LiberDecimuſoctauus

eſt ibi ⁊ vtilis ꝓpter aque dulcedinem. ¶ Ex libro d̓ naturis reꝝ. Om̄s piſces maris inuicem ſe cōmedunt: excepto quodā aīali qd̓ areſtotiles faſtaleon vocat: et hocideo: qꝛ carnē nō comedit oīno. Quidā vero applicant̉ad petrā ⁊ abſoluūtur qn̄ querūt nutrimentū: ⁊ hoc nocte: poſtea redeūt ad petrā. Quidā cauernas in harenaparant. quidā in luto ⁊ tm̄ os emittūt. Om̄s piſces cibātur a pullis ſuis tꝑe pullificatōnis: ꝑui quoqꝫ comeduntur a magnis. quidā piſcis ex aqua clara cibatur:⁊ aqua turbidā ſtrāgulatur¶ De piſciū impinguatōne. ¶ AreſtotilesLuuie cōferunt piſcibꝰ preterꝙͣ ꝑuis. Tꝑa vero ſicca nocent piſcibꝰ: ſicut ⁊ humida volatilibus. Maior itaqꝫ ꝑs generū piſciū impinguatur in annis pluuioſis: qꝛ tunc inueniūt cibum multum⁊ aqua pluuie valet oībus illis: ſicut cōuenit terre plātis. Qm̄ ergo maior pars piſciū ad pluuias mutatur.Ob hoc in fluminibꝰ ⁊ lacubꝰ impinguātur. Et ex aqͥspluuiaꝝ eis maxīe ꝯuenit aqua pluuie eſtiualiſ. p̄cipuevero ſi ver ⁊ eſtas ⁊ autumnꝰ pluuioſa fuerint. Et vniuerſal̓r cū annus hoībus bonꝰ fuerit: tunc impinguantur piſces: ſed non in locis frigidis. Multa quoqꝫ pluuia quoſdā piſces excecat: nō ex multitudine pluuie ipſius: ſed ex frigore. Multa pluuia ꝯuenit oībꝰ teſtei cōrii qꝛ inde mare dulciꝰ efficitur Omībꝰ inꝙͣ teſtei coritꝯuenit aqua pluuial̓ preterꝙͣ vni .ſ. torcholich: qꝛ ſi guſtauerit morietur illa die. Conueniūt etiā ad impīguatōnem ꝓpria loca piſcibꝰ: qm̄ aliqͥ ꝓpe terrā: ⁊ qͥdam inꝓfundo maris impinguātur: ⁊ qͥdā in ambobꝰ. Quidāaūt impinguantur in locis in quibꝰ eſt viridis aque nubes: ⁊ cum ibi dep̄hendūtur ſunt meliores Piſces quicarnes comedunt: cibum in aqua viridi multuꝫ inueniunt. Non autem impinguātur piſces in locis frigidis.Omnes piſces lapidoſi pinguēs ſunt. Piſces qui latētin ꝓfundo maris in hyeme: poſt eiꝰ latentiā impinguāt̉valde. Quidā impinguātur vento ſeptentrionali: vt piſces longi: ⁊ ob hoc dep̄hendūtur in eſtate multi. Quidam autem impinguātur vento meridionali: vt piſcesampli..XI.¶ Qualiter elemētum aque ſit in eis cōnaturaliIſidorusUedā genera piſcium. ſicut iam ſupͣ dictū eſt.ideo viuere ſine aqua nō pn̄t: qꝛ emergendi ſpiritus ⁊ reſpirādi natural̓ nō ſuppetit: ſicut hoībus qui huiꝰ aeris ſpiramine vtuntur: quod enī nobiseſt ſpūs: illis eſt aqua que viuendi miniſtrat ſubſtantiāDelphini quidē ⁊ ſil̓ia magni corꝑis nō hn̄t branchosſed cannā: qꝛ pulmonē habent ⁊ cannalem: ꝓpter exitūaque qn̄ accipiūt cibuꝫ in aqua: nulluſqꝫ ex eis pōt hr̄ebranchos ⁊ anhelare ſil̓. Locus aūt cannal̓ ē in anteriori cerebri. Et hoc quidē genus anhelat: qm̄ ex aīalibꝰmagnis eſt: ⁊ indiget multo calore ad iuuamentū motꝰIdeoqꝫ pulmonē habet ſanguine plenū: ⁊ naturali calore. Et ẜm vnum modū eſt illud anīal agreſte caretqꝫpedibus: ⁊ accipit cibum ex humido ſicut aquoſumMouētur piſces. vt dictū eſt. ad koykoꝫ ꝓpter paſtūqui eſt ibi bonus ⁊ vtilis: ꝓpter aque dulcedinē ¶ Plinius li. ix. Piſcium om̄e genus p̄cipua celeritate adolēſcit. maxīe in ponto. Cauſa eſt: amniū multitudo dulceſaquas inferentiū. Piſces modicis imbribus gaudent̓alunturqꝫ Quippe ⁊ harundines ꝙͣuis in palude nafenō tn̄ ſine imbre adoleſcūt. Et vbicūqꝫ piſces in eadeꝫaqua fuerint aſſidui ſi nō affluat exanimātur. ¶ Ambroſiꝰ. Bona mater eſt aqua piſcibꝰ: ſine qua nō eſt viuere. Nec a ſue parentis ꝯſortio ſeꝑari: nec a ſue alitricis munere diſcerni. Qd̓ eniꝫ nobis eſt ſpūs aeris: hocaque eſt illis. Piſces oua gignunt: ⁊ aquis fouenda cōmittunt. Non nidos vt aues terunt. nō diuturni fotuſ

