Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſſeptimus

dormientem excitat: ſolicitum admonet. Uiantem ſolatur: ꝓceſſum noctis ſignans. hoc canēte latro ſuas inſidias relīquit. hoc ip̄e lucifer excicatuſ oritur: celumqꝫilluminat. hoc canente meſticiam trepidus nauta deponit: omniſqꝫ crebro veſꝑtinis flatibꝰ excitata tempeſtas procella miteſcit. hoc deuotus affectꝰ exilit ad p̄candum legendiqꝫ munꝰ inſtaurat. hoc poſtremo ip̄e eccleſie paſtor petrus diluit culpam ante cantū galli tractāIſtius cantu ſpes omnibus redit. Egris leuatur incōmodum: minuitur dolor vuluerum: febrium flagrantiamitigatur: reuertitur fides lapſis: hieſus titubātes reſpicit: errantes corrigit Idem Leo timet gallū: maximeqꝫ album. Areſtotiles. Uiſi ſunt autem galli quifeminas ſuas interficiebant. Deinde ſoliciti circa pullos ſuos regebant illos: aſſimilabātur feminis in nutriendo illos: ita etiam in voce. Et nolebant cōire: ſꝫetiam patiebātur. Plinius libro. x. Galli vigiles nocturni quos excitandis in oꝑa mortalibꝰ: rumpendoqꝫſomno natura genuit. Sidera norunt et ternas horasinterdiu cantu diſtinguūt. Cum ſole eūt cubitū. Quartaqꝫ caſtrenſi vigilia ad curas laborēqꝫ reuocāt. NNecſolis ortum incautis patiūtur obrepere diemqꝫ venientem cantu nūciant. Ip̄m vero cantum plauſu laterummortuis gallinis eaꝝ mariti viſi ſunt in uicem ſuccedētes: ac reliqua femine more facientes: ſeqꝫ cantu abſtiuētes: ꝓxime gloriam ſentiunt galli poſt faſianos. Imperit ant ſuo generi: et regnum in quaqꝫ ſunt domo exercent. dimicatione pariter hoc inter illoſ velut ergo tela agnata cruribꝰ ſuis intelligāt Nec finis ſepe ꝯmorientibꝰ. ſi palma cōtigerit: ſtatim in victoria canūt: ſeqꝫ ipſi principes teſtatur. Uictus vero ſilens occultatur: egreqꝫ ẜuitium patitur. Et plebs tamen eqꝫſuꝑbe graditur: ardua ceruice: criſtis celſa. celumqꝫ ſola volucrum aſpicit crebro. in ſublime quoqꝫ cauda falcatam erigens. Itaqꝫ terrori ſunt etiaꝫ leonibꝰ ferarūgeneroſiſſimis: deſinūt autē caſtrati canere XXIX. De gallinacio. Iſidorus.Allus autem a caſtratione vocatꝰ eſt. Naꝫ in Ueteres aūt abſciſos vocabant gallos. Inter ques ceteras huic ſoli teſticuli adimuntur.triculis gallinaciis gemma que dicitur electoriꝰ reperitur: criſtallinā ſpecie magnitudīe fabe. Pliniꝰ vbi ſupra. galli. vt dictum eſt. deſinūt cauere caſtrati: qd̓ duobus modis fit: lumbis aduſtis cādente ferro aut imiscruribus mox vlcere oblito figulina creta. facilius itaqꝫ pingueſcunt. Mares auium inter ſe dimicant deſiderio feminaꝝ. victum autem venerem pati. Id quidēet gallinaciꝰ aliquādo Idem in libro. xi. gallinaciisqꝫ natura dedit plicabilem criſtam per mediū a roſtroreſidentem. ſed ſpectatiſſimū corpore cōſertum nec carnem ita eſſe nec cartilaginē. Idem in libro. xxii. Uueflorem ſi edant gallinacii: vuas attingunt Pituitageneris gallinacii: herba ſabine traditur ſanari. Idēin libro. xxviii. gallinaceos tradunt a vulpibꝰ non attīgi: ſi vulpis iecur ariduꝫ ederint vel ſi pelliculas ex eocollo induta galli intererit. Idem in libro. xxix. gallinaꝝ membra venenū auri ſunt: ip̄iqꝫ gallinacio circulo eramenti in collum addito canit. Idem in libro.xxx. Muſtele cinis ſi detur gallinaciis tuti ſunt a muſtelis. Ex libro de natura rerum. gallinaciꝰ gallus teſticulis viduatus dicitur: qui capo vulgariter appellat̉Fertur aūt citius impinguari: qui a libidine arcetur.Cum gallinis quidē impinguatur. Sed neqͣꝙͣ eas impinguādo fecundat cum eis paſcitur: ſed eas defendit. Non cantat nec horas diei vel. noctis diſcernit Igitur ad nichil vtilius eſt niſi ad coquinā. Un̄ ſatis cleganter quidam nuper ad cleruꝫ in ſinodo loquens ait.Tranſferetur inquit ſolina ſcriba ſicut galluſ gallinaci

