio trahūt. De cibo ac ſpermate ceti.Etus auteꝫ. vt legitur. comedit vt alij piſceſmaſticādo: cibūqꝫ dētibꝰ ꝯminuēdo: ſed tātummodo glutiēdo: ītra corpꝰ retinendo. Exlibro de naturis rerū. Habet em̄ oris meatꝰ. vt dictūeſt. ſtrictos vn̄ niſi paruos piſciculos deglutit: quoſodorifero hanelitu ſuo attrahens ad ſe: ac deuorās iuventrem ſuuꝫ mittit. Habet em̄ in gutture quādaꝫ pellem mēbrane ſimilem: multis meatibꝰ ꝑforata: ſinitquicꝙͣ magni ingredi ventrē Iorath. Cum aūt cētꝰſperma ꝓiicit in coitu ſuo cum femīa qd̓ ſuꝑfluit ex ipſo ſꝑmate: ſuꝑnatat aque: colligitur ambra. Platerius. Ambra d̓r eſſe ſperma ceti. .i. balene. Et eſt calida ſicca in ſecūdo gradu. Eſt autem alba: ſi inueīaturcoloris gipſei melior eſt. Sophiſticatur aūt cum puluere ligni aloēs ſtorace muſco quibuſdā alijs. Sedhoc agnoſcitur: qꝛ ſophiſticata pōt malaxari vt ceraAmbra vero pōt. Habet autem virtutē cōfortādi: valet cōtra ſincopin epylenſiā. Auicenna. Ambra. vt eſtimo. eſt manatio fortis in mari: melior ē griſea fortis: deinde varia: poſt citrina. Et adulterat̉ cumgypſo cera ladano. Nigra ſpecie mala eſt Multociens aūt aſſumitur ex ventre piſcis: qui eam comeditmoritur. Eſt aūt calida et ficca: videtur eſſe calida inſecundo gradu: ſicca in pͥmo. Confert aūt decrepitis:ꝓpter ſubtilitatem ſue calefactōnis: Confert aūt cerebro ſenſibꝰ et cordi. Conſtantinus in libro graduūAmbra ventre cuiuſdā maxīe beſtie egreditur. Quidam tamen dicūt: in fundo maris naſcitur calida etſicca: in ſecūdo gradu exiſtens: frigidas naturas ꝯfortat. Pliniuſ li. ix.XLIIII. De conchisOncharū genera firmioris ſunt teſte in qͥbusmagna varietas apparet ludentis nature. Tot coloꝝ differētie: tot figure: inter quaſ pͥncipatum tenent margarite Iſidorꝰ. Cōche cōchleeinde vocate ſunt: qꝛ deficiente luna cauātur .i. euacuantur. Omniū em̄ clauſoꝝ maris anīaliū atqꝫ cōcharuꝫincremento lune menbra turgeſcunt: defectu euacuant̉Nam luna cum ī augmento fuerit: auget humorem: etcum in defectū venerit: humores minuūtur Conche ātprime poſitōnis nomen eſt. Cochlee vero diminutionem quaſi cōchult. Conchaꝝ multa genera ſunt: interquas margaritifera que ecelola d̓r: de qua videlꝫ īferius dicetur Fulgentiꝰ in libro mitilogiarū. Cōchamarina toto corꝑe ſimul aꝑto miſcetur in coitum: ſicutiuba refert in phiſiologis. Haly vbi ſupͣ. Sadephūid eſt. cōcha marina melius eſt album. Razi in almaſore. Conche marine aduſte abradendo purgāt dētesEx aduſtis aut attritis emplaſtrum factum: aduſti XLV.onem ignis ſanat. Plinius libro nono De cochleisſe domicilio: binaqꝫ ceu cornua ꝓtendenteſOchlee aquatiles terreſtreſqꝫ ſunt exerentestrahenteſqꝫ: ocul̓ carent. Ideoqꝫ cornicul̓ eaꝝp̄tentāt iter. Idem in li. xxx. Cōchleaꝝ cibus ſtomacho eſt vtil̓. Sed in aqua oportet eas intācto eaꝝ corꝑe ſubferuefieri: mox in prūa torreri: ē vino garoqꝫſumi. laudatiſſime ſunt affricane: et ex inſulis capreaꝝNuꝑ hoc comꝑtum plurimis ꝓdeſſe. Id quoqꝫ obſeruant: vt numero impari ſumāt. Uirus tn̄ eaꝝ grauitatem halitus facit. Proſunt et ſanguinē excreatibꝰ dempta teſta trite ī aqua pote. Laudatiſſime aūt ſunt affri-

