LiberDecimūſoctauus

Teſta cancri marini ſubtilior eſt ꝙͣ teſta clibani. Exiccatiua eſt: ⁊ abſtergit pannū: ac lentigines: ⁊ ſcabiem.Cācer fluuial̓ eſt difficil̓ digeſtionis: ac plurimi nutrimenti: ⁊ ip̄m qͥdem rectificat. Decoctioqꝫ cum melle.Extrahit ſpinas ⁊ acutas res infixas carni: ſꝫ marinꝰeſt ſubtilior. Preterea cinis eiꝰ fiſſuris ex frigore bonꝰeſt. ⁊ qd̓ ex eo aduſtū eſt ponitur in mediciniſ morpheeac pāni: ⁊ ꝯfert. Item cancer fluuial̓ reſoluit apoſtemata magna: cum ponitur ſuꝑ ea. Caro eiꝰ cōfert ptyſi: ꝓprie cū lacte azine: ⁊ ius etiā ip̄iꝰ. Cinis eiꝰ ani fiſſuriseſt bonꝰ. Et ꝯfert morſui ſcorꝑionū ac rutele. emplaſtrimore ſuppoſitꝰ aut comeſtꝰ ¶ Idem quoqꝫ cinis cū melle ꝯfert ad morſuꝫ canis rabioſi bibitꝰ. Ex teſta cancrimarini fit cerotum ſuꝑ ſcropulas ¶ Emplaſtrū ex ea factum eſt fortis cōſolidatōnis: ⁊ cōfert vlceribꝰ. Ip̄aqꝫſcabiem abſtergit. ¶ Idem in li. iiii. Cancer fluuial̓ culacte vl̓ eiꝰ decōctio bibitur ſuꝑ morſione venenata.Sanātur etiā ſtrume cācro fluuiali cocto vel combuſtoex melle. Cancri huiōi triti ex aqua poti aluum ſiſtuntUrinā cient in albo vino ademptis brachiiſ. Calculoſetiaꝫ pellunt cum mirra triti. Porro de azinino maxīelacte triti rupta ꝯuulſaqꝫ ſanant Iidem in aqua ⁊ oleotriti ꝑunctis āte acceſſiones in febribꝰ ꝓſunt. Marinorum ⁊ fluuialiū cineres: aqua feruēti cōbuſta cuꝫ ceraſanant. Et pilos hec curatio reſtituit. fluuiales triti extrahunt tela inherentia corꝑi Succus eoꝝ cum ordeacea farina ſanat in auribꝰ: vel in alia ꝑte corꝑis vlcera¶ XXXIX.¶ De eodem ¶ Plinius libro. xxxij.Ancroꝝ cinis cum oleo ad lepras valet. Iuseoꝝ ꝯͣ dorycniū habetur efficaciſſimuꝫ. Ciniseoꝝ potꝰ: ꝓdeſt ex morſu canis rabioſi pauorepericlitātibꝰ. Cancri fluuiales triti potiqꝫ ex aqua recenteſ: ꝯͣ venena omnia ꝓſunt: pͥuatim ꝯͣ ſcorpionū ictꝰcū lacte azinino vel etiā caprino. Sed ⁊ cinis eoꝝ ẜuatus: ꝓdeſt ꝯͣ venena: ⁊ ꝯͣ canis rabidi morſus. Minusin his omībꝰ marini ꝓſunt vt traxillꝰ autor eſt Nichilaūt eque aduerſari ẜpentibꝰ ꝙͣ cancros: ſueſqꝫ ꝑcuſſashoc pabulo ſibi mederi. Cum ſol ſit in cancro: torqueriẜpentes ictibꝰ ſcorpionum. carnes fluuiatiliū cōchlearum reſiſtūt crude vel cocte. Quidā ob id ſalſas quoqꝫaſſeruāt: imponūt in ip̄is plagis. Cancri oculos alligatos collo mederi lippitudini dicunt. Item cācroꝝ fluuiatiliū ſuccꝰ cuꝫ farina ordeacea: vulneribꝰ auriū efficaciſſime ꝓdeſt. Rupta quoqꝫ ⁊ ꝯuulſa fluuiatiles triti īazinino lacte maxīe ſanāt ¶ Iſaac libro tercio. Cācroſ⁊ om̄s piſces conchas hn̄tes teſtatur galienꝰ eſſe ſolubiles ꝓpter ſalſitatē eoꝝ ⁊ acumē. Proinde ſtomacho¶ XLnociua ſunt maxīe neruoſitati ſue.De caucio et capitato: et carpera.