Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſoctauus

aliquibus nulle. In fucino tm̄ lacu piſcis ē: qui octonispennis natat. Bine oīno longis. vt lūbricis: anguul̓:et congris. Nulle vero vt murenis: quibꝰ nec brachieHec omnia flexuoſo corpoꝝ impulſu ita mari vtunturvt ẜpentes terre in ſicco: etiā viuaciora talia. Eplanis etiā aliqua hn̄t pinnas: vt paſtinace. Ip̄a enī latitudine natāt. Et que mollia appellant̉: vt polippi: qꝛpedes illis pinnarū vicem preſtat. Planoꝝ piſciū quidam ſpina cartilaginē habent: vt rape. paſtinace. turpedo. ſquatine: et quos bouis. lamīe. aquile. rane: noībus appellat grecia. Quo in numero ſunt ſquali ꝙͣuisnon plani. Oīa talia carnoſiora ſunt: et ſupina veſcunt̉Cunqꝫ ceteri piſces oua pariant. hoc ſolum genus. vtea que cēte appellant. anīal parit: excepto quam ranaꝫappelāt. Certiſſima ſecuritas eſt planos piſces vidiſſeqꝛ nunꝙͣ ſunt vbi malefice beſtie. Qua de vrinantesſacros appellant eos. Areſtotiles. Piſces longinatant ſed ſerpunt in aqua: ſicut ſerpentes in terra:goqꝫ tꝑe viuunt. Piſces longi. vt ſupͣ dictum eſt. impiguant̉ vento ſeptentrionali ideo in eſtate dep̄hendūtur eoꝝ multi. Piſces aūt ampli impinguantur ventomeridionali.De multiformi ſpecie ipſorū Areſtotiles.XXNimalia in aqua manentia multiplicioris forme ſunt ꝙͣ in terra: qꝛ natura humidi ꝯuenientior eſt creatiōi ꝙͣ terra: maxīeqꝫ animalia marina. Nam et in mari ſunt anīalia corpulenta: pluſqͣmin aqua dulci: qꝛ natura maris eſt calida: habet communicatōem in omībus partibꝰ .ſ. terra. humido:to. Ambroſius. Aduerte homo quāto plura in mariꝙͣ in terra ſunt: numera ſi potes oīm piſcium genera:vel minutoꝝ vel maximoꝝ. Quid attexam etiam merūlas turdos pauos. Quoꝝ colores in auibus videmus exp̄ſſos: vt nigri meruli Paui diuerſo dorſa colla picta ſunt. turdi albo varit: et cetera quoꝝ terre ſibiſpēs noīa vendicauer̄t. Nam prius in mari diuerſiſqꝫ flumībꝰ iſta ceper̄t. Siquidē aquā prior animaꝝ viuentium reptilia diuino nutu imꝑata ꝓduxit. Addehanc grām ea que timemꝰ in terris: in aqua innoxiaſunt. leo terribil̓ in terris: ſed dulcis in fluctibus. Murena quā ferūt aliud hr̄e noxium: eſca p̄cioſior eſt. Rana horrēs in paludibꝰ: decora in aquis: omībꝰ fere preſtat alimentū Muſtele grauis in terris odor: in aquiſſuauis. Quid loquor coruoꝝ: quid etiaꝫ lupoꝝ temeritudines. Neſcit hos lupos agnus timere. Tanta ē aqͣrum gratia quaꝝ vitulos fugiant et leones. Quid etiam purpuras memorē que regum cōuiuia cenant: amictus induunt. Aquaꝝ ergo eſt quod in regibꝰ adorat̉Adde porcos maris etiā videns gratos: qꝛ nichil ēmune quod non aqua abluat. vnde cōes eos ſicut ī terra editos: eſtimare non pn̄t Plinius libro. ix. ātin aquis complura ſunt maiorā etiā terreſtribꝰ anīaliaCauſa euidens eſt humoris luxuria. Alia ſors alitumquibus vita pedentibus. In mari aūt tam late ſupinomolliqꝫ ac fertili accremento accipiente cās genitalesſublimi: ſemꝑqꝫ pariente natura. pleraqꝫ etiā mōſtrifica reꝑiuntur. ꝑplexis et in ſemet aliter atqꝫ aliter. nūcflatu. nunc fluctu ꝯuolutꝰ ſemībus atqꝫ principiis: vtvera fiat vulgi opinio: quicquid naſcitur in ꝑte naturevlla: et in mari eſſe: p̄terqꝫ multa que nuſꝙͣ alibi. reruꝫquidem non ſolum animaliū ſimulacra ineſſe: licꝫ ītelligere intuentibꝰ. vuam. gladium. ſerras. Cucumim vero et in colore et in odore ſil̓em: quo minꝰ miremur eqͦrum capita in tam paruis eminere cōcleis. Piſciū ſpecies ſunt. lxxiiii. p̄ter cruſtis intecta: que ſunt. xxx. piſcium ſanguine carentiū tria ſunt genera. vt dictū eſt.hoꝝ mollibus caput eſt inter pedes in ventre. pedicl̓ioctoni. Sepie aūt et loligini duos pedes ex his lōgiſſi

