Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſſeptimus

occultauerit. reliqui corporis latitudineꝫ latere credatNaturaliter aūt calueſcit: ita plūas exuit: vt et nudꝰfere remaneat. Sed coriū habꝫ fortiſſimū: quo īplumisꝓtegitur ab importunitate frigoris. Corpꝰ habet feread magnitudinē aſini: ſtatura mediocris. Quā qͦqꝫ eiꝰadeo magna ſunt: vt ex trāſuerſo ſecta vaſa fiant ad bibendū aplitudine ſua Phiſiologꝰ. ſtrucio ſolo viſuita fouet oua ſua ī arena recondita: vt ex eis pulli egrediantur ī lucē. Hec īter aues ceteras duos tm̄ digitosꝯtinet: ad modū vngulaꝝ arietis: ita de concauitatepedis ſui ſubtꝰ quaſi de funda ꝓiicit lapides ſuper homīem. Ferūt etiā oculo vno ītueri celum: altero terrā Razi. Caro ſtrucionis oībus groſſior iudicatur. CXL. De ſtrucio camelo et ſturno. PliniusTruciocameli affrici vl̓ ethiopici aues ſūt gͣndiſſime: pene beſtiaꝝ generis: altitudinē equitis inſident es equo excedunt: celeritate vīcūt:ad demū datis pēniſ: vt currentem adiuuēt: ceteroſunt volucreſ nec a terra tollūtur Ungule his ceruinisſimiles qͥbus dimicāt: biſulce ꝯp̄hendendis lapidibꝰvtiles. Quos in fuga ꝯtra inſeq̄ntes ingerūt pedibus.Coquendi ſine delectu deuorata mira natura. Sedminꝰ ſtoliditas: in tāta reliqͥ corporis altitudīe collafrutice occultauerīt latere ſeſe exiſtimantiū: premīa exhis oua ꝓpter amplitudinem qͥbuſdam habita vaſiscōmoſqꝫ bellicos et galleas ornantes penne. ActorUidetur ſtruciocamelꝰ ſpēs ſtrucionis: vel ip̄m etiāgenꝰ ſic appellari. qꝛ ſicut dictū eſt.: pedes hꝫ ſimilespedibꝰ cameli. Caluēt aūt vt dicit plinius lib. decimo.ſtruciocameli Ex lib. de naͣ. re. Sturni ſunt aueſ ꝑuead volādum extente fuſco nitentes colore Cateruatimvolant: quodaꝫ orbe circumaguntur oībus in mediūtendentibꝰ: ꝓpter accipitres eis īſidiātur. Ueſpeqͥdem aggregātur: etiā immēſis turbis ꝯmurmurāt:cte ſilent: aurora rubente murmur excitat. Demū verodiuiſe turmas ad cibū volāt Plinius Eſt auteꝫ etſturnꝰ ex auibus loq̄ntibꝰ. vn̄ et ceſares iuuenes habebāt ſturnū loquētem. Razi. Sturne vel ſturni carogroſſior eſt ꝙͣ pulli vel cornicis. Uentrem ſtrīgit et ml̓tum nutrit.I. CXII. Iſidorus De tarda et tragopaArda apud nos d̓r: eo tardo graui volatudetēta: neqͣꝙͣ. vt cetere volucres. velocitate pē-naꝝ attollit: grece āt gradipeſ vocatur Auicenna. Qua auis tarde. ſcd̓m quod dr̄. ſunt tīctura bōa.Exꝑitur hora qua p̄parata ſunt ad illud. cum filo laneī eis penetrāte. Idē. ſtercꝰ auis tarde ꝯfert impetigini Ex li. de naͣ. re. Tragopales eſt auis in ethiopia ferruginci coloris: maior qͣꝫ aqͥla. Caput habꝫ vt fenix. excepto in eo cornua hꝫ vt aries. Unde illud armatumꝓfert aduerſus om̄es aues ſibi ꝯtrariātes. SolinusTragopa eſt auis maior aqͥlis: cornibus arietinis: preferens caput armatum.I. CXLII.De turdela et turdo. Iſidorus.Urdela qͣſi minor turdus d̓r: cuius ſtercore viſcum generari putat̉ Turdi aūt a tarditate vocati ſunt. hiemis em̄ cōfinio ſe referunt Exli. de na. re. Turdi ſunt aues ꝑue qͥdem corpore: ſꝫ prouidentiā magne. In cacūinibꝰ arboꝝ luto nidos edificant: et pene cōtextim .i. cōtinue pꝰ cōitū generāt. mirum qꝛ. x. diebꝰ oua in vtero matureſcūt. pꝰ ea pariūt Pli. li. x. At abeunt et turdi in vicina. Sed hi plūaꝫ amittūt. nec occultātur niſi ſpe cibi hibernum pabuluꝫ petunt. Itaqꝫ in germania hieme turdi maximocernuntur. Et ſūt aues trimeſtres ſicut et turtureſ. hiscolor eſtate circa collū varius: hieme cōcolor. In cacūinibus arboꝝ luto nidificantes pene cōtextim in ſeceſſu