¶ Ex libro de naturis rerumAucius qui et glanis auerſus mordet hamosineſcatos: nec eos deuorat ſed ſpoliat ¶ ActorScd̓m pliniū ꝑ gͦ et l in pͥma ſillaba ſcribitur.vt glauciꝰ ¶ Capitatꝰ eſt piſcis admodū paruꝰ: habēscaput ꝓpe ad reliqui corꝑis magnitudinē. oſ quoqꝫ rotundum ⁊ amplum. hic in fluuiis habitās libenter ſublapidibꝰ ⁊ inter ſaxa deliteſcit. ¶ Carpera piſcis eſtquaſi ſquamis aureis in lacis vl̓ fluuiis: ſic dicta: quaſi que carpens parit. cum em̄ oua ī ventre ad pariendūapta dictate natura p̄ſenſerit: marē ſuū adit: ⁊ ore īnuit pulſu leui: vt adiuuet pariturā: tunc ille loco ſeminislac emittit: qd̓ illa ſuſcipiēs ore: ſtatī ouā parit in ſobolem ꝓfutura. Nam oua parere nequit: niſi priꝰ ore ſem̄receperit. Semē aūt cum receptū fuerit nō ſolum ad ꝑtuꝫ iuuare videtur: ſed etiā ad oua cōcipienda ⁊ formada. vnde ſoboles in anno futuro ſperatur. Semī carꝑenonnunꝙͣ in anno primo natiuitatis niger vermiculuſ

quidam poſt aurem ſuam tabificus innaſcitur. et hocſepiꝰ poſt auguſtū: eāqꝫ thabe moritur. Remediuꝫ eſtaqua dulcis ⁊ fluuial̓. Huiꝰ ſoboles paucis aquis ꝓuenit: ſi in ſingul̓ foſſis decem cubitoꝝ recenter factiſ ponantur ſingl̓e carꝑe cum paribꝰ ſuis an̄ partū ꝓxime.Opinio vulgi eſt eaꝝ ſic ſobolem ꝓuenire. Sed poſtꝙͣpeperint eximūtur. Soboles quoqꝫ triuꝫ vel quattuorm̄ſiuꝫ tꝑe roborata. foſſis reiecta repoīt̉: vbi hꝫ creſcere cū ꝑfectis. Habet hic piſcis aſtucias multas: vt rheti capiendus euadat. cū enī rhete intrauerit: circūiensforamen querit: qd̓ ſi nō inuenerit: ſaltare nititur in auras liberas ſuꝑ rhete: vt extra cadat. Aliqn̄ ſub rhetire fugium querit. Aliqn̄ herbā ore tenet in fundo aquevt rhete ſuꝑueniens elidatur Aliqn̄ etiā a ſuperis veīens cum impetu caput in limo fortiꝰ figit: vt ſcꝫ rheteꝑ caudā tranſiens captōne fruſtretur. Huiꝰ cerebrumẜm augmentū ⁊ decrementū lune creſcere vel decreſcere d̓r. Et licet hoc ſit in omni piſce: in hoc tn̄ magis: ſicut inter quadrupedia. in lupo. ⁊ cane. ¶ XIII.