Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſſeptimus

ſicut palumbus et irundo bis in anno pullificant: et bina mas et femina cubant oua. Coit qͥdem turtur poſttres mēſes: pregnās ē diebꝰ qͣtuordeciꝫ: et totidē cubatUiuit aūt et cubat ſicut et columba quīdecim annis.Palladius. Turtures vt alātur breui et ꝓpe obſcurocubiculo claudēdi ſunt: quos nutrite facillimū eſt: quianichil expetūt: niſi vt eſtate ſola maxime pīgueſcunttriticum aut miliū mulſa maceratum ſemꝑ accipiant.aqua ſane freq̄nter eis mūdior debꝫ offerri AuicēnaSanguis turturis calidꝰ diſtillatur ſuꝑ aurem ꝯtritaꝫet doloroſam Pli. lib. xxix. Turtuꝝ ſanguis eximieprodeſt oculis cruore ſuffuſis. fimꝰ eaꝝ albugīes extenuat oculoꝝ QIV. De vanello. Ex libro de naturis rerumAnelli ſūt aueſ qͣs pli. ſimphalides vocat: ſatispulchre: colūbina magnitudine: criſtato capitevt pauo. collo qͥdeꝫ colore viridi ac lucenti. reliqͣvero ꝑte corꝑis varietate diſtīcta. Hec auiſ hominēetiam alonge nido ſuo appinqͣre ſenſerit egreſſa: ſtatiꝫcum clamore occurrit Sicqꝫ ſtulta dum homīem a nidoſuo amouere ſe credit: ip̄o clamoris indicio nidum prodit: quem ꝓgreſſus homo ſpoliare cōtendit. CXLVI De veſpertilione. AreſtotilesEꝑtiliones habent pedes ſicut aues: et carentcauda: qm̄ ſunt agreſtes. Ip̄oꝝqꝫ ale ſuntbranaleſ. id eſt corio īdiſtīcte ſi caudā habuitſent: motū alaꝝ ꝓhiberet qꝛ ſunt diuiſe. Inſtar murium hn̄t in vtrāqꝫ ꝑte mandibule dentes: et victū ſibide nocte acquirūt vt bubones Ambroſiuſ. Ueſꝑtilioeſt animal volatile ſimul et quadrupes. dentibus etiaꝫvtitur qui in alijs auibus reꝑiri ſolent. Parit autēvt quadrupedia: oua ſed pullos viuētes: crepuſculovolare cōſueuit. volatqꝫ in aere aliquo pennarū: ſedmembrane ſue fulta remigio Iſidorus. Ueſꝑtilio d̓reo lucem fugiens veſꝑtino crepuſculo circumuolet:p̄cipiti motu acta. animal muriū ſimile non taꝫ voce reſonans ꝙͣ ſtridore Pͣli. Volucꝝ animal ꝑit veſꝑtiliotantum: cui membrana ceu penne. Eadem ſola volucꝝlacte nutrit. vbera admouens geminos volitat āplexainfantes: ſecumqꝫ portat Eideꝫ coxendix vna traditurhuic in cibatu culices gratiſſimi Idem in libro. xi.Uolucꝝ dentes nulli niſi veſꝑtilioni. ſimiliter lacme. Huiꝰ ale articulos habent Idē in libro. xxix.guis veptilionis cum carduo contra ẜpentum ictus inter p̄cipua laudatur. Fel eius cum accto contra muriſaranei morſum eſt remedio Cor eꝰ ꝯtra ſalpingas valequod eſt genꝰ formicaꝝ venenataꝝ Idem in libro. xxx. Ueſptilionis caput aridum adalligatum arcet ſom. Huius quoqꝫ ſanguis illitus facit pilos non naſci.Beniqꝫ iumentoꝝ vrine tormina veſꝑtiliōe adalligatofiniuntur Ex libro de naͣ. rerū. Ueſꝑtilio quadrupedia cetera volatū excellit In ꝑtibꝰ indie ſunt veſꝑtiliones columbis maiores: habentes quaſi hominū denteshe in faciem ꝑcutiunt homines: nares eis et aures aliaqꝫ mēbra amputantes. Fertur hec auis ſtrepitumrit: et ſanguis eius depilat Gloſa ſuꝑ deutero Ueſꝑtilio circa terram volat: et pennis ambulat. immundaeſt ſecundū legem Auicenna. Ueſꝑtilionis lac. vt dicitur. eſt vrina ipſiꝰ. In ip̄o autem eſt abſterſio vehemens calefactō. Ungentum veſꝑtilionis ꝓhibetmillas puellaꝝ a magnitudine. Cerebruꝫ eius cum melle confert principio aq̄ deſcendētis in oculum. Eius cinis acuit viſum. Et ſcizari ait confert vngule et albugi De olula. Iſidorꝰ. QXLVIILula eſt auis a planctu et luctu nominataem̄ clamat aut fletum imitatur aut gemitumUnde apud augures ſi lamentetur triſticiaꝫ:

tacēſ on̄dere fert̉ ꝓſperitatē. Actor. Ulule. vt dicit gloſa ſuꝑ iſaiam. ſunt aues magnitudinis coruine. maculiſreſꝑſe: que roſtro in palude fixo horrende ſtridunt: habētes vocē ſimileꝫ vlulatui lupoꝝ. vn̄ et nom̄ acceperunt:et vocantur gallice buhort. De hac iam ſuperiꝰ dictuꝫeſt: vbi de butorio de onocrotalo que nomina ſūt eiuſdem De vpupa. Iſidorus. CXLVIII.Pupa eſt auis ſpurciſſima: criſtis extantibusgaleata. ſemꝑ in ſepulcris humano ſtercoreꝯmorās Upupa grece dicta: eo ſtercora humana conſideret: fetenti paſcatur fimo. Cuius ſanguine qui ſe inunxerit dormitū ergens demones ſuffocantes ſe videbit Pliniꝰ libro. x. Upupa vt tradit eſculus poeta formaꝫ ſimulqꝫ coloreꝫ mutat. alias obſcena paſtu auis: criſta viſenda plicatili: cōtranhens illaꝫſubrigenſqꝫ: lōgitudineꝫ capitis Gloſa ſuꝑ leuiticūUpupa lugubris eſt: et luctum a mans. Unde in legeꝯmedi ꝓhibet̉: qꝛ ſeculi triſticia mortē oꝑat̉. Phiſiologꝰ Upupe pulli parentes ſuos ſenuiſſe viderīt ita vtneqꝫ volare: neqꝫ videre poſſint: vetutiſſimas parentūplumas euellunt: et oculos eoꝝ liniūt: fouentqꝫ eos ſubalis ſuis: donec creſcant eoꝝ penne: et re illuminēt̉ oculi eoꝝ. ſicqꝫ mutuam vicem parentibꝰ reddūt Iorathin libro de animalibꝰ. Upupe pulli parentes ſuos fouētes hanelāt ſuper oculos ip̄oꝝ: vt viſuꝫ recuperēt Prtagoras in libro romanoꝝ Sanguis vpupe illitꝰ homiui dormienti: demoniaca gignit fantaſmata. Pēne vero ypupe poſite ſuper caput homīs ſedant ſoda .i. dolorem capitis. Huiꝰ etiam lingua ſuꝑ illum ſuſpenſa quimultam obliuioneꝫ patitur: ei confert Ex libro de naturis rerum. Upupa eſt auis admodum pulcra ſed immunda. vna tamen voce ſicut et cuculus importuna eſthieme latet: et nuda eſt. vere ꝓducitur. huiꝰ parētes ſeneſcentes inter pullos iam adultos in nido plumas exuūt: interim a pullis paſcūtur: donec vires plumaſqꝫrecuꝑent. Alia quoqꝫ videtur eis ineſſe pietaſ erga parentes ſuos Cum em̄ ſenio viſum ꝑdiderint: pulli notānaturaliter herbam colligūt: et eoꝝ cecatos oculos ind̓liniunt vt viſū recuperent. Huius auis cor malefactoribꝰ et incantatoribꝰ valere dicitur Plinius libro. xxx.Upupe cor lateris doloribus prodeſt. CXLII. De vulture IſidorꝰUltur a volatu tardo noīatus putat̉: magnitudine qiuppe corporis p̄petes volatus non habet. fertur pene vſqꝫ ad centum annos ꝓcedereUultures autem ſicut et aquile etiā vltra maria cadauera ſentiunt. Altius qͥppe volantes: que multa mōtium obſcuritate celantur: ex alto illi cōſpiciunt PliniꝰUulturuꝫ p̄ualent nigri. nidos nemo attingit. ideo etiam fuere: qui putarent illos ex aduerſo orbe volare falſo. Nidificāt em̄ ī excelſiſſimis rupibꝰ. Uultur ac fereomnes grauiores: niſi ex ꝓcurſu vel altiori tumulo emiſſe non euolant: Aquile quidem clariꝰ cernunt: ſed vultures ſagaciꝰ odorant. Ambroſius. Uultures dicūtur ſine concubitu generare et concipere Solent etiammortem hominis quibuſdā ſignis ānunciare. Cum em̄lacrimabile bellum acies inter ſe inſtrunt: multo vultures ſequūt̉ agmine: et eo ſignificant: multa hominuꝫmultitudo bello caſura ſit futura preda vulturibꝰ Areſtotiles. Sicati cum vulture pugnat: et eius oſſa frāgit Auis vero que dicitur obrix non apparens de die:quia ē acuti viſus venatur de nocte ſicut vultur:pugnat cum eo fortiter: ita paſtores multotiens ip̄oſde p̄hendunt Gloſa ſuper leuiticū Lex vulturem comedi prohibet: qui bellis et mortibus gaudet Ec librode naturis rerū. Uultur eſt auis ponderoſa: ſed ad volandū admodum exerta: ꝙͣuis anteꝙͣ in aerem eleuetur