mi et aſperi: quibus ad ora admouent cibos: in fluctibus ſe velut anchoris ſtabiliūt. ceteris cirricū quibusvenant̉. Ex libro de naturis rerum. Piſcium alijbranchias hn̄t multiplices: alij ſimplices Et alij qͥdem capita ſua natant: alij caudas. Quidā vero piſces.vt ait Pliniꝰ. natural̓r tante leuitatis ſunt: vt niſi capita maxīa portōne corpoꝝ hr̄ent: in aquis mergrn̄ poſſent. In ꝓfundo maris multa piſciuꝫ genera ſunt quenunꝙͣ aut vix ad viſus hoīm exeunt. Eſt piſcis armatꝰad modū militis: et eſt piſcis monachum repreſentans XXI De diuerſis tegumtis piſcium.Plinius libro nono Quatiliū quoqꝫ tegumenta plura ſunt. Aliacorio pilis teguntur: vt vituli: yppotami.alia corio tm̄: vt delphini. Cortice vt teſtudīesSilicuꝫ duricia: vt conche oſtree. Cruſtis: vt locuſteCruſtis ſpinis: vt echini. Squamīs: vt piſces. Aſpera cute: vt ſquatina: qua lignum et ebora poliuntur.Molli: vt murene. Alia nulla: vt polipes. Que pilo veſtiuntur anīal pariūt: vt priſtis. balena. vitulus. Itempil̓o carentiū duo oīno ſunt que anīal pariunt dephinꝰac vipera. Piſciū vt p̄dictuꝫ eſt genera cruſtis intectaſunt. xxx. ſenectutis indicium eſt ſquamarum duricia Areſtotiles. Piſciū ac ẜpentiū qͥdam hn̄t coriuꝫ lene. quidā aſperum. quidā ſquamoſuꝫ. quidā vero ſpineſum. Quidam etiā piſcium corium habēt corticibꝰ plenum. Hn̄tes aūt corium lene pauci ſunt. Chelety verocorticem hn̄t: ſed aſperum: qꝛ creatio eius eſt cartilaginoſa atqꝫ ſpinoſa. Pars em̄ terreſtris tranſit in eoriūnaturaliter. Animaliū quidem ſanguinē non hn̄tium:quoddā eſt malakye .i. molle carens teſta: eius caro ēextra. Quod aūt durum eſt exteriꝰ in modum ſepie. qd̓dam eſt mollis teſte: vt cancer. quoddā vero eſt dure teſte: vt oſtrea anuloſū. Eſt aūt piſcis de genere oſtreeid eſt. dure teſte: qui cauda natat et reꝑit. Anīal auteꝫquod d̓r thico. ml̓te ſuꝑfluitatis eſt: magiſꝙͣ anīalia cetera: qꝛ totum corpus eius eſt abſconſum in teſta Creatio vero teſte eius eſt inter creatōnem teſte corii. Teſta eius eſt applicata lapidibꝰ. et in eius corꝑe ſūt duevie parue que difficile videntur: eas recipit humiditatem. Cunqꝫ finditur corpꝰ eius inuenit̉ vna tela cuius creatio numeroſa eſt in circūitū teſte in illa tela ēcaro. Eius aūt caro aſſimilatur carni alicuiꝰ animalis marini. Tela vero extenſa eſt ex vtraqꝫ ꝑte vſqꝫ advias extrinſecas .ſ. viam quā recipit humiditatem:viam quā eiicit: vna eaꝝ recipit cibum ſuum.Diuerſitas inter anīalia dure teſte: et arbores hec eſt: humidum eſt ꝓpinquiꝰ vite ſue: aqua ꝓpinquior ēeis .i. conchilibꝰ: terra. Et ob hoc natura animaliumdure teſte ꝓpinquior eſt vite: ꝙͣ arbores. Et ſicut eſtparatio arboꝝ ad terrā: ſic eſt anīaliū dure teſte ad humidū. Anīalia quoqꝫ dure teſte ac mollis frigide nature ſunt: non hn̄t ſanguinē. Omnia genera dure teſteꝑtem habent carnoſam intra teſtam: p̄ter iricium marinum. Et quedā ſunt aſꝑe teſte. Quedā habent teſtaslaneatas: diuerſificātur in ſpiſſitudine gracilitate.Mariua dure teſte ambulant paſcūtur. Quidam piſces habētes oua gracilia rara ſunt debil̓ corticisQuod āt ex eis eſt longi corꝑis: caret cortice: nec ouatCortices piſciuꝫ ingroſſant̉: dureſcunt ꝓpter eoꝝ ſalutem. Et qd̓ in eis magis macilentuꝫ ac ſenex fuerit:durioris eſt corticis Ex libro de naturis rerum. Quidam piſces in cauernis latentes eiiciunt ſenectutē .i.corium. Qui aūt teſtei coru ſunt ex vicio ſenectutisin vere autumno. In mari occidentali piſces ſunt: exquoꝝ pellibꝰ hoīes ampla et pulcra ſibi veſtimēta faciuut..XXII.