¶ De cēto¶ Ambroſius.Etus eſt piſcis infinite magnitudinis: vt ſiqn̄ſuꝑnatent fluctibꝰ: ambulare inſulas putesUn̄ nec in litoribꝰ ſed athlātici maris ꝓfundovideri feruntur: vt in eoꝝ cōſpectu naute in locis illisnauigādi p̄ſumptōe reuocētur. ¶ Idem. Cete grādiavidelꝫ equalia mōtibus corꝑa: vltra termīos orbis terrarum norunt mare: ꝙ nulle interpolant inſule: vbi nauigandi vtilitatis gr̄a mare intercludit audaciā: ꝯtinere ſe ferūtur: ⁊ tanꝙͣ ſolum patriū diligunt. ¶ Idem.Cete quoqꝫ. ſicut delphines ac foce. muſtele ac canicūle. viuos edunt fetus de ſuo corꝑe. Et ſi quēꝙͣ inſidiaserga illos moliri p̄ſumpſerint: eos tuētur. Etatis tenere pauoreꝫ affectu materno cōprimūt. Oraqꝫ aperiūt⁊ innoxio illos dente ſuſpendūt. Interno quoqꝫ corpore recipe ac genitali aluo ferūtur abſcōdere: donec illoſad ſecuritatē deferāt. aut ſi corꝑis obiectu cuſtodiantActor. cetus. vt fertur. qn̄ ludit in mari: ſignum eſttēpeſtatis. Idem ⁊ balena dr. Huiꝰ generis eſt aſpidochelone: de quo dictū eſt ſupͣ ¶ Iorath vbi ſupͣ. in cetomagis terreſtris ꝙͣ aquea dn̄atur natura. Qn̄ enī ſeneſcit: radices fruticeſ ⁊ arbuſta ſuꝑ ſe colligit que creſcūtſuꝑ ipſum ⁊ multiplicātur.¶ XLII.¶ De eodem ¶ Ex libro de naturis rerūEtus eſt piſciū maximꝰ: habēs os in frōte magnum ⁊ patulum: ⁊ oris meatꝰ ſtrictos. In iuuentute dētes habet nigros: in ſenectute alboſHi piſces aliqn̄ fluctꝰ hauſtos ita eructuant: vt alluuienimboſa. plerūqꝫ claſſem nauigantiū depͥmant. Sed ⁊cum in mari tempeſtas oritur: ſe ſuꝑ fluctꝰ attollunt: etcommotōnibꝰ ac turbinibꝰ naues mergūt. harenaſ aliqn̄ dorſiſ ſuſtollūt: in quibꝰ ingruēte tempeſtate nauteterram ſe inueniſſe gaudētes: anchoris iactis falſa fumitate quieſcūt: ac ignes accēſos beſua ſentiēs: ſubitocōmota ſe mergit: ⁊ hoīes cum nauibꝰ in ꝓfundum trahit. Cetus poſtꝙͣ etatē ānoꝝ trium excedit: cum balēacoit: ⁊ in ipſo mox coitu virtute virge genital̓ emutilatur: ita ꝙ vltra cōire nequit. Sed intras alti maris pelagus intm̄ excreſcit: vt nulla hoīm arte capi poſſit. infra tres igitur annos etatis ſue capi pōt. Capiūtur ātſic. Piſcatores locū vbi cetꝰ eſt notātes: illic cōgregātur cum nauibꝰ multis: factoqꝫ circa eum fiſtularuꝫ actubaꝝ cōcentu: alliciūt inſequentē: qꝛ gaudet huiōi ſonis. cūqꝫ iuxta naues herentē ſono modulatōnis attonitum cernūt. inſtr̄m quoddā ad inſtar raſtri dentibusferreis acuminatū: in eiꝰ dorſum clam ꝓiiciūt: clamqꝫdiffugiūt. Nec mora ſi certum vulneris locum dederitfundum maris cetus petit. ſeqꝫ ad terrā dorſo fricansvulneribꝰ ferrum violenter impellit: quouſqꝫ perfoſſa