laborem induūt: nec cum ſui moleſtia nutriūt: quin potius ouuꝫ cadit: quod aqua ſue quodā nature gremio:qͣſi nutrix blāda ſuſcipit: ⁊ aīal celeri fotū reddit XII¶ De manſione piſcium in aqua vel terraAreſtotiles.Quoſa vero dicuntur anīalia duobꝰ modisUno modo: qꝛ māſio eoꝝ et nutrimentū eſt inaqua: ⁊ aquā interiꝰ recipiūt ac reuomūt: necſine ip̄a viuere queunt: ſicut pluribꝰ accidit piſcibus.Alio modo qꝛ licet manſio eoꝝ ac nutrimentū ſit in aqͣnon tn̄ recipiunt aquā intus ſed aera: ⁊ que interiꝰ recipiunt aquā maris: nō guſtant aliud de agreſti. Quedāaūt viuunt in aqua deinde mutātur in aliam formam:et viuunt extra. Quedam vero in aqua viuūt: quia adpetram applicata ſunt. Et hoꝝ quedaꝫ a petra cui applicantur non deſcendunt nec ſeꝑantur: niſi ab aliquoper attractōnem ex inſperato ad motum cogantur.Quedam vero ſic ſūt applicata: ꝙ quādo querūt nutrimentuꝫ ſuū ſūt abſoluta Multa quoqꝫ abſoluta ſūt: atnō mouētur a locis ſuis. Item quedam manent in ripaquedam in luto. quedam in harena Item quedā aīaliavt dictū ē. manēt in aqua nec viuere poſſūt extra. vt tortuce aquoſe: crocodilus: yppotamꝰ ⁊ ranarum genusQuedam vero manent in aqua ⁊ pariunt vel creant interra: et quedā in terra manēt et cibātur aqua. Delphinus ⁊ balena ⁊ oī a cannas hn̄tia quibus hanelant: manent in aqua. Media ſunt inter ambulātia et miarina:et in vtroqꝫ ꝯmunicāt: quia recipiunt aquaꝫ ꝑ cānam:et aerem ꝑ pulmonem. Hec aīalia ꝓpter cibum et cumcibo aqua recipiunt: ⁊ habēt inſtrumentū ſcꝫ branchosloco hanelitus: quo aquā elciunt. humiditatem cibi recipientia cānas habent. Malakrye ac mollis teſte recipiunt cibi humiditatē: et ſunt marina ſcd̓um alium modum ſcꝫ ꝓpter complexionē corporis et vitam. Piſceslapidoſi manent pares mas cum femina. Quidaꝫ etiāpiſcium manēt in cauernis. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Theofraſtꝰ tradit circa babilonis rigua fluuiis deſcēdētibꝰin cauernas aquas habētes quoſdaꝫ remauere piſces.īde ad pabula exire pīnulis gradiētes crebro motu cauꝰde: contraqꝫ venantes in cauernas ſuas refugere: et inhis obuerſos ſtare. Capita eoꝝ eſſe rane marīe ſimiliareliquas partes gobioꝝ: brāchias vt ceteris piſcibus.Tradit etiaꝫ in ponto vnum genus eſſe quod extremaſſectetur fluminū aquas: ſibiqꝫ cauernas in terra faciat.et in his viuat etiaꝫ recipcis amnibus ſiccato littore.Effodi ergo motu demū corpoꝝ viuere eos approbātIn pafligonia quoqꝫ piſceſ gratiſſimos cibis: terrenoſaltis ſcrobibꝰ effodi: in his locis in quibus nulle reſtagCXIIInant aque.De conuerſatōe piſcium per aque loca di¶ Areſtotilesuerſaquatiliū animalium: q̄dam manēt in aqua marina: quedaꝫ ſunt fluminea: quedā ſtagnea: ⁊ q̄dam vt rane paludoſa Marinoꝝ vero quedaꝫſunt pelagalia: quedā littoralia: quedā petroſa. Quedāetiā marina in hyeme ꝓpe ripas ſunt: eſtate vero in pelago: qm̄ aliqn̄ calorem: ⁊ aliqn̄ frigus querunt. Undequidā in hyeme vadunt a ꝓfundo mariſ ꝓpe terrā querendo calorem: ⁊ quidā fugiētes a locis que ꝓpe terrāſunt intrāt ꝓfundum maris fugiendo calorem. Iteruꝫꝓpe terram eſt ꝓfundo melius: qꝛ ibi eſt bonus paſtus.Propter aſcenſionē enim ſolis oriunt̉ ibi molles arbores. loco quoqꝫ ꝓpe terram magis tꝑata ſunt. Et ideocarnes piſcium ibi cōuerſantiuꝫ fortiores ſunt. Ml̓tivero piſces latitāt in cauernis: nec dep̄henduntur omnino niſi in tꝑibꝰ determinatis. Quidā. vt dictum eſt.in ꝓfundo maris latent in hyeme: ⁊ poſt latentiā impīguatur valde. Et quidā ſibi cauerna parant in harena