Liber.Decimuſſeptimus

Allinacii carnes tepide appoſite: venena ſerPpentiū domāt. Cerebꝝ quoqꝫ ip̄iꝰ in vino potū. Parthi malūt gallie cerebꝝ plagꝭ īponereIuſ quoqꝫ ex his potū medetur preclare: et in multisalijs vſibus eſt mirabile. Nam et panthere etiaꝫ leones punctos eo: n̄ attingūt: p̄cipue ſi ⁊ allium fuerit incoctum. Aluū ſoluit Ualidiꝰ ē veteri gallinacio. Prodeſt et contra longinquas febres et torpentibꝰ mēbriſtremuliſqꝫ et articulariis morbis et capitis doloribusEpiforis inflamationihꝰ faſtidiis: incipienti tenaſmoiocinori: renibꝰ: veſice. Contra cruditates: ſuſpiria. Itaqꝫ etiam faciendi eius extant p̄cepta. Efficaciꝰ eniꝫcocti cum olere marino aut cibo aut cappari: aut apioaut herba mercuriali: aut polipodio: aut aneto. Utiliſſime aūt in congiis tribus aque ad tres heminas cumſupradictis herbis: et refrigeratum ſub diuo dari tempeſtiuis antecedēte vomitione. Gallinacioꝝ fimus recens illitus alopicias replet. Fel candidi gallinacii adſuffuſiones oculoꝝ valet. Fimꝰ quoqꝫ gallinacioꝝ rubeus luſcioſis illinitur. laudatur et gallinacii fel: ſed p̄cipue adep̄s cōtra puſtulas in pupillis. fimus etiā cādidus in oleo veteri corneis pixidibꝰ ſeruatur ad pupillarū albugines. Uentris gallinacioꝝ mēbrana que abiici ſolet inueterata: et in vino trita purulentis auribusvalet. ¶ Idem in libro. xxx. Ius ex gallināciis diſenterie medetur ac tenaſmis Sed veteris gallinacii iuſ vehementiꝰ ſalſum mouet aluum. Porro iecur gallinaciiaſſum aluū ſiſtit. Omniū verrūcas geneꝝ ſanat fimugallinaciꝰ cuꝫ oleo et nitro. Sanguinē autem e naribꝰfluentem ſiſtit cerebellum gallinacium fronti illitum.¶ De gallina et eius educatione ¶ Iſidorus¶XXXXII.Allina dicit̉ a gallo: ſicut a leone leena. Huiꝰmembra ferunt quidā ſi auro liqueſcenti miſceantur cōſumi ¶ Pliniꝰ libro. x. Gallinaꝝ generoſitas ſpectatur criſta erecta interdū et gemina pēnis nigris: ore rubicūdo: digitis imparibus. aliqn̄ ⁊ ſuper quattuor digitos tranſuerſo vno. Ad rem diuināluteo roſtro pedibuſqꝫ pure nō videntur. Ad oꝑtaneaſacra nigre. Eſt et pumilionū genus in his non ſterilequod nō in alio genere alitum: ſed quibꝰ certa fecunditas rara et incubatio ouis noxia. ¶ Idem in libro. xxixSi auro liqueſcenti gallīaꝝ membra miſceantur cōſumūt illud in ſe. ita vt dici poſſit auri venenuꝫ gallinaſeſſe ¶ Ex libro de natura rerum. gallinā domeſticis ꝑtibus ſuis corꝑis .i. a medio dorſi ſuperius verſꝰ imumet a pectore ſubtus verſus imum ſimiliter dupliceꝫ hahet pennā ex vna canna naſcenteꝫ. Inimiciſſima gallinis eſt pituita: que maxime eſt inter meſſis et vīdemietempus. Medicina vero eſt penna ꝑ tranſuerſas nares inſerta: ⁊ per omnēs dies cōmota. vel cibus alliuꝫ¶ Areſtotiles. Aues in terra manētes et non volātesvt gallina: eiqꝫ ſimileſ: nō vident acuto viſu: ⁊ cōfricatur in cinere. Item que ſunt maioris coitus habēt matores teſticulos: vt gallinā et cubeth: Item gallinē quādoqꝫ pugnāt cum gallis et vincunt eos: tūc eleuāt colla et pectora ad ſuperiuſ: et vociferant: ac ſuper maresſaltant: et quādoqꝫ criſtas habent paruas ¶ Palladiꝰvbi ſupra. In gallinarum educatione fimo et puluerevtendum eſt ac cinere. precipue que nigri ac flaui coloris ſunt: albe vitand̓ ſunt. ordeo ſemicocto et parere ſepe cogūtur: et ouā reddūt maiora. pituita his naſci ſolet: que alba pellicula linguaꝫ veſtit extremā Hec leniter vnguibꝰ vellitur: et locus cinere tangitur. Allioqꝫtrito plaga mūdata conſpergitur Si amarum lupinūcōmedant: ſub oculis grana ꝓcedunt: que niſi acu leniter apertis pelliculis auferantur: extinguūt. Tunc ergo oculos eaꝝ portulace ſucco forinſecus: et mulieris

lacte curari oportꝫ: vel hāmoniaco ſale: cui mel et ciminū equale miſceantur. Pediculos eaꝝ perimūt ſtaphiſagria et torre factum ciminū: paria et pariter tuſa cūvino et amari lupini aqua: ſi penetret ſecreta pennarū¶ Pͣli. vbi ſupͣ. Inimiciſſima om̄i generi pituita: maximeqꝫ inter meſſis et vindemie tempꝰ. Medicina in fame: et cubatus in fumo. ſi vtiqꝫ ex lauro aut herba ſanina fiat. Penna per tranſuerſas inſerta nares: ⁊ peromnes dies moto. Cibus allium cum farre aut aqua ꝑfuſus in qua lauerit noctua auis cum ſemine vitis albe coctus.LXXXIII.¶ De īpregnatione. ¶ AreſtotilesAllina cum appetit coitum ſedet ante gallummenſibꝰ tropicoꝝ. Poſt cōituꝫ habet horripiCoit autem ſicut columba toto anno: p̄terꝙͣ īlationes. hec et cetere aues multi coitus. plus omnibꝰfaciunt oua hn̄t iā duo citrinā ꝓpter ꝯgregationē duorum ſpermatū. Haꝝ quedaꝫ ouant oua multa: et forteduo in die et ille cito moriūtur. Quā quādoqꝫ venti .i.nōdum coeuntiū non ſunt niſi in auibꝰ ouantibus ouamulta: ſicut in gallinis. Quum galline completur poſtcoitum. xi. die ꝓ maiori parte Galline veteres ouāt inprincipio veris: et oua iuuenis galline ſūt minoris corpis Cum autem coeūt cum horripilatōne ſe excutiuntMultotiens quoqꝫ paleam cū ſpica roſtro ſcꝫ deferūtet aliquādo etiam cum ouant hoc faciunt. Item auesponderoſi corꝑis et nondū boni volatus: vt galline: ml̓tam habēt ſuperfluitateꝫ Ideoqꝫ mares eaꝝ multumcoeūt: et femine multā habent materiā ¶ Pliniꝰ librox. Uillares galline ouo edito inhorreſcūt: ſeſe excutiūtet circumacte purificant: aut aliqua feſtuca ſe ſe ⁊ oualuſtrant ¶ Ex libro de naturis rerum. Quotidie rapiunt̉ oua gallinis: nec ꝓpter hoc oua ꝓferre deſiſtūt. qͥnetiam poſtꝙͣ in abſcondito poſuerunt: clamādo raptoribus ꝓdunt Mod̓ autem in ouando excedentes moriūtur cito Qua de quibuſ exituri ſunt maſculi gallina gerit in parte ventris dextra. Ex quibꝰ autem femine inſiniſtra. Feminā ꝓferunt illa que in acumīs loco rotundiora ſunt Oblonga vero et in fine acuta mares pariunt. et hec ipſa gratioris ſaporis ſunt Gallus gallināaduocans paſcit: et tunc eam ad laborem impregnationis ⁊ partus cogit. In ouando nanqꝫ multum laborat⁊ tamen poſt partum cantat querēdo cibum: puluereꝫcum pedibus vertit: ⁊ ſic victum acquirit. Multe galline ⁊ pauones ⁊ anſeres oua venti faciunt .i. oua ſinecoītu: que parua ſunt ⁊ inſipida: ac ceteris humidioraEt ſi quis aliquod eoꝝ poſuerit ad fouendū: nō mutabitur modus eius: ſed manebit album atqꝫ citrinū. Dparte latiori primo exit ouū: ⁊ poſt ab acuto. Pliniusautor eſt. ꝙ eo die quo gallina ouuꝫ ederit: aſpidis ictunon moritur. immo ꝑcuſſis eſt medicina: quedā gallinegemina oua pariunt: ⁊ geminos interdum excludunt.¶ Philoſophꝰ. Gallina ouat in omni temꝑe: p̄terꝙͣ induobus menſibꝰ tropicoꝝ. Dum auteꝫ galline pulueris fomento ⁊ crebra reſperſione fūgentes vice balneiſine coitu delectātur. Quāᵇ apala ponūt: ſic dicta quaſi ſine pelle: ſed prol̓ gratiā nō cōſequūt̉. LXXXIIII¶ De ipſius incubatione ¶ Pſinius vbi. sͣ.et ex libro de naturis rerumAllinis ſupponenda ſunt oua ſemꝑ impari numero luna creſcente a decem vſqꝫ ad. xv. Quaincubari intra decemdies edita vtiliſſimuꝫ eſtNam vetera aut recētiora infecunda ſunt. ſubiici autēdebēt impari numero. Quarto vero die poſtꝙͣ ceperītincubari. ſi eoꝝ cacunībus contra lumē in manibꝰ app̄henſis: purus ⁊ vniuſmodi color ꝑluceat: eſtimanturſterilia: ⁊ ꝓ illis ſupponenda ſunt alia. In aqua quoqꝫexꝑim̄tum eſt. Nam ouū inane fluctuat iniectum aqua