LiberDecimuſſeptimus

cornelio cōſulibꝰ ducente ſimum qͥntūdecimū. Corneliꝰvalerianꝰ feniceꝫ deuolauiſſe in egiptū tradit. Q. plaucio. Sex. papinio conſ. Allatumqꝫ eſſe in vrbem. Claudii principis cenſura anno. dccc̄. Et in comicio ꝓpoſitūquod actis teſtatum eſt. ſed que falſa eſſe nemo dubitarit ¶ Ex libro de naturis reruꝫ. Fenix eſt auis in orbeſine pare per annos. cccxl̓. ſola degens: caput habensoueratum vt pauo. caudamqꝫ cerulei coloris in qua roſee penne interſcribūtur varietate mirifica. Cuꝫqꝫ etatiſ ꝑuida graueſcere ceꝑit: in altiſſimis orientis ꝑtibusin arbore pulcerrima ſuꝑ ameniſſimuꝫ fontem poſita: altare quaſi nidum inſtruit: ex thure mirra et cinamomoac ceteris aromatibꝰ. Tunc feruidos ſolis orbes alaꝝagitatione in ſe cōcitans ſuꝑ ſtrueꝫ ruit: ip̄aqꝫ pariteraccenſa vermis ex eius cinere ꝓcreatur: qui in auē priſtinam reformatur. Hanc aūt auem dicit yſidorus helyopolim vrbem egipti menſe aprilis ingreſſaꝫ fuiſſe oneratis alis diuerſis aromatibꝰ: ⁊ ſtruem ſarmentoꝝ accēdiſſe: qui coniectus fuerat in ſacrificium a ſacerdote:ibiqꝫ ſeipſam inter illa aromata combuſſiſſe primā dieſequenti veniens ſacerdos: ligna que poſuerat ſuꝑ arācōbuſta reperit ⁊ ſcrutans cinerem: vermiculum odoreſuauiſſimo fragrātem inuenit: qui ſecūda die in auemformatus apparuit: que tercia in ſtatu ſuo ꝑfectiſſima:ſacerdoti valefaciens euolauit.¶ De ficedula et filomena ¶ Iſidorus.LXXVIcedule dicte ſunt: eo ꝙ ficos magis edāt. Pāditur illo verſiculo veteri. Cum me ficus alat:cum paſcat dulcibus vuis. Cur potius nomennon dedit vua michi ¶ Pliniꝰ. li. x. ficedule formā ſimulcoloremqꝫ mutant. hoc tamē nomen habent autumno.poſtea vero melancoriphi vocantur. ¶ Actor. Filomena eſt auis parua canora omnibꝰ nota: que luſcinia dicitur: de qua pleniꝰ inferius dicetur ¶ Ex libro de natura rerum. filomena dicitur a filos qd̓ eſt amor: et menequod eſt dulciſ. hec em̄ auiſ mira modulatione letificataudientem: gaudet̉ ad ortum ſolis. Preitqꝫ leticia venienteꝫ. verno tamē tempore cantat: hiberno nunꝙͣ Ininitio quoqꝫ veriſ adeo ſue vocis amenitate delectaturvt rariſſime comedat: et hoc cum ſumma feſtinatione.Itaqꝫ certāt inter ſe tam pertinaciter: vt victa ſepe vitam finiat prius deficiente ſpiritū: ꝙͣ cantū Unde ⁊ dicitur a filos quod eſt amor: ⁊ mene quod eſt defectus: qͣſi amore deficiens. Miramur igitur in tam paruo corpuſculo tam ꝑtinacem ſpm̄: miramur in illo ꝑfectaꝫ muſice ſcientiam. Modulatꝰ em̄ editur ſonꝰ: et nunc continuo ſpiritu trahitur in longum: nunc variatur in flexonunc diſtinguitur ⁊ conciſo: copulatur in torto: grauisacutus: creber: extenſus: vibrans: ⁊ aliquando quidemmedius: ſūmus: imus. Meditantur interim alie minores: verſuſqꝫ quos miremur addiſcūt. audit attenta diſcipula: redditqꝫ vicibus cantum Intelligitur: emendattur: ⁊ a docente quodāmō rep̄henditrū. Statim auteꝫvt cōīre ceperit: vocis amenitatē perdit. Et vt dicit pliniꝰ. Alia vox fit. mutatur ⁊ color Ab exitu nanqꝫ verni temꝑis aucto eſtu: in totum alia vox fit: mutatur etcolor. liguis eaꝝ tenuitas illa nō eſt: que ceteris auibꝰ.LXVI.¶ De fulica.¶ Iſidorus.Ulica dicta eſt: eo ꝙ caro eius leporinā ſapiatlago em̄ lepus dicitur Eſt auis ſtagnenſis: habens nidos in medio aque vel in petris: quascircumdat: maximeqꝫ ꝓfundo ſemꝑ delectatur: que dūtempeſtateꝫ p̄ſenſerit fugiens in vado ludit. ¶ Actorfulica vt legitur eſt auis magnitudine et colore cigno ſimilis: et grandi roſtro. In ſcopulis littoruꝫ cōmoraturhas latini dyomedias: greci herodios voeant. ¶ Phiſiologꝰ. fulica auis ſuꝑ omnes prudentiſſima: cadaueri