generāt. Agripina ꝯiunx claudii ceſaris turdū habuitquod nūqͣ āte. ẜmonem hominū imitātem PalladiꝰTurdi nutriendi ſunt in cubiculo: ita īcludatur illeſiac recenter capti: mixtis aliqͥbus ante nutritis: quoruꝫſocietate ad ciboſ ip̄os capiendos pauidā noue captiuitatis meſtitudinē cōſolētur. Sit aut locꝰ mūduſ ac lucidus vudiqꝫ leuigatus: in quo trāuerſe figātur ꝑtice:qͥbus pn̄t pꝰ incluſum volatū ſedere. Rami qͦqꝫ virid̓sſepe mutētur. Carice tūſe mixtis pollinibꝰ p̄beantur.mirti etiā. ſi facultaſ eſt. lentiſci oleaſtri edere ſemina īterdum ad excludēda faſtidia: maximeqꝫ aqua tribuat̉mūda. Turdi nanqꝫ ſi alendo ſaginētur: voluptatemcibi reddituꝫ maximū p̄ſtāt: parcitate beneficiū miniſtrāte luxuria. Auicēna. Turdoꝝ ſtercus comedētiūrizi cōfert pāno ēt̓ morphee etiā īpetigini QXLIxI. De turture. Iſidorus.Urtur a voce nomīatur: auis pudica: ſemꝑqꝫin mōtium iugis et in deẜtis cōmorās TectaAem̄ hoīm et cōuerſatōnem fugit: cōmoraturin ſiluis. Que etiā hieme deplumata in trūcis arboꝝcōcauis habitare ꝑhibet̉. cuiꝰ ecōtrario columba: hūana hoſpicia diligit: domorum ſemꝑ blanda habitatrix:Ambroſius Turtur eſt auis pudica que vbi cōiugalis ꝓprii fuerit amiſſione viduata: cōiunctōneꝫ iterarerecuſat: ne iura pudoris: aut cōplaciti viri fedra reſoluat. et primꝰ amor eaꝫ decipiēs plꝰ doloris ex mortē ꝙͣſuauitatiſ ex caritate dilecti generat Diſcite ml̓iereſꝙͣta ſit viduitatis gr̄a etiaꝫ in auibꝰ p̄dicat̉. Turtuiem̄ neſcit primam fideꝫ irritā facere: qꝛ prima cōnubiiſorte amiſſa nouit caſtimoniā ẜuare. Hec auis in nidoſuo folia ſquille ſuꝑiacit: ne pulloſ ſuoſ lupꝰ īcurſet Nouit em̄ huiōi folia lupi fugere ꝯſueuer̄t Ex li. na.reruꝫ. Turtur ſociū diligit: eo qͣꝫ mortuo vi capto: incedens ſolitarie: ſiccis arboꝝ ramis inſidens: gemēs actriſtis: nulli auiū eſt infeſta. ſed ad om̄ium infeſtatōneſpaciētiſſima. In locis tutiſſimis dolectabiliſſimis habitat: totum hiemem in cōcauis arboribꝰ implumisiacet. Uere aūt ꝓducitur: ml̓te qͥdeꝫ eaꝝ terraſ calidashieme petūt: et ml̓te remanēt: ſi locuꝫ habeāt ſoli oppoſitū ad qͥe ſcendum aptū. Aliqn̄ ita debiles ſūt natural̓rvt manu capi poſſint. Quā ſepe terna pariūt: ſed nunꝙͣplꝰ ꝙͣ duos educāt: ſimilit̓ palūbi: Turt̉ ouat in verebis et ſepe ter. Sꝫ hoc qn̄ vnū par ouoꝝ corruptum fuerit: aut caſu perierit. Solaqꝫ auiū pullos ſuos noctepaſcit. huiꝰ ale dextre ſanguis medicinalis ē immiſſusoculis.. CXIIIII. De eodem. PhiſiologusUrtur ſola eſtate pīgueſcit auſtro flāte benevolare pōt ꝓpter pōderoſitateꝫ corporis: quiaventus ille humidus eſt pōderoſus. Ideoqꝫvolādo fatigant̉ ab illo vento: et ꝓpter fatigationemvociferāt: atqꝫ tūc a venatoribꝰ de facili capiūtur:qꝫ mouentur ab auſtro ad aqͥlonem habēt rectorem:cum ecōuerſo habeāt. Turtur et colūba ẜm areſtotileꝫ pliniū hoc habent ꝓpriū erigūt caput qn̄ potātquouſqꝫ illis ſufficiat. Areſtotiles. Turtur ex fructuviuit ſicut palūbꝰ. palumbꝰ aūt ſemꝑ apparet: turturaūt no. Maſculi qͥdem auium vniuerſaliter viuūt plusꝙͣ femine Maſculi tn̄ turtuꝝ. vt dicitur. priuſ ꝙͣ femīemoriuntur: quod ex illis cognitum eſt: qui in domibuscreantur. Teſticuli auiū tempore coitus magnificātur p̄cipue apparꝫ ī ꝑdicibꝰ t̓turibꝰ. Turt̉ hꝫ vocemſibi aꝓpriatam: non apparꝫ niſi in eſtate. hieme nanqꝫmanet in nido: vel latet in cauernis arboꝝ vel ad locacalida ſe trāſfert. Eſtate vero ad loca frigida. Sepeqꝫ remanent hieme in locis ſuis: cum habuerint loca īqͥbus opponātur ſoli. vnico mari ī tota vita ſua aſſociatur. eo qͣꝫ mortuo: nullo ſecūdum admittit. Turtur