Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimūſoctauus

alluuie: plerūqꝫ nauigantiū alueos depͥmāt Ex librode naturis rerum. Balene branchias non habentes. fiſtula ſpirant: qd̓ raro in marinis anīalibꝰ inuenitur: fetus ſuos geſtant infirmātur: inualidi ſunt: ſi ꝑuiſunt: eos in ore ſuſcipiūt. Hoc idem imminente tempeſtate faciunt: poſt tempeſtatē illos euomūt Qn̄ ꝓpterdefectum aque fetus impediuntur: ne matrē ſequatur.mater aquā in ore receptā inſtar fluuii ad eos eiicit: vtſic inherētes terre liberet. adultos etiaꝫ diu comitatur.Adoleſcunt aūt celeriter: decem annis creſcunt.QLXxv. De borbotha et botha et brenna.Orbothe ſunt piſces quidā fluuiales: aliqͣtinꝰanguill̓ ſil̓es. lubrice nāqꝫ ſunt excoriātur: ſic̄anguille. Corium hn̄t nigruꝫ. eſum dulcem: etepar pre omibus piſcibꝰ melius efficaciꝰ. Caput magnum reſpectu corporis. os amplū latum valde. Cuꝫaūt etate duodecim ānos exceſſerit in corpus magnumcreſcit. Et tunc nomē eius mutatur: ſolaris vocatur:de quo inferius dicetur. Bothe ſunt piſces fluuiales: qui natāt niſi amplitudineꝫ corporis. Tenuiſſimi nāqꝫ ſunt: lati valde. Pīnas hn̄t in circumitu laticorꝑis: impinguātur vento meridionali flante. Cunqꝫvenatur hic piſcis a piſcatoribꝰ: fundum aque petensaquā ſupͣ ſe turbat vt videri nequeat. Maxīeqꝫ corꝑeſtrato cum terre adheret: ſupͣ dorſum terre ſil̓imus eſtMaculas aūt in dorſo rubeas habet. Alexander.Brenna eſt piſcis fluuial̓: qui cum videt ſibi luciū imminere declinat ad cenoſa: aquarū limpiditatem quashabet a tergo ꝑturbans. XXxVI De cancro. Iſidorus.Ancri vocati ſunt: qꝛ conche ſunt: crura hn̄teſinimica oſtreis anīalia. Eoꝝ em̄ carnibꝰ viuūtmiro ingenio. Tradūt aūt quidā decem cācriscum ocimi manipulo alligatis: om̄s qui ibi ſunt ſcorpiones ad eum locum cōituros. Duo ſunt tn̄ genera cancroꝝ fluuiales marini Ambroſiꝰ. Cācer oſtreis veſcitur: ſed qꝛ oſtreum clauſuꝫ nulla vi aꝑire pōt. Periculoſumqꝫ eſt ſi chelam eius īcludat ad argumētafugit: inſidias noua fraude molitur. Explorat eniꝫ ſiqn̄ oſtreum remotis in locis ab omni vento ꝯͣ ſolis radios dypticū illud ſuuꝫ aꝑiat: vt aere libero viſceꝝ ſuoꝝvoluptatē quandā capiat: tunc clanculo calculum immittens oſtree cōcluſioneꝫ impedit. ſicqꝫ aꝑta clauſtrareꝑiens. tute chelas inſerit. viſceraqꝫ interna de paſcitPliniꝰ libro. ix. Cancrie mollibꝰ hyeme aprica littora fectantur. Eſtate in opaca gurgitū recedunt. hyemeledūtur. autumno et vere pingueſcunt: plenilunio magis: qꝛ nocte ſidus tepido fulgore mitificat. Cancrisvita longa: pedes octoni. Omnes in obliquum flexi.Femine primꝰ pes duplex: mari ſimplex. Preterea bina brachia denticulatis forcipibꝰ. Suꝑior ꝑs in pͥmoribus his mouetur inferiore immobili. dextrum brachium omnibꝰ maiꝰ: dimicāt inter ſe vt arietes: aduerſiscornibꝰ incurſantes: Contra ẜpentū ictus medenturCancri ſicut locuſte marini: menſibus quinis latent:et occultātur eodem tꝑe. Ambo feris pͥncipio ſenectutem exuūt: more anguiū: renouatōe tergoꝝ. Locuſtedem viuūt petroẜ locis: cācri vero mollibꝰ. Aliqn̄ congregātur vniuerſi: euincere non valent os ponti.Quamobrem egreſſi circūeunt: apparetqꝫ tritum iter.Porro in pauore retrorſum pari redeunt velocitate.Sole cancri trāſeunte ſignum: ip̄oꝝ cancroꝝ cuꝫ exanimatū ſit corpꝰ: in ſcorpiones tranſfigurari narrantur in ſicco. Cancri et locuſte coeunt ore. Idem in libro. xi. Cancroꝝ odore ſi iuxͣ apes coquant: exanimantur. Cancri in obliquū aſpiciūt: fragili cruſta ocul̓ rigētes incluẜ. Octōni ſunt pedes polippis ac ſepiis loli

