LiberDecimuſſeptimus

ſunt quaſi picta et quedā rubea. Auium etiam exn̄tiūcirca fluuios oua diuerſantur ab ouis in ſicco manentium: quia citrinum in iſtis eſt magis ꝙͣ duplum ad citriuū auiū ꝓpe ripas cōuerſantiū Item oua diuerſanturin figura: quia quedam ſunt acuta: quedā latā. et priusquidem exit latum: poſt acutum. Giuerſantur quoqꝫ ſecūdum animaliū genera. quia quedā faciunt oua cōpleta ſicut aues et quadrupedia: pluraqꝫ ſerpentium genera. quedā vero n̄ ꝯͣpleta: ſicut piſces ⁊ mollis teſte: ⁊ malakye. Omnia em̄ oua iſtorum generū poſtꝙͣ ouanturcreſcunt. Si quidem et quadrupedia quedam ouant vtlacertulꝰ et chencra .i. crocodilus et tortuca. ¶ Pliniuſvbi ſupra. Itaqꝫ non ſolum aues gignūt oua ſed etiamquadrupes: vt cameleon et lacerta. vipera terreſtriumſola intra ſe parit oua. vt piſces. vniuſ coloris ⁊ molliaQuoꝝ autem alia ſunt candida: vt colūbis et perdicibus. Alia pallida vt aquaticis. alia punctis diſtincta:vt meliagridū. alia rubri coloris. vt faſianis cenchridiſIntꝰ aūt omue ouum volucruꝫ bicolor. Piſcium verovniꝰ coloris: in quo nichil candidi. Auium oua ex calore fragilia ſunt. Serpentuꝫ ex frigore leuia: piſcium exliquore mollia. Que oblonga ſunt oua gratioris ſaporis eſſe putat oratius flaccꝰ: feminaꝫ edunt: que rotundiora gignūtur: cetera vero marem. Iteꝫ oua aceto macerata intātum emolliūtur: vt per anulos tranſeant.¶ CXII¶ De operatione ouorū in cibo. ¶ AuicēnaAlline recētia ceteris ouis meliora ſūt et qd̓in eis eſt melius: eſt vitellus. Meliuſqꝫ earuꝫartificium eſt. vt non cum aliquo coagulenturPoſt oua gallinarum ſunt oua auium que curſu eiꝰ ꝓcedunt. Quā vero anatis et ſimiliū: mali humoris ſūt.¶ Razi vbi ſupra. Qua elixata et indurata plus nutriunt. Ad digerendū autem durioria ſunt: tardiuſqꝫ deſtomacho deſcendunt. Mollia vero velocius: que hiſ aquibus ſanguis multꝰ effluxit: ac vires imminute ſuntconferunt ¶ Iſaac in dietis. oua hoc ſunt in animalibꝰvolatilibus: qd̓ ſanguis et ſperma ſunt in animalibꝰ ābulantibꝰ: ſicut em̄ ſanguis et ſperma ſunt materia omniū ambulantiuꝫ et nutrimenta: ita oua ſunt materia ⁊nutrimenta volatilium Quā em̄ volatiliū maſculis ſuecūbentiuꝫ: hec duo dicuntur in ſe retinere: ſperma videlicet et nutrimentuꝫ. Proinde velociter et multuꝫ ſuntnutrientia et confortatia. velociter nutriunt ꝓpter ſubſtancie ſubtilitatē ſuiqꝫ liquoris temꝑamentū. Corporis ſunt confortatiua. quia ꝙͣto plus calor naturalis īcis operatur: tanto magis induratur: ſicut fieri vid̓mꝰin exterioribꝰ. Quanto em̄ calor ignis in eis oꝑatur: tāto indurari incipiunt. Nutrimentū multum dant: quiatota ſubſtantia eoꝝ mutata: membris omnino non aſſimilatur. ꝓ ſui natura humane nature Maximeqꝫ eoꝝvitella: quia in calore et humiditate ſunt temꝑata: magis videntur eſſe humane ſimilia cōplexioni. Sed tam̄ſi aſſentur ab igne calorem ſuſcipiunt et ſiccitatem. vn̄fiūt deſiecatiua: minuſqꝫ calori refrigeratiua. Si verofuerint cum aqua elixa humiditateꝫ ſumunt. Proindefiunt minus deſiccatiua: magiſqꝫ caloris mitigatiua.Albumē autem eoꝝ aliꝙͣtulum frigidum et groſſum.vnde eſt durum ad digerendū. Preterea oua inter ſe qͣtuor modis diſcrepant. Primꝰ ꝓ animalium eſt naturis et eoꝝ etatibus. Secūdus ꝓpter longinqͥtateꝫ temporis ouoꝝ in aere manētium. Tercium eſt artificiumcoctionis eoꝝ. Quartus ſi plus ꝙͣ oportet vel minꝰ cōquantur.¶.CXIII.¶ De operatione ipſorum in medicinaAuicenna.album ad frigiditateꝫ: et vitellus ad caliditatēUa quideꝫ ad equalitatem tendūt: ſed ipſoruꝫ