buſ non veſcitur: nec oberrat de loco ad locū: ſed in vnoloco ꝑmanet: vſqꝫ in finem: ibiqꝫ eſcam ſuam circa ſecolligit: et quieſcit ¶ Plinius libro. xi. fulicaꝝ generi d̓dit naturā placabilem criſtam: per medium caput a roſtro reſidentem ¶ Idem in libro. xviii. fulice matuti noclangore tempeſtatem p̄ſagiunt. ¶ Gloſa ſuꝑ pſalmuꝫcente ſimumterciū. fulice domꝰ eſt fortis: ſed non in excelſis. Unde fulice inquit vel herodii domus ⁊c. fulicaem̄ eſt auis marina vel ſtagnēſis: cuius domꝰ .i. nidꝰ ēpetra in aqua: que tuſa fluctibꝰ frangit eos: ſed nō frāgitur ¶ Ex libro de naturis rerū: fulica vt dicit Ambroſiꝰ: pullos aquile nido deiectos reuerenda clemētiacum pullis ſuis paſcit ac nutrit. hominibꝰ rōnalibꝰ exēplum p̄bens: ꝙͣta debeāt erga ꝑegrinos ⁊ pauperes actribulatos pietate moueri ¶Philoſophus. fulica eſtauis boni moriſ: nigra: anati fimilis: niſi quia minor eſtānate. In ſtagnis delectabiliter cōmoratur: eſca et pace contenta. Unde patet ſi locum inueniat vbi pacemet eſcam habeat nō inde recedit.¶ .LXXVIII.¶ De gallo. ¶ Ex libro de naturis rerum.Allus eſt auis faucibꝰ ⁊ capite criſtata ſpiculis aduerſis in cruribus armata. habet ⁊ quā¶ doqꝫ ſpicula galline. Sed hoc errore potius ꝙͣopere nature. gallus nocte ꝓfunda cātat validiuſ: ⁊ matutino leuiꝰ. Cantus em̄ cum vēto fertur: et anteꝙͣ eſtimari poſſit longius auditur. Itaqꝫ cantu ſuo equos mitigat: camelos inſtigat: fant aſtica quoqꝫ ꝓpellere dicit̉Caudam ſuſtollit: ⁊ ad modum ſemicirculi reflectit Cūpēnas circa collum erigit excutiens ſe audaciorem reddit dormiturꝰ in altum ſcandit ac ſuper vnū pedem reqͥeſcit. forma eius eccleſiaꝝ turribus inſidet: ⁊ roſtrumcōtra ventum cōuertit. herbe que gallum reficiunt animalia cetera occidūt. ſi in vno p̄cinctu atrii plures galli fuerint vnꝰ deuictus ceteris dominat̉ ⁊ ſuꝑbus graditur: finiſqꝫ duello ſepe ꝯmorientibꝰ eſt. Gallus idcirco leonibus eſt terrori: quia baſiliſco aſſimilatur vt quidā volunt Uel potius. vt credimꝰ naturaliter ei inſitꝰtimor galli Gallīs mortuis gallꝰ merore ꝯfectꝰ: abſtinꝫde cantu p̄ dolore. Gallus in etate decrepita facit ouuꝫex ſe vnde baſiliſcus ꝓcreatur Sed in generatione hacoportet vt multa cōcurrat. In fimo nāqꝫ calido et multo ponit ouum: ibiqꝫ fouetur vice patris. ⁊ poſt multotemporis exit pullus ⁊ inualeſcit: ſicut ſolēt anatū pulli. Habet autem caudam vt coluber. reſiduuꝫ vero corporis vt gallus. Bicunt autem hi qui creationem eiuſſe vidiſſe teſtātur: ꝙ nulla eſt oui teſta: ſed validiſſimapellis in tantū: vt reſiſtere poſſit ictibus validiſſimis.Opinio quoqꝫ quoꝝdaꝫ eſt ꝙ ouum illud galli coluberaut buſo fouet. ſed hoc incertum eſt. hoc tamen in antiquoꝝ ſcriptis habemꝰ: ꝙ baſiliſci quoddā genꝰ ex ouogalli decrepiti generatur. Gallus cantu ſuo diem p̄nūciat: et ſomnolentos excitat. Et dicitur ꝙ ita cantu ſuohoras diſtinguit: quia ex multo calore certis horis humores in ipſo recipiunt ebullitionem. indeqꝫ ſalſedineꝫ⁊ ſic pruritum: ex qua naſcitur delectatio ꝑ quā excitatur ad cantum. In maiori nocte maiores ac fortiorescantus edit et ſui ip̄ius imagnineꝫ in ſpeculo intuens:vires ꝯſumit. leui ſuſurrio gallinas ſuas vocat ad eſuꝫgrani. Beniqꝫ inter aues mas et non femina dant voces vt gallus et cōturnix Gallꝰ gallinam aduocataꝫ paſcit: et tunc eam ad labores imp̄gnationis ⁊ partus coLXXIX.git.¶ De eodem. ¶ Gregorius in moralibusAllus die ī nunciꝰ: horas noctis diſcutit et demū vocem exhortationis emittit. Cunqꝫ cātꝰedere parat: prius alas excutit: ac ſeip̄m feriēſvigilantiorem reddit. ¶ Ambroſiꝰ. Eſt gallicantusſuauis in uoctibus et vtiis: quaſi bonus cohabitator