us: ſed nuſꝙͣ vtiqꝫ niſi ad coquinā dyaboli. Et quare:quia generat neqꝫ cantat: Aliquādo gallꝰ poſt triēnium caſtratur. poſtea quinqꝫ vel ſeptem annis viuereſinitur. et ſic in eius iecore lapis inuenitur electoriusquem vt ibi cōceperit: poſtea bibit. vnd̓ et ſi qͥs hūclapidē in ore ſuo habuerit: ſitim extinguit. huic aui qn̄qꝫ plume in pectore ſuo extrahūtur et vrticis ad nudūvritur: vt pullos vice matris foueat. et ob calorem quēet eis nudato corpori preſtat Itaqꝫ poſtꝙͣ frigoris preſidium vſtionis medelaꝫ in pulloꝝ ſuppoſitione ſe adeptum eſſe cognouerit: maternū affectuꝫ cōcipiens: eosfouet et paſcit. formatqꝫ ſecūdum morem gallinarū voces: vt cōfracta voce aduocet elōgantes Alexander.gallinaciꝰ ſi bene vrticetur ducet pulloſ ſuos ad modūgalline: qd̓. vt dicitur. facit ꝓpter cōmodum pullorūſed ꝓpter cōmodum ꝓprium: vt ex pulloꝝ calore faciatvenenum vrtice euaporare. LXXX.De cibo et medicina ex gallo. Ex libro de naturis rerum.Alli carnes groſſiores ſunt ad digerendū minoris humiditatis ꝙͣ galline vel gallinacii: decrepiti tamen galli carnes teneriores ſunt: qͣmiunioris. gallinaciꝰ autem habet carnes validiores omnibꝰ volatilibꝰ. bonū ſanguinē generant: et optimū nutrimentū. Habꝫ quidem eius caro quiddā viſcoſitatisſed in coquēdo diſſoluitur. Plinius libro. xxix. Ius exveteri gallo aluum diſſoluit. validius ꝓdeſt et circa longas febres et torpētibus mēbris ac tremulis et articulariis morbis: capitiſqꝫ doloribꝰ: epyforis: inflamatōni veſice: et circa cruditates: atꝫ ſuſpiria. preterea cerebrum galli potum valet cōtra rabidi canis morſū. Un̄etiam criſta eius trita impoſita ſimus eius ruffuscum aceto. Ius eius valet circa veneficia muſtele: circa omnia aconita modico addito ſale Auicenna. galloꝝ. vt ait ruffus. melior eſt ille qui nodum cantat Antiqui vero mali ſunt Teſticuli autem galloꝝ multū laudabiles ſunt. velocis digeſtiōis: ius galloꝝ confert dolori ſtomachi ex ventoſitate. ius galli veteris cum polipodio et aneto confert colice valde. Docet autem galienꝰ in decoctione galloꝝ veterum vt poſtꝙͣ nutriti ſūt.fat igentur faciendo eos currere vt cadant et decollent̉Deinde ventres eoꝝ euacuati ac ſale impleti ſuantur:et coquantur cum. xx. hiſt aque donec veniant ad trestot illas et bibatur. hoc ius confert aſmati. Cōfert etiātremori ac dolori iuncturaꝝ. ſed oportet vt coqͣtur cuꝫpolipodio et aneto et ſale. Item ius p̄dictum cum polipodio ſoluit melancoliaꝫ: cum cardamomo ſoluit flegma. Quādoqꝫ vero coquitur cum medicinis ſtipticisad diſenteriam. lacte ad vlcera veſice. Adep̄s galli ſicut et cerui vehemētioris eſt calefactionis. gallinevero minus Galline fiſſe ſuper cor ſuum: aut gallus ponūtur ſuꝑ locum leſum a vermibus venenoſis: et quāqꝫ hora ꝑmutātur ꝓhibent nocumētū venenoꝝ. In venenis etiam bibitis ſorbetur eoruꝫ decōctio cum anetoet ſale: et euomitur: Pellis intrinſeca que eſt in ſtomacho in gutture galli. ficcata: trita et bibita: cōfert dolori ſtomachi Eſculapius. Cerebrum galli cum vinobibitum: omnes morſus deſtruit. et alia multa mirabilia facit. Sanguis eius leucomatā oculoꝝ cicatriceſcum aqua mixtus ſanat. Eius teſticuli cum aquā bibiti caducos liberant. ſi tamen a vino per decem dies abſtineant Pellis interioris eius vētriculi cum vino trita: ꝓdeſt auribus. Et bibita ventrem ſtringit. ſputummouet: calculos fragit. ac per vrinam eiicit. ſtercus eiꝰcum aceto mixtum furūculos et canis morſus curat XXXI.De medicinis ex gallinacio