et ambo humida ſunt: precipueqꝫ albumen. Ex his autem fortiora ſunt oua anſeris ⁊ ſtrucii. In ipſis eſt ſtipticitas: ꝓprieqꝫ in vitello eoꝝ aſſato. Albumē auteꝫ ſedat dolores mordificatiuos: ꝓpter ſui glutinationē. Coāgulata quidem tardioris ſunt digeſtionis et pluriminutrimēti. Ex his autem meliora ſunt ſorbilia in aquacocta. Suntqꝫ velocioris penetrationis Ex albumineoui factum epytima ꝓhibet ac remouet corruptionemcoloris a ſole. Uitellꝰ aſſatꝰ ac tritus eſt epythima vtile panno ac nigredini. Qua aūt auis tarde. ſecūduꝫ qd̓dicitur. bona ſunt tincture nigre: et experitur hora quap̄parata ſunt ad illud cum filo lane penetrante in eis: ⁊dimittitur donec cōſideretur an nigreſcat. Item ouaponūtur in emplaſtris apoſtematū et in cliſteribus: ꝓpter vlcera apoſtemata. Liuiūtur quoqꝫ cuꝫ oleo ſupereriſipilam. Conferūt etiam aduſtioni ignis et aque. Leniūt neruos. ⁊ conferunt omnibꝰ doloribus iuncturaꝝet corize. aſperitati quoqꝫ pectoris et gutturis. Quaſorbilia tuſſi conferunt et pleureſi. et ethice. raucedinivocis ex caliditate. et ſtricture auhelitꝰ. ac ſputo ſanguinis: ꝓprie cum ſorbetur vitellus tepidus Qua coctain accto ꝓhibent fluxum ventris: ac diſenteriam Aſperitateꝫ quoqꝫ meri ac ſtomachi: et effuſioneꝫ materierū ad ſtomachuꝫ et inteſtina Et eoꝝ vitellꝰ confert vlceribus renum ac veſice precipueqꝫ ſi ſorbeatur crudusQua aſſata ſuper cinerem ſine fumo conferunt ſolutioni ventris ac diſenterie: ſi cōmedantur cum aliquibusſtipticis et aqua agreſti Conferūt etiam aſperitati inteſtinoꝝ ac veſice. Albumen oui ſedat dolorē oculi. Uitellus autem cum croco et oleo roſato valde confert eiꝰpercuſſioni. Et cuꝫ thure linitur ſuper frōtē ꝓpter oculi fluxus. Albumen iteꝝ ſi ſorbetur crudū confert fluxui ſanguis et mīctui ſanguīs. Qua omnia preſertī paſſerum augmentū faciunt in coitu ¶ Hali. ouum albumfrigidum humiduꝫ prodeſt obtalmīe calide ſi oculo īſtilletur: et etiam tuſſi que eſt ex humoꝝ acumine. aſperitati quoqꝫ gutturis ſi ſorbeatur totuꝫ ſorbile: et ignis aduſtioni: ſi ſuper locum frangatur. Cortices ouoꝝ ſi abluti diligenter terantur: et eis oculus fricetur in qͦ ſuntpuſtule vel vlcera: elimat albedinem ex eo. ¶LXIIII.¶ De eodem ¶ Plinius libro xxix.Ua cum lanis imponūtur fronti contra epyforās. Nec opus eſt aliud ꝙͣ ex ouo candiduꝫ infundi ac pollinem thuris. Qua quoqꝫ per ſe infuſo cādido oculis epyforaſ cohibent: vrenteſqꝫ refrigerant. Infantibꝰ autem contra lippitudineſ admixto recenti butiro: vix aliud remedium eſt. Eadem cum oleotrita ignes ſacros leniūt foliis bete ſuperligatis. Quorum candido in oculis etiam pili reclinantur hamoniacō trito et mixto: Et vari in facie cū pineis nucleis acmelle modico admixto. Ipſeqꝫ facies illite nō vruntur.Ambuſta aquis ſi ouo ſtatim occupentur: puſtulas nōſentiunt. At quidam admiſcent farinam ordeaceaꝫ: etparum ſalis. Ulceribus autem ex ambuſto cum ouorūcandido toſtum ordeum ⁊ ſu illo adipe mire prodeſt Eadem curatione ad ſedis vicia vtuntur. Infantibus etiāſi quid ibi ꝓcidat. Ad pedum rimas ouoꝝ candido decocto cū ceruſe duoꝝ dn̄arioꝝ pōdere pari ſpume argēti: exiguo deinde vino. Ad ignem ſacrum cādido ouoꝝtrito cum amilo. Aiunt et vulnera candido glutinari.Calculoſqꝫ pelli lutea ouoꝝ cocta vt indureſcāt admixto croco modice. Item melle ex lacte mulieris illita dolores oculoꝝ mitigāt. Uel cū roſaceo ⁊ mulſo lana oculis impoſita: vel cuꝫ trito apii ſemine ac polēta in mulſo illita luteum oui deuoratum liquidum: ita vt non attingatur dentibus: prodeſt tuſſientibꝰ. Toracis diſtillationibus: et faucium ſcabricie. Priuatim contra emorroydum morſum illinitur: crudum quoqꝫ ſorbetur oui