gini cancris qui brachia mouent in ꝯͣrium: pedes inorbem aut in obliquū Idem rotundi ſoli animaliū: cetera binos pedes duces habent: cancri tam̄ quaternos. XXXVII. De eodem Areſtotiles.Ancer habet octo pedes quos mouetur eqͣli motu: caret ſanguīe: durum habet extra: intus molle. Nec eſt illud durum cōteribile: imorecipit ignem. In ripa maris quod eſt intra iudeā inueuiuntur cancri parui: qui dicūtur milites ꝓpter velocitatem curſus. tantū em̄ currūt dep̄hendi poſſuntEt cum aliqͥs finditur inuenitur in eius corꝑe carovel ſuꝑfluitas oīno: qꝛ paſcua habēt. Genꝰ cacri qd̓d̓r cātel: habet decem pedes cum aculeis. Et pedes omnium generū ſiue octo ſiue decem ſiue duodecī flectuntur ad latera: ſicut pedes animal̓ anuloſi. Aculei verocuiuſlibet hn̄tiſ ip̄os flectūtur ad interiꝰ Benera cācrorum habēt duoſ aculeoſ: duos pedes: aculeꝰ dextereſt acutior ſiniſtro ac fortior: vt in pluribꝰ Cācer mīor.i. mas feminā aſcēdit retro: tunc ad ip̄m declinat femina ſuꝑ latꝰ: tuncqꝫ ꝯpletur coituſ Femīe maioꝝbroꝝ ſunt ꝙͣ maſculi: diſtātia cooꝑtorii maior ē ꝙͣ inmaſcul̓. Et ouāt locū ſuꝑfluitatis: nullum illoꝝ habꝫmenbꝝ intras corpus alteriꝰ Cancer paruꝰ generat̉ exterra limo intra loca vacua teſtarū alioꝝ anīaliumCūqꝫ creuerit aliqͣntulū: mutat ſe ab illo loco ad teſtāmaiorem. Cancer karabo in ſenectute exuūt ſpoliuꝫUterqꝫ accipit piſces in ꝓfundo maris duobꝰ ſuislabiiſ diuidit eos in duas ꝑtes: ducit ad os ſuūcri duos habēt dentes ex pͥmis anterioribꝰ inter quoseſt menbrum: quod aſſimilatur lingue: deinde orificiuꝫde inde ſtomachꝰ paruꝰ reſpectu magnitudinis corꝑiſ: poſt ſtomachū venter inteſtina. Sunt alij denteſin quibuſdā cancris. Habent cancri duo labia .i. additamenta ad ambulandū: ſed loco manuū ad accipiendum ac retinendū: ori adducendū. Non manent inloco ꝓpe terrā: ſed in fiſſuris foramībꝰ lapidū Quodeis eſt pelagoſuꝫ. Habēt pedes multū debiles propterpaucitatē ambulatōnis. Cancri tꝑe in quo non bn̄ pn̄tambulare: non expoliātur ſemel ſed multociens. Exlibro de naturis rerum. Cācer pedes habet brachiaforcipeſqꝫ pro manibꝰ: retrogradꝰ eſt: nec vnꝙͣ ante faciem ſuam ambulare nouit. Mares duas habent ſpīaſinter ventrem caudam: quibꝰ femīe carēt. Que ouain ventre habent. ictibꝰ ẜpentiū medentur. Coitꝰ tēpore mas aſcendit in dorſo ſuꝑ feminā. At illa motū eiuſſentiens a tergo cōire volentis: inclinata ſuꝑ latꝰ ad ipſum ſe cōuertit Sicqꝫ coītꝰ cōplet̉. latent in hyemeſibus quinis. Ueris tꝑe ſenectutē exuūt velut anguiſ?Cancer lacte potatꝰ: ſine aquā viuit multis diebꝰ.aūt ſenuerit: duos lapides albi coloris ītermixto rubore inueniūtur ī eiꝰ capite: quos tāte virtutis eſſe dicūt.vt in potū dati: cordis punctōnes ſanāt Cācri corniculis ſuis pugnāt inter ſe: ſole cācri ſignuꝫ trāſeunte. Inoccidentis mari. vt dicit ſolinꝰ. cācri ſunt: qui hoīes app̄henſos ſubmergūt. Hn̄t autē terga dura velut crocodili. Cācer mutat colorem cuꝫ coctꝰ fuerit: qꝛ viridisaut nigererat: rubeꝰ fit.XXXVIII De operatōne cancrorum in cibo vel medicina. Auicenna libro ſecūdo.Ancer marinꝰ ꝓprie d̓r illa ſpēs cancri marisque habet oīa mēbra dura vt lapis. Qd̓ ex eoqduſtū eſt: ſubtiliꝰ eſt reliquis aduſtis: abſtergit dentes. et delet pannum ac lentigines. Ulcera quoqꝫ deſiccat. et confert ſcabiei. Item ꝓhibet lacrimas:et reſoluit cum ſale vngulam. Fit quoqꝫ ex eo collirium fricatur cum eo ſcabies palpebraꝝ Prohibetetiā quartanā Cancer fluuiatil̓ ꝯfert extenuatis valde