cane. Sicule modice: qm̄ magnitudo duras facit: ſine ſucco. Balearice quas cauaticas vocant: qm̄ ſpelūcis naſcūtur. laudate ex infulis capreaꝝ. Nulle veroeaꝝ cibis grate: neqꝫ veteres neqꝫ recētes. fluuiatiles albe virus habēt nec non ſilueſtres ſtomacho vtiles:aluumqꝫ ſoluūt. Ecōtra vero ſunt ſtomacho vtilioresmarine. Efficaciſſime tn̄ in dolore ſtomachi. laudatiores tn̄ tradūtur quecūqꝫ viue cum aceto deuorate Cochlee in cibo his quos animꝰ inquietat: aut quoꝝ alienatur mens: aut quibus vertigines exp̄ſſi ſunt ex cyatis paſſi tribus conferūt. Singule quoqꝫ cochlee cōtrite: cum ſua teſta calefacte in potu date. Item cibi ipſſaꝝ cōchleaꝝ in typſana decoctaꝝ laudātur doloribuſlaterū. Eedeꝫ quoqꝫ ſiſtūt aluū. Inflamatōem diſcutitcibus eaꝝ. Et eedem in cibo ſumpte accelerāt partumQuartanis dicūtur mederi cochlee fluuialeſ in cibo recentes. Eedem aūt venerem cōcitāt ſale aſſeruate: inpotu ex vino date. Omniū cōchleaꝝ cinis ſpiſſat et calefacit. Item cinis cōcleaꝝ cuꝫ melle que paſſim inueniūtur late et minute viciā tollit e facie. Proſunt cochlee ſanguinē excreātibus: dempta teſta trite in potuaque. Efficaciſſime vero ſunt quedā in ſtomachi dolore cum aceto deuorate. Cochlee crude deuorate vel trite cum aqua tepida cyatis tribꝰ ſi ſorbeantur tuſſim ſedent. Lumboꝝ quoqꝫ medentur dolori cum ſuis teſtiscōtrite: in vino cum pipere cocte. Cinis eaꝝ vinoſumptꝰ dyſentericis eſt vtilis: ex vino auſtero potusaluuꝫ ſiſtit. Idem quoqꝫ cinis .ſ. cochleaꝝ que viuebuſte ſunt: omīa ſanat vlcera pedum. Addito ſemīe lini vrtice cum melle linitum: comiciales ſanat. Cochlee late pote: pedum articuloꝝ dolores dicūtur toller̄Quedam etiā cōtuſe impoſite vtiles ſunt ad harundines et alia tela quecūqꝫ corꝑi extrahenda ſunt Idēin libro. xxxii. Ictibꝰ ſcorpionū carnes fluuialiuꝫ cōchlearum reſiſtūt crude vel cocte. Quidē ob id ſalſas quoqͣz obẜuāt: imponūt ip̄ẜ plagis. Precipiūt cochleecrude carnem tritam hibere ex aqua calida in tuſſi cruenta. XLVIDe congro et coreꝫ et coruo. Ex libro de naturis rerum.Ouger eſt piſcis marinꝰ: vt murena longꝰ: ſedcorꝑe multo maior. hic vento flāte vehementi:impinguatur: eius carnes dulciſſime ſunt adedendum. Cuꝫ murena ceteriſqꝫ piſcibꝰ inimicicias hꝫ intantū robuſtꝰ eſt: vt polippū fortitudine dentiumlaceret. Plimiꝰ libro. ix. Conger eſt piſcis longꝰ vtanguilla vel murena: flexuoſo impulſu corꝑis. ita marivtens natādo vt ẜpens terra rependo. Cōger murena: mutuo odio flagrat. caudam inter ſe p̄rodentes.Cōgri mēſibꝰ hibernis iacēt in ſpeluncꝭ cōditi: nec capiuntur niſi diebꝰ eſtatis. Pinne vice pedum date ſuntpiſcibꝰ. bine ſunt oīno longis: vt anguillis congris.Polippum ſua rodere brachia falſa opīo eſt. id enim acōgris euenit ei. Naꝫ polippū lacerāt cōgri. Polippūvero locuſta pauet. locuſtam conger: in ſiccū repūt etiācōgri. Eſculapius vbi ſupͣ. Coreꝫ piſcis eſt qui tꝑepluuie in cauernis occultat ſe. Nam dum pluuia caditſuꝑ eum: haurit eam: excecatur: poſtea moritur. Iſidorus. Coruus a cordis voce dictꝰ eſt: qꝛ pectoregrumit: ſuaqꝫ voce ꝓditus capitur Iorath vbi ſupͣPiſces qui dicūtur corui qn̄ pullificat: voce ſua ꝓduntur: qꝛ ſemꝑ gemitꝰ vel grunnitꝰ proferūt: ſic capiunXLVIItur.De dentrice et die. Ex libro de naturis rerūEntix. al̓s dentrix. vel pagrus a re nomen hꝫ:qꝛ dētes habet magnos multos ac duros qͥbꝰgraſſat̉ in oſtreas: piſces innocuos ActorNota ergo dentix idem eſt qd̓ pagrus: de quo